Brama Młyńska

Ulicą nazwaną od imienia zasłużonego dla miasta burmistrza Petera Gröninga [Portowa], dochodzimy do Bramy Młyńskiej [Mühlenthor] – wizytówki miasta, wzniesionej nad odnogą rzeki Iny i z widocznym herbem Stargardu. Jest to stara tzw. brama wodna, która z biegiem czasu została poddana różnym przeróbkom. W porównaniu ze starą zupełnie przebudowano budowlę. Pierwotny, ostrołukowy przepust pomiędzy wieżami zamieniono na sklepiony łukiem odcinkowym. Wieże zwieńczono stożkami. Nad dwuspadowym dachem wymurowano ścianę kurtynową. Powodem pośredniej konstrukcji było pochylenie zachodniej wieży, które jest widoczne do dziś. Od strony miasta, we wnęce znajduje się pomorski gryf. Prawdopodobnie powstanie bramy można datować na początek XV wieku, kiedy to w mieście nastąpił rozkwit handlu. W tym czasie kupieckie statki przewoziły zboże z żyznych stargardzkich pól w dół rzeki Iny do nadmorskich miast, a w pomieszczeniach Bramy Młyńskiej podobno kupcy zawierali transakcje handlowe. Już na początku XVI wieku wybudowano specjalny budynek giełdy w miejscu, w którym później znajdował się budynek kontroli celnej i podatkowej [Packhof]. W późniejszym okresie brama wodna straciła swoje znaczenie jako fortyfikacja obronna i stała się całkowicie zbędna. Związane to było z przeniesieniem Wielkiego Młyna, znajdującego się przy Grosser Wall [Bolesława Chrobrego] poza miasto. W latach 1820­1830 we wnętrzu Bramy Młyńskiej znajdowała się miejska izba zatrzymań, składająca się z dwóch pomieszczeń. http://muzeum-stargard.pl/clients/_muzeum/_upload/files/PrzewodnikStargard1900.pdf

W.S

Należy do najbardziej charakterystycznych budowli Stargardu. Zbudowana została prawdopodobnie w pierwszej połowie XV w., należy do unikatowych zabytków tego typu w Europie, zarówno przez funkcję jaką pełniła w średniowieczu, ale także ze względu na wyjątkową architekturę. Jej rysunek zamieszczony był na dawnych pieczęciach i w starym herbie miasta, który był w użytku jeszcze w XX w. Nazwa Brama Młyńska pochodzi od młyna, który został wybudowany obok na Kanale Młyńskim w latach 1240-1268. Brama spełniała funkcje kontrolne oraz była uprawniona do pobierania myta za przewóz towarów na rzece. W okresie PRL znajdował się tu punkt informacyjny PTTK, zaś później miało tu swoją siedzibę Stargardzkie Stowarzyszenie Miłośników Sztuk Plastycznych Brama. Obecnie brama portowa jest siedzibą Stargardzkiego Bractwa Rycerskiego "GRYF" które przejęło ją w 2007r. w wyniku przeprowadzonego konkursu.

Architektura

Brama została wzniesiona na podstawie prostokąta (14x6 m), jest dwukondygnacyjną budowlą z cegły. Stoi ona ponad korytem Kanału Młyńskiego, szerokość przepływu wynosi ok. 6 m. Brama kryta jest dachem czterospadowym z dwiema ośmiobocznymi wieżami o wysokości 28 m, które wystają ponad dach. Ponad przejazdem nad korytem rzeki od zewnątrz znajdują się dwa małe okienka strażnicze, zaś od strony miasta trzy. Elewacja murów zewnętrznych od strony miasta udekorowana jest dwiema blendami wypełnionymi lasowaniem z rozetą, które wzorowane są na kształtach na kolegiacie NMP. Wieże posiadają otwory strzelnicze i zębate zwieńczenia ścian (krendelaże) z ceglanymi hełmami w kształcie ostrosłupów zakończonych iglicami z kulami i gryfami. Podczas kolejnych remontów sylwetka bramy uległa zmianie. W pierwszej poł. XIX w. brama służyła jako areszt, łuk przejazdu zabudowany był wówczas ryglowanymi ścianami. W drugiej połowie XIX w. zabytek przekształcono w duchu neogotyku, zmieniając formę przejazdu i dodając liczne blanki, zaś w 1938 roku wygląd bramy został nieco uspokojony.

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Brama_M%C5%82y%C5%84ska_w_Stargardzie_Szczeci%C5%84skim Autorzy: http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Brama_M%C5%82y%C5%84ska_w_Stargardzie_Szczeci%C5%84skim&action=history Licencja: [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.pl CC-BY-SA 3.0]