Zamek

Zamek zlokalizowany jest w południowej części miejscowości Swobnica, w dolinie rzeki Tywy, na niewielkim wzniesieniu sztucznie utworzonej wyspy, na skraju obecnie wysychającego jeziora Zamkowego. Do zamku prowadziła jedna droga, a wjazd wiódł przez drewniany most, później groblę. Wzniesiony jako gotycki, typowo obronny obiekt, w trakcie licznych przebudów przekształcony został w rezydencję o cechach barokowych. Z zewnątrz zachował swój pierwotny charakter surowych wysokich ceglanych murów, od strony dziedzińca tynkowane fasady z wystrojem architektonicznym nadały mu wytworny charakter rezydencjonalny.Aktualnie obiekt składa się z wieży obronnej i trzech skrzydeł, ustawionych względem siebie prostopadle i obudowujących zbliżony w rzucie do kwadratu wewnętrzy dziedziniec, otwarty od strony zachodniej. Prawdopodobnie jeszcze do połowy XIX wieku zachowany był południowy mur obronny, oddzielający założenie zamku od podzamcza - dzisiaj w części zrekonstruowany. Wieża zamkowa, flankująca wjazd na dziedziniec od strony północnej jest murowana, ceglana i wzniesiona została na planie zbliżonym do kwadratu z murów o ponad 5-cio metrowej grubości. Powyżej części przyziemia (11 metrów wysokości) jej czworoboczny rzut poziomy zmienia się na okrąg, a prostopadłościenna bryła na cylindryczną (14 metrów), z nieregularnie rozmieszczonymi niewielkimi otworami okiennymi. Pierwotnie ta 25 metrowa wieża (baszta) prawdopodobnie zwieńczona była stożkowym hełmem - obecnie na jej szczycie znajduje się platforma widokowa. Do wieży dobudowano dwukondygnacyjne jednotraktowe skrzydło tzw. wieżowe, dzisiaj pozostające w ruinie. Skrzydło wschodnie - podpiwniczone, trójkondygnacyjne, od strony elewacji zewnętrznej o wysokim cokole stanowi główny korpus założenia. Jego symetryczna 16-osiowa fasada z pozornym trzyosiowym ryzalitem, pierwotnie zwieńczona trójkątnym tympanonem, przykryta jest wysokim kopertowym dachem. W osi kompozycji zlokalizowana jest przestrzeń wewnętrznej reprezentacyjnej klatki schodowej. Zasadniczo wnętrza tej części zamku są dwutraktowe, jednak znajduje się tu kilka obszernych sal zajmujących oba trakty i doświetlonych z obu kierunków. Skrzydło południowe, dwukondygnacyjne, dziewięcioosiowe, jednotraktowe zwrócone było swoją zewnętrzną elewacją w stronę rozległych komponowanych kwaterowych ogrodów dochodzących do samego brzegu jeziora.

Wieża zamkowa została poddana w ostatnim okresie pracom renowacyjnym i jest udostępniona turystom. Skrzydło północne uległo zawaleniu. W skrzydle wschodnim zachowała się główna klatka schodowa (wykonana przez nadwornego mistrza ciesielskiego Nicolausa Reichmanna w 1682 roku), relikty posadzek, kominków, stiukowe dekoracje sufitów, stolarka okienna i jest ono w najlepszym stanie technicznym. Dobrze zachowana jest więźba dachowa głównego korpusu. Wnętrza skrzydła południowego zostały zniszczone w skutek pożarów i właściwie nie są dostępne.

Źródło:

https://zabytek.pl/pl/obiekty/swobnica-zamek-joanitow