Rzeka Ślęza (Wrocław)

NRDowcy robili?

Okazuje się, że ta studnia ma jakieś połączenie z Parkiem Południowym. Na nowo powieszonej w tym parku tablicy informacyjnej wyczytałem właśnie, że odpływ ze znajdującego się w Parku Południowym stawu, w kierunku ulicy Powstańców Śląskich i Krzyckiej to jest też struga Grabiszynka. Jej wody muszą więc ten nieco ponad kilometr płynąć w kanale podziemnym

do Julo: Tutaj widać przebieg tego strumienia przed powstaniem parku oraz linii kolejowej

do Julo: Moim zdaniem woda ze stawu w Parku Południowym uchodzi do Olszówki. Grabiszynka źródło ma w stawie na Skarbowców. Bieg Grabiszynki zmienił się po usypaniu góry gruzu.Pamiętam ceglany tunel pod Grabiszyńską w okolicy przystanku autobusowego "na żądanie". Grabiszynka w 1945r.wpadała do Ślęży tuż za mostem.

do Dürgoy Marcin : Nie zgodziłbym się z tym twierdzeniem. Fakt, że usypanie z gruzów wzgórza pod obecnym Pomnikiem Żołnierzy Polskich zmieniło biieg Grabiszynki, ale przecież to jest odcinek końcowy, tuż przy Ślęzie!

Odcinek początkowy - według tablicy informacyjnej w Parku Południowym - przechodzi przez tamtejszy staw. Przy ul. Sudeckiej Grabiszynka wypływa z podziemnych kanałów i zasila staw, a tuż przy skrzyżowaniu Waligórskiego i Powstańców znika w następnym kanale. Nie jest wykluczone, że stamtąd może zasilać staw przy Skarbowców i najpewniej także staw w parku Jakszta (to ten malutki na pl. Anielewicza, w trójkącie Sokola-Przelot-Oksywska), to byłoby logiczne, ale nie mam na to dowodów.

Zob. na tablicy informacyjnej Parku Południowego:

"Most wschodni (...) wybudowany w latach 1895-1896 na dopływie strugi Grabiszynki do stawu parkowego (...)" i dalej "Most zachodni (...) powstał w latach 1895-1896 na odpływie strugi Grabiszynka ze stawu parkowego na zachód (...)" i jeszcze dalej "Wodna Strefa parku - wokół stawu (...) z myślą o ptakach wodnych utworzono dwie wyspy przy dopływie i odpływie Grabiszynki".

Widać tę tablicę na zdjęciu

do Dürgoy Marcin : Nie jest raczej prawdopodobne, żeby Zarząd Zieleni Miejskiej, który powiesił tę tablicę i konserwuje cały park (w tym: również zleca czynności konserwatorskie związane ze stawem) zamieścił informację, w której trzy razy znalazłaby się błędna nazwