Fort 45 "Zielonki" - Hotel "Twierdza"

Fort 45 „Zielonki” (Marszowiec) – jeden z fortów wchodzących w skład Twierdzy Kraków. Powstał w latach 1884–1886. Fort nie brał bezpośredniego udziału w walkach I wojny światowej, zaś w okresie międzywojennym włączony został do Obozu Warownego Kraków. Po wojnie wykorzystywała go Krakowska Spółdzielnia Ogrodniczo-Pszczelarska. Opuszczony został przez spółdzielnię w 1985 r. Do 1990 r., kiedy nieruchomość przejęła Gmina Zielonki, popadał w ruinę. Zrabowano m.in. oryginalny pancerny sponson wyrywając go ze ściany koszar, kaponiery pozbawiono pancernych elementów. Częstokroć tego typu działania były podejmowane przez pseudo kolekcjonerów i tzw. „miłośników militariów”, w tym również i krakowskich. W 1999 r. przy wsparciu UE powstał tam, dziś już nieistniejący, hotel „Twierdza”, któremu jednak brakowało klimatu epoki. Dziś fort znajduje się we wsi Zielonki koło Krakowa. Na ścianie jednego z pomieszczeń bojowych członkowie krakowskiego stowarzyszenia C.i K. Regimentu Artylerii Fortecznej Nr 2 Barona Edwarda von Beschi Twierdza Kraków odkryli (przy dokonywaniu prac zabezpieczających pomieszczenie) pod warstwami przemalowań oryginalne rysunki dział wykonane przez żołnierzy austriackich.
Zespół dzieł obronnych
Trzy baterie artyleryjskie, w tym jedna bateria artylerii ciężkiej FB-V-1 oraz dwie baterie obrony dalekiej B-45-4 (B 45a) i B-45-1 (B 45b). Dodatkowo wsparcie fort otrzymywał od szańców IS-V-1 i IS-V-2. Jednym z dzieł był również schron amunicyjny „Marszowiec”. W pobliskich Witkowicach znajdowała się prochownia (Munitionsmagazin), zbudowana w latach 1882–1886.