†

Synagoga

Aleksandrów Łódzki był miastem wielonarodowościowym i wielowyznaniowym. Na przykład w latach 30. XIX w. 58,3 % mieszkańców stanowili luteranie (w zdecydowanej większości byli to Niemcy), 23,4 % Żydzi, a tylko 18,3 % katolicy (a więc Polacy). Z czasem proporcje pomiędzy trzema narodowościami zaczęły się zmieniać, wyrównywać. W roku 1921 Niemców było 37 % ogółu mieszkańców, Polaków 34 % i Żydów - 29 %. Żydzi zaczęli tutaj przybywać krótko po założeniu osady, przekształconej później w miasto, czyli po 1815 r. Pod względem religijnym społeczność żydowska w Aleksandrowie reprezentowała różne odłamy judaizmu. Było wśród niej wielu wyznawców chasydyzmu. A czasem Aleksandrów stał się znaczącym ośrodkiem chasydyzmu na ziemiach polskich. Na czele chasydów stali kolejni cadykowie głównie z rodu Dancygierów. Do dziś na cmentarzu żydowskim znajdują się ich groby, do których pielgrzymują chasydzi z całego świata.
Główna synagoga w Aleksandrowie stanęła w latach 1897 - 1902 na rogu ulic Warszawskiej i Piotrkowskiej na miejscu istniejącej wcześniej bóżnicy (drewnianej). Służyła Żydom do 1939 r. kiedy Niemcy spalili ją. Dziś nie pozostał po niej żaden ślad.