Cmentarz Żydowski

W Strzyżowie funkcjonowały trzy cmentarze żydowskie. Najstarszy z nich - zlokalizowany przy obecnej ul. Przecławczyka - powstał na przełomie XVI i XVII wieku i początowo zajmował powierzchnię około 500 metrów kwadratowych. Cmentarz ten został całkowicie zniszczony, obecnie znajduje się tam skwer miejski. Drugi - założony w XVIII wieku - cmentarz miejscowej gminy żydowskiej znajdował się przy ul. Daszyńskiego, w miejscu zajetym dziś przez przyszkolne boisko. W wyniku zniszczeń wojennych po obu tych nekropoliach nie ma już śladu.

Do dziś przetrwał jedynie najmłodszy z cmentarzy, założony w 1850 roku wieku na Żarnowskiej Górze. Także ten cmentarz zniszczyli naziści podczas II wojny światowej. Macewy posłużyły wówczas do wybrukowania strzyżowskiego rynku. Dzięki inicjatywie Fundacji Rodziny Nissenbaumów oraz wywodzących się ze Strzyżowa Żydów i ich potomków, na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku, teren nekropolii został uporządkowany i ogrodzony, odzyskano też kilkadziesiąt nagrobków. Pochodzący ze Strzyżowa Chaim Ben Zwi vel Henryk Moher wykonał też prace inwentaryzacyjne, polegające na spisaniu macew i odczytaniu imion i nazwisk zmarłych. Najstarsza ze zidentyfikowanych płyt nagrobnych pochodzi z 1884 roku i upamiętnia mężczyznę o imieniu Icchak. Przy wejściu umieszczono tablicę z napisem: "Ogrodzenie cmentarza zbudowała fundacja rodziny Nissenbaumów - Warszawa, w uzgodnieniu z Rabinem Samuelem Teitelbaumem, Rabinem Josefem Chaimem Frenklem, Rabinem Abrahamem Frenklem z Nowego Jorku". Wzniesiono również ohel, chroniący grób zmarłego 12 kwietnia 1930 r. (14 nisan 5690 r.) Altera Zewa Horowitza, syna Abrahama z Sędziszowa, rabina w Strzyżowie od 1882 r., znanego z zamiłowania do muzyki, kompozytora licznych melodii. Jego macewę zdobią lwy podtrzymujące koronę, a wyryta poniżej inskrypcja głosi: "Arkę Pana przemocą nam zabrano. Szliśmy w świetle jego nauki i pouczeń, uczył nas mądrości i wiedzy, rabin i przewodnik, żył 45 lat w naszej społeczności. Zasługi jego nauki i modlitwy niech nas chronią. Biada nam, którzyśmy zostali jak trzoda bez pasterza. W wieczór pesach złożyliśmy świętą ofiarę" (tłum. Wojciech Tworek). Pierwsze litery każdego wersu, czytane pionowo tworzą imiona zmarłego: Alter Zew.