Rejonowy Zakład Karny nr 1

Tłumaczenie krótkiego tekstu starszego nauczyciela więziennego (niem. Starfanstaltsoberlehrer) Heinricha Klanta.

"Wizyta w zakładzie karnym w Strzelcach Opolskich"
"Ten, kto jedzie pociągiem w stronę miasta, zauważy w pobliżu dworca kolejowego nietypową budowlę zwieńczoną krzyżem. Przed nią znajduje się kompleks domków malowniczo otoczonych ogródkami. To zakład karny oraz domy dla pracujących tam urzędników i funkcjonariuszy. Aby dotrzeć do miasta z dworca, należy przejść przez teren osiedla lub obejść go, idąc wzdłuż Lublinitzer Str. (ob. ul. Karola Miarki). Spójrzmy z tej właśnie ulicy w kierunku budynku bramnego: po prawej i lewej stronie znajdują się domy urzędników wyższego szczebla - willa dyrektora zakładu karnego (pierwsza po prawej), mieszkania dla duchownych, nauczycieli i inspektorów.
Przekroczywszy budynek bramny, gdzie dzień i noc stróżuje jeden z funkcjonariuszy, znajdziemy się na dziedzińcu wejściowym. Przed sobą widzimy: po środku wejście do skrzydła administracyjnego z biurami, gdzie na górnym piętrze znajduje się kościół, a na najniższej kondygnacji rozmaite pomieszczenia i magazyny. Od wejścia głównego na prawo odchodzi zadaszone przejście prowadzące do budynku gospodarczego (kuchnia, piekarnia, pralnia), a na lewo do szpitala więziennego. Dalej z tyłu, w tle, widać dwa skrzydła budynku, w których zlokalizowane są cele dla więźniów.
Zakład karny w Strzelcach Opolskich jest więzieniem celkowym, zbudowanym w latach 1885-1889 w oparciu o więzienie Pentonville w Anglii. Zaprojektowano go na rzucie krzyża. Hala centralna stanowi punkt przecięcia się czterech skrzydeł budynku, z których jedno (skrzydło administracyjne) jest krótsze niż trzy pozostałe, gdzie umiejscowione są cele. Każde z tych trzech skrzydeł jest czterokondygnacyjne i ułożone panoptycznie. Hala centralna znajduje się na I piętrze, skąd można obserwować cały zakład karny. Na niższej kondygnacji umieszczono instalację grzewczą."
(chrzan233 za: Oberschlesien im Bild. Nummer 4, 26.1.1933)