Willa Brukalskich

Willa własna małżeństwa wybitnych awangardowych architektów, Barbary i Stanisława Brukalskich, założycieli grupy artystycznej Praesens stanowi czołowy przykład międzywojennej architektury funkcjonalistycznej o wyraźnych inspiracjach neoplastycyzmem holenderskiej grupy De Stijl. Obiekt ten stał się już w epoce swego powstania ikoną polskiej awangardowej architektury.
Historia
Projekt willi własnej Barbara i Stanisław Brukalscy stworzyli po pobycie w Holandii w 1927 r., gdzie zapoznali się z realizacjami tamtejszej awangardy, m.in. Gerrita Thomasa Rietvelda. Budowa obiektu trwała od 1927 r. do 1929 r. Budynek nie ucierpiał w czasie wojny. W latach 1986-1988 willę odnowiono i przebudowano wg projektu Baltazara i Marii Brukalskich (na podstawie rysunków St. Brukalskiego) dodając kuchnię i dwa pokoje na najwyższej kondygnacji.
Opis
Willa stojąca na wąskiej działce od wschodu przylega do sąsiedniego budynku, także projektu Brukalskich. Trzykondygnacyjny dom otoczony jest z trzech pozostałych stron ogrodem z lapidarium. Działka otoczona jest ażurowym murem z czerwonej cegły na podmurówce. W ogrodzenie i w mury budynku wmontowano fragmenty rzeźb. Biała, gładko tynkowana elewacja frontowa willi ożywiona została uskokami, niewielkim balkonem drugiej kondygnacji oraz obszernym tarasem na ostatnim piętrze, a także niesymetrycznym usytuowaniem otworów okiennych. Szczególnie silny akcent stanowi wielkie, dwukondygnacjowe okno holu po lewej stronie fasady. Barierki balkonów wykonano z rur gazowych. Pozostałe elewacje (tylna i boczna) są regularne, pozbawione bogatego rozczłonkowania przedniej elewacji. Przepruto je oknami pasowymi. W elewacji bocznej umieszczono wejście kuchenne z przedsionkiem. Komponując fasadę architekci wzorowali się na rozwiązaniu Gerrita Thomasa Rietvelda z Utrechtu (Willa pani Schroeder, 1924 r.), charakteryzującym się neoplastycznym układem kontrastujących otworów i brył. Centralną przestrzenią wnętrza willi Brukalskich jest dwukondygnacyjny hol pełniący jednocześnie funkcję pokoju dziennego-living roomu. Na pierwszym piętrze znalazła się pracownia architektów, otwarta na pokój dzienny. Pierwotny garaż przerobiony został na pracownię. W suterenie rozlokowano pomieszczenia gospodarcze. Na uwagę zasługuje oryginalna owalna klatka schodowa z poręczami z prętów bambusowych oraz dwa kominki: rekonstruowany piec z kafli huculskich w holu i piaskowcowy kominek ozdobiony motywem słońca i inicjałami SB w pracowni. Zabytek dostępny jedynie z zewnątrz.
Oprac. Wojciech Głowacki, OT NID w Warszawie, 12-02-2016 r.
Źródło:

https://zabytek.pl/pl/obiekty/...rbary-i-stanislawa-brukalskich

(CC BY-NC-ND 3.0)