†

Grottenweg 1-23

A co to za dziwny wysoki słup?

Pozostałości przedwojenne , takich słupów jeszcze pozostało w okolicy kilka . Ciekawe że mają się całkiem całkiem :)

Opis nie do końca prawidłowy. Mur z lewej to mur oporowy przy domu Toepfferów (Grottenweg 24). Powstał on w połowie lat 1930 podczas budowy linii kolejowej do Dąbia. Aby zapewnić odpowiedni prześwit wiaduktu, trzeba było o ponad metr obniżyć poziom ulicy, a teren przy budynkach zabezpieczyć murem.

do Neo[EZN]: Podobny stoi sobie w Porajowie za Biedronką.

Ale wrażenia na wieczór ... W mojej ocenie, ta zabudowa fabryczna wygląda całkiem inaczej wobec nawet katastralnego planu ?! W szczególności zabudowa najbliższa do BCh (Lange, AH str.), prezentowana na fejsie przez bodajże W. Czyżewskiego ?! Pierwszoplanowy budynek robi wrażenie i akurat ten wygląda jak na planie - ciekawe do kogo należał?
Na zdjęciu aukcyjnym jest sporo napisów ...

Obiekt "Grottenweg 1-20" jest prawdop. błędny, choć być może ja go zakładałem ?! Z dostępnych mi planów, żaden nie wskazuje numeracji, włącznie z katastralnym. Adresbuchy podają ciąg numeracji 1-23, zaś the pierwszoplanowy to niemal na pewno nr 24 i był chyba zasiedlony przez kogoś z zarządu cementowni ?!

Ciągi mniejszych budynków zredukowano, oczywiście w ramach inwestycji kolejowej, właśnie do numeracji 1-20. Numer 24 zamieszkiwali Toepfferowie, oczywiście także górny Parkhaus.

Na zdjęciu jest pierwotna całość, więc warto zmienić nazwę obiektu na G. 1-23! Ponadto warto sfotografować istniejące dalej obmurowania osiedla!

do Kajordzak2: Ale czy to byłby jeden obiekt? Jest szereg domów wzdłuż Grabowej, lecz ze zdjęcia trudno wnioskować, czy to szeregowiec. W drugim szeregu kolejne budynki, chyba gospodarcze? Jest też już na pewno szeregowiec prostopadle do ulicy. Więc co najmniej dwa obiekty - równoległy i prostopadły.

do Jazzek: Kataster pokazuje trzy szeregowce, ale bez numeracji tj. dwa wzdłuż Grabowej i za nasypem prostopadły. Trudno policzyć wejścia. więc wstępnie niech będą dwa obiekty 1-23 jako osiedle robotnicze oraz nr 24 dla zarządu tj. Toepf. i chyba ktoś jeszcze ?! Przed laty ktoś z Dąbia opowiadał mi "dwa słowa" o the budynkach ...

do Kajordzak3: Kataster nie kataster, ale przede wszystkim wierzmy własnym oczom. Na fotografiach widać jeden szeregowiec i rząd większych domów, razem tworzą one jakby literę L. W jej wnętrzu z kolei stoją małe domy - nie są to budynki gospodarcze. W każdym razie jeden obiekt na osiedle (czyli numery 1-23) to dobry pomysł.

do Jazzek: To co na pewno widać jest najważniejsze, ale napisałeś wcześniej, że "ze zdjęcia trudno wywnioskować czy to szeregowiec" i tutaj kataster na pewno wskazuje na trzy szeregowce plus Willa Topefferów 2 (nr 24)! Budynki wewnętrzne mogą nie być gospodarcze jak napisałeś, ale czym były ?! Kataster wskazuje na taką ich rolę bo są mniejsze i słabiej zaznaczone ?! Właśnie jedynie po nich można ewentualnie doliczyć się numeracji, bo tylko szeregowiec prostopadły ma określone wewnętrzne działki! Numeracja wspólna 1-23 to nie "pomysł" ale obiekt wynikający z adressbucha, bo tam nie ma także rozróżnienia numeracji dla wyszczególnionych tamże mieszkańców i tak własnie określana jest całość. Po budowie nasypu kolejowego, pomimo redukcji, numeracja 24 pozostała bez zmian tj. G. 1-20 - przy tym choć kataster na to wskazuje, ten budynek zaskoczył mnie swoimi rozmiarami! Willa Toepf. 2, ma także budynek, nazwijmy go pomocniczy, większy od tych z przyległego robotniczego sąsiedztwa, Być może jedynie dla budynku zamieszkiwanego przez Toepfferów była to służbówka ?! To można wywnioskować z przydatnego katasteru, nie jako pewnik oczywiście!

