Kolonia Staszica

Kolonia Staszica – zabytkowe osiedle na warszawskiej Ochocie, wybudowane w latach 1922–1926 według projektu Antoniego Dygata, Mariana Kontkiewicza, Adama Paprockiego i Józefa Referowskiego.
Kolonia składa się z ok. 100 willi z ogródkami oraz budynku wielopiętrowego przy ul. Filtrowej 30. Zajmuje obszar ograniczony aleją Niepodległości i ulicami: Wawelską (Trasą Łazienkowską), Sędziowską, Nowowiejską i Krzywickiego.
Pierwszym chronologicznie elementem osiedla były trzy wielorodzinne, jednopiętrowe domy, wystawione wzdłuż ulicy Nowowiejskiej. Każdy z nich nakryty był wysokim dachem kryjącym dodatkową kondygnację. Architektura owych budynków odwoływała się do stylistyki doby baroku.
Pomiędzy domami w roku 1922, więc podczas budowy północnej części Kolonii wytyczono przecznice ulicy Nowowiejskiej: Trybunalską, Referendarską i Sędziowską, wzdłuż których wystawiono parterowe, szeregowe domy z mansardowymi, ceramicznymi dachami. Każdy z nich poprzedzony był niewielkim ogródkiem od strony ulicy. W ten sposób powstało w sumie sześć zwartych pierzei: jedna wzdłuż ulicy Krzywickiego (wtedy Suchej), jedna wzdłuż ul. Sędziowskiej; obustronnie zabudowano ulice Trybunalską i Referendarską. Wolne przestrzenie pomiędzy budynkami wypełniły tereny zielone.
Również w roku 1922 wytyczono ulicę Langiewicza. Jej willowa zabudowa powstała w latach 1923–1924. Projektantami stojących tu domów byli Antoni Dygat (ojciec Stanisława Dygata), Konstanty Sylwin Jakimowicz i Marian Kontkiewicz. Wybudowane tam domy nawiązywały swą formą do polskich dworów, łatwo więc odnaleźć typowe ich architektury elementy, takie jak kolumnowe portyki z trójkątnymi szczytami czy wysokie, kryte dachówką dachy.
Jako ostatni element kolonii powstała zabudowa w pierzei ulicy Filtrowej; w latach 1922–1924 zrealizowano zespół domków szeregowych Filtrowa 32-50, nieco później, bo w roku 1925 kolejny szeregowiec Filtrowa 10-28 i wolnostojący dom wielorodzinny Filtrowa 30. Oba szeregowce zniszczone w latach okupacji 1939–1945, podczas powojennej odbudowy zostały miejscami oszpecone poprzez wprowadzenie niekorzystnych zmian w ich wyglądzie.
W sierpniu 1944 roku Kolonia Staszica była miejscem bezprecedensowych w historii Warszawy zbrodni i bestialstw dokonywanych przez oddziały Rosyjskiej Wyzwoleńczej Armii Ludowej (RONA) w dniach 4–25 sierpnia 1944 roku, posłane do tłumienia powstania warszawskiego. Wydarzenia te przeszły do historii pod nazwą rzezi Ochoty.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Kolonia_Staszica<

br />