Skowyrówka

W 1916 r. z inicjatywy Ludwika Skowyry powstaje w Przysusze Towarzystwo Szerzenia Oświaty. W 1917 r . Towarzystwo Szerzenia Oświaty zorganizowało ponadpodstawowe Progimnazjum Przysuskie o czteroletnim cyklu nauczania. Celem progimnazjum było przygotowanie kadr do pracy w handlu i usługach. Naturalną kontynuacją działań Ludwika Skowyry było rozpoczęcie w dniu 12 listopada 1918 r. działalności przez szkołę zawodową, która działając pod patronatem Towarzystwa Szerzenia Oświaty została przekształcona w 1922 w pierwszą w Polsce Średnią Szkołę Spółdzielczą. Na jej inauguracji pojawił się późniejszy prezydent II Rzeczpospolitej – Stanisław Wojciechowski. Dodać należy , że budynki szkoły zostały ufundowane przez Ludwika Skowyrę ze środków pochodzących ze sprzedaży rodzinnego mająteczku ziemskiego. Szkoła była organizacją prywatną, jednak należy zaznaczyć, że młodzież niezamożna była zwalniana z opłat za czesne i za pobyt w intemacie. Po kłopotach z władzami i próbie przeniesienia szkoły do Kozienic w 1930, po okresie pracy poza oświatą i emeryturą spółdzielczą, w 1938 roku wrócił Ludwik Skowyra do Przysuchy. Budynki Szkolne, które niegdyś pobudował znajdowały się w opłakanym stanie, z dodatkowo obciążoną hipoteką na kwotę 20 tys. złotych. Próba restytucji szkoły spółdzielczej w Przysusze została przerwana przez wybuch II wojny światowej. Po wyzwoleniu miasta w 1945 roku w miasteczku zostaje utworzone Towarzystwo Wychowawcze im. Stanisława Staszica – „Wiedza i Praca” (Archiwum SzkoIne ZSZ, Materiały źródłowe do ułożenia książki Historia Pierwszej w Polsce Szkoły Spółdzielczej w Przysusze 1932 – 1959, sygn. 11/135). W 1946 zostaje otwarte Prywatne Gimnazjum Handlowe kontynuujące tradycje szkoły przedwojennej. Istniało ono do 1951 r. to jest do likwidacji wszystkich szkół prywatnych w Polsce. W 1947 r. została utworzona Publiczna Średnia Szkoła Zawodowa, która po likwidacji Prywatnego Gimnazjum Handlowego została przeniesiona do budynków należących do Ludwika Skowyry, a on sam został jej dyrektorem. Po przepracowaniu 59 lat pan Ludwik Skowyra przeszedł na emeryturę. Przyznano mu tytuł Honorowego Dyrektora Szkoły Zawodowej w Przysusze. Szkoła, którą stworzył, tzw . „Skowyrówka”, i której po wojnie został dyrektorem, liczyła wówczas 157 uczniów uczęszczających do 5 oddziałów i mieściła się w trzech budynkach. Zmarł w Przysusze 30 listopada 1965 r. Nie doczekał przeniesienia szkoły do nowych budynków dydaktycznych w 1968 r. 
http://zsz.przysucha.pl/historia-szkoly/