Można zmienić numerację na zgodną z widokiem i pierwotną tj. G. 1-23, ale ostatni stan to G. 1-20 ?! Wcześniej opisywałem obiekt jako cztery budynki i w istocie tak może pozostać, ale przynajmniej opis obiektu powinien zawierać wzmiankę o ubytkach i zmianach numeracji! Dodam, że całość była podobnie jak Parkhaus, jeszcze przed Grotą odgrodzona jakąś bramą. Jej fragment zawierający zdobienia mam na zdjęciu prywatnym z lat '50! Były tam betonowe parkany wzdłuż kolistego wgłębienia i być może to jedyny ocalały obraz bramy, którego mogą nie mieć nawet konserwatorzy zabytków ?! The miejsce:

do Kajordzak3: Pisałem, że trudno wnioskować, ale potem przyjrzałem się dokładniej obu fotografiom. Co do wielkości i przeznaczenia budynków, mam porównanie z wrocławskim Grabiszynem. Też domy robotnicze, głównie bliźniaki, czworaki i szeregowce, ale z mieszkaniami różnej wielkości. Są także całkiem małe domy na Pionierskiej, gabarytowo (oryginalnie) odpowiadające tym małym tutaj. Ich kominy i lukarny także przemawiają za funkcją mieszkalną. Przyznaję, że te większe domy wzdłuż to istotnie może być jeden szeregowiec w kilku schodkach (ze względu na stok) albo kilka krótszych szeregowców, Przydałaby się jakaś całościowa fotka osiedla o dobrej jakości.
W miejscu, które wskazujesz na GSV, a właściwie kilkanaście metrów niżej, jest załom muru, czy to nie tam były schodki widoczne na fotce z nasypem?

do Kajordzak3: Zmieniłem Twój opis wg obecnej wiedzy, przyjąłem numerację oryginalną 1-23, ale włączyłem też nr 24 ze względu na wspólny czas budowy i likwidacji.

do Jazzek: Co do opisu - wiesz, że jestem wyłączony z możliwości jego zmiany! - to osiedle składało się z trzech szeregowców co możesz sprawdzić na planie z 1940 roku z zasobów fotopolski! Próbowałem nawet wrzucić tematyczny fragment, ale był zbyt mały. Budynki wewnętrzne nie są na nim nawet zaznaczone, ale na dokładnym planie są, choć mikre! Te budyneczki są położeniem ściśle związane z kolejnymi numerami szeregowców i jestem zaskoczony ich rzeczywistą wielkością.
Optuję za wyłączeniem numeru 24 z osiedla i stworzeniem niezależnego dla niego obiektu ?! Był niemal na pewno własnością Top., świadczą o tym adressbuchy oraz ogólna przynależność tego terenu do Toepfferów! Przed laty Alfred Kruger, syn Paula próbował mi bezpośrednio nakreślić tamtejszą przynależność Toepfferów ...
Niemiecka redukcja numeracji to także niemal na pewno trzy numery. Prawdą jest, że ostatnie istotne zmiany w the miejscu nastąpiły przy poszerzeniu nasypu kolejowego w latach '70, o czym na miejscu rozmawiałem z pracownikiem kolei śp. Sławkiem Szatanem ... Może jeszcze co do autorstwa opisu, zlikwidujesz ukośnik i wprowadzisz przecinek ?!

do Kajordzak3: Dzięki za uściślenia. Czy jesteś pewny, że nastąpiło przenumerowanie, czy tylko powstała dziura?

do Jazzek: Dawniej o numeracji nie miałem żadnej wiedzy. Dziś opieram się na tylko na adressbuchach, a tam jest zbiorcze G. 1-23 i w latach '40 skrót G. 1-20. Numer 24 pozostaje bez zmian, ale nie łącz numeru 24 z Pałacem Toep.! Tamten funkcjonował jako Parkhaus i mieszkał tam Hellmut T., zaś pod 24 jego brat Werner T. Nie wiem czy kiedykolwiek dowiemy się wszystkiego o zmianach numeracji czy wykorzystaniu budynków w głębi ...

Co do obniżenia drogi i obmurówki, zapewne masz rację, ale schodów nie mam nawet na zdjęciach nieco starszych od GSV!

do Kajordzak3: Z tymi schodami nie wziąłem pod uwagę poszerzenia nasypu, pewnie ta część muru została wyburzona. A ten narożnik to jest przy wjeździe na drogę między osiedlem a domem Toepffera.

do Jazzek: Po obu stronach nasypu gruz zgrzyta pod butami, gdzieniegdzie są widoczne jakieś murki. Parę fotek wrzucę.

Nie mam dostępu do lepszej rozdzielczości ... Może być tutaj widoczna nieistniejąca stacja kolejowa Friedensburg ?!

Ten piękny słup linii SN niestety poległ chyba przy budowie osiedla...

Tu widać, że duża część odstojników już dłuższy czas nie funkcjonuje: rząd E (ten najbliższy) w całości oraz ten w północnym rogu obszaru (za łączką)..

Zawęziłem górną granicę czasową z 1935 do 1933 roku ...

do Kajordzak3: Posterunek odgałęźny Widok. Jak przeczytałem opis, to klapka w pamięci mi się otworzyła. Faktycznie był tam taki budyneczek, ilekroć tamtędy przejeżdżałem, ta nazwa Widok mnie intrygowała. Na niniejszej fotce bym się go nie dopatrywał, moim zdaniem widać południowy przyczółek wiaduktu.

do Jarosław Dubowski: Tak, ale w końcu budowy nowego osiedla "Park Leśny". Podobnie było z kolejnym takim słupem, po drugiej stronie ulicy BCh. Stał jeszcze słup w głębi lasu, ale choć byłem tam specjalnie wczoraj, nie przyjrzałem się ... To miejsce ma także ciekawe wątki historyczne, w tym wojenne. Mam prywatną fotkę polany jeszcze bez osiedla ale z boiskiem i własne z 2006 roku, ale już bez bramek boiskowych. Śledziłem także budowę osiedla, ale to już historia po 2010 roku ...

do Kajordzak3: Przy okazji stworzyłem obiekt wiaduktu kolejowego na dawnej drodze w kierunku tunelu transportowego. Okolica pełna murów - konieczna wizyta fotograficzna.

do Jazzek: Ograniczyłem przedział czasowy, za katasterem z 1930 roku.

do Jazzek: Przeglądam kilka razy i porównuję Twoje i moje zdjęcia z obszaru cementowni ... Tylko Tobie fotopolska zawdzięcza niemało materiału współczesnego z tak ciekawego historycznie obszaru nieistniejącej cementowni "Stern"! Funkcjonowała 83 lata i niemal taki sam okres ... nie istnieje ... Nikt nie mógł przepracować w cementowni od jej początku do końca, potrzebne na to były minimum dwa pokolenia, a i takich raczej nie było ?! Dziś po tej fabryce dającej w całości istnienia, zatrudnienie tysiącom ludzi - ale i niemało trującej otoczenie - pozostało mało śladów i chyba nic nie objęto ochroną konserwatorską ?! Na fotopolsce są głównie Twoje Jazzek foty współczesne, Marecky chyba zamieścił jedną fotę, nie ukrywam że na mnie fotopolska nie ma co liczyć ... No, ale trochę chyba wspomogłem Ciebie w konsultacjach, może spotkamy się tamże przypadkowo w przyszłym roku ?!

P.S. Nawet mapy google zamieszczają informacje o pozostałaściach sternowych, z niemałym materiałem zdjęciowym różnych użytkowników:

do Kajordzak2: Dzięki - za opinię i wszelkie podpowiedzi. Tochę zaskakujące, że 83 lata historii pozstawiło po sobie tylko kilkanaście fotografii.... Fotografie na mapach G. też zacząłem przeglądać, nawet jest tunel we wzgórzu akademickim, który mi przypomina ten z moich wspomnień. W każdym razie jeszcze trochę tam do eksploracji fotograficznej pozostało.
Już kilka lat się noszę z pomysłem spotkania fotoszczecińskiego, ale każdy pobyt okazuje się za krótki i wypełniony sprawami rodzinnymi.