Pałac

Pałac w Sieniawie - zbudowany przez hetmana wielkiego koronnego Adama Mikołaja Sieniawskiego około 1726 roku. Dzisiejszy wygląd uzyskał podczas przebudowy z lat 1881-1883 dokonanej przez Czartoryskich.
W latach 1664-1680 na terenie dzisiejszego parku i pałacu zaczęto urządzać rezydencję o charakterze obronnym. Miała ona plan kwadratu z czterema ziemnymi bastionami w narożnikach. Istniał również niezidentyfikowany dziś dwór mieszkalny.
Na początku XVIII w. hetman Sieniawski założył tu park i wybudował w latach 1718-1720 Pomarańczarnię, jednak w 1726 roku obiekt ten przebudowano do funkcji mieszkalnych i zaczęto nazywać Pałacem Letnim. Po objęciu majątku przez Czartoryskich w latach 1743-1745 wybudowano na bokach parterowe barokowe pawilony (w 2 poł. XIX wieku nadbudowane). Do końca XVIII w. pałacyk był przebudowywany co najmniej trzykrotnie. W początkach XIX w. jego wygląd opisał Leon Demokowski w dziełku "W moich wspomnieniach" następująco: Pałac sieniawski był murowany, bez piętra i zawierał wtedy oprócz ogromnej sieni jeden duży salon i kilka pokojów, stanowiących mieszkanie księstwa; w sieni ustawiono ogromne organy, w sieni tej pospolicie jadano. W salonie kilka karykatur angielskich i mnóstwo sztychów, wyobrażających waleczne czyny wojska austriackiego w kampanii z Francuzami, stanowiły jedyne ozdoby. W jednym z kątów umieszczony był bilard. Właścicielami pałacu byli już wówczas Czartoryscy.
W latach 1881-1883 dokonano rozbudowy według projektu Bolesława Podczaszyńskiego. Nad oboma bocznymi skrzydłami dobudowane zostały piętra i pałac uzyskał zachowany do dziś wygląd i neobarokowy charakter. Pałac miał 36 pomieszczeń i kubaturę 2088 m³.
W czasie I wojny światowej ordynat sieniawski książę Adam Ludwik Czartoryski oddał pomieszczenia pałacu na szpital polowy dla zakaźnie chorych austriackich żołnierzy. Pałac uległ zniszczeniu. Dokonano tylko prowizorycznego zabezpieczenia, a książę po wojnie zamieszkał w położonym nieopodal drewnianym dworku. Pod koniec lat trzydziestych XX wieku książę August Czartoryski rozpoczął remont pałacu, jednak w 1939 roku przerwała go II wojna światowa.
Aż do lat osiemdziesiątych XX w. pałac nie miał gospodarza i okradany pozostawał w częściowej ruinie. Między innymi miejscowa straż pożarna ćwiczyła na nim gaszenie pożarów. Dopiero nowy właściciel, przedsiębiorstwo "Iglopol" wyremontowało, a właściwie odbudowało od podstaw, konstrukcję pałacu w latach osiemdziesiątych XX wieku. W latach dziewięćdziesiątych XX w. pałac stał się własnością AWRSP, która doprowadziła pałac i otaczający go park oraz budynki towarzyszące do obecnego stanu.
Obecnie mieści się w pałacu hotelm a w oficynie dworskiej znajduje się restauracja.
Największe znaczenie miał pałac w XIX w. gdy był jedną z głównych siedzib Czartoryskich. Zaczął odgrywać rolę jednego z centrów galicyjskiego życia politycznego, umysłowego i kulturowego. Gościł tu Julian Ursyn Niemcewicz, Tadeusz Kościuszko. Bywał car Aleksander I. Juliusz Kossak na pamiątkę wizyty pozostawił namalowany przez siebie wizerunek pałacu.
Pomimo zasług Czartoryskich jako mecenasów i kolekcjonerów sztuki, pałac w Sieniawie nie posiadał zbyt bogatych zbiorów. Ściany pałacu były ozdobione portretami Sieniawskich, Czartoryskich, Poniatowskich. Przechowywano tu atrybuowany Norblinowi cykl miniatur ilustrujących "Metamorfozy" Owidiusza. Pokoje umeblowane były wartościowymi meblami - według wykazu z 1914 r. były to m.in. dwie szafy gdańskie, skrzynie gdańskie, 6 foteli krytych kurdybanem, 24 krzesła inkrustowane kością słoniową. http://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%82ac_w_Sieniawie