Łukowa 2

Kamienica przy ulicy Łukowej 2 powstała w XIV wieku. Nazywana była Kamienicą pod Złotym Gryfem, od gotyckiej konsoli znajdującej się na narożniku budynku i przedstawiającej walkę młodzieńca z mitycznym stworem. Nad konsolą wznosi się kamienna sterczyna w formie baldachimu, zaś między nimi umieszczona została rzeżba św. Jana Chrzciciela. Obecnie na elewacji znajduje się jej kopia - oryginał od kilku lat jest w świdnickim muzeum. Remont elewacji kamienicy rozpoczęty w 2015 roku przyniósł nowe odkrycia zabytkowych detali.

Kamienica ta powstała, podobnie jak większość innych na świdnickim starym mieście - najpierw w formie szachulcowego budynku postawionego nad sklepioną kamienną piwnicą pod koniec XIII wieku. Rozpoczęta w II połowie XIV wieku po jednym z pożarów miasta akcja murowania kamienic wiązała się jednocześnie z uregulowaniem ich linii zabudowy. Łukowa 2 była w tym czasie już wymurowana, gdyż wyznaczono ją jako wzór do przebiegu pierzei.

Jak pokazały ostatnie badania: około 1375 roku postawiono ją jako murowaną, kamienno-ceglaną z dwoma piętrami i poddaszem. Kamienny parter i pierwsze piętro otynkowano, zaś ceglane drugie piętro pomalowano ochrą. Mimo różnic materiałowych całość powstała w jednym okresie. Na pierwszym piętrze i na parterze pomieszczenia doświetlane były dużymi oknami z granitowymi ościeżami i ślemieniami. Okna na drugim piętrze były mniejsze - szczelinowe. Od strony ulicy Kotlarskiej znajdował się ostrołuczny portal.

Kamienica ta uległa znacznej przebudowie w XVI wieku. Najpierw podzielono ją na trzy trakty i wstawiono w sieni na parterze sklepienia. W środkowym trakcie wmurowano późnogotycki ostrołuczny portal prowadzący do piwnicy. Druga, poważniejsza przebudowa nastąpiła najprawdopodobniej po pożarze miasta w 1528 roku. Wtedy to zniszczony został szczyt oraz fragment elewacji od strony ulicy Kotlarskiej. Po odbudowie wstawiono nowy renesansowy portal, przebudowano szczyt, a całą elewację pomalowano w czerwone kwadry na białym tynku.

Kolejna istotna przebudowa miała miejsce w XVIII wieku, kiedy to znów zniszczeniu uległ szczyt wraz z fragmentem elewacji od strony ul. Kotlarskiej. Odbudowano tę elewację do formy barokowej, zachowanej aż do ostatniego remontu. Renesansowy portal zlikwidowano, zachowując fragmenty pod tynkiem. Wyeksponowano je po remoncie w 1983r.

Remont w latach 2015-2017 przywrócił gotyckie formy elewacji od strony ul. Łukowej. Zrekonstruowano kamienne ślemienia i częściowo opaski okienne. Uzupełniono gotycki tynk i wyeksponowano późnogotycki portal prowadzący do piwnicy. Od strony ul. Kotlarskiej odtworzonono portal renesansowy, a elewację pomalowano w kwadry, wykorzystując fragmenty zachowanego tynku z XVI wieku. Z fazy barokowej pozostał jedynie szczyt.

Na podstawie:
Maciej Małachowicz: "Kamienica pod Złotym Gryfem w Świdnicy", w: Kronika świdnicka 2015,
Małgorzata Chorowska, Czesław Lasota: "Kamienica mieszczańska w Świdnicy: karczma i mieszkanie w XIII-XVIII w", 2013r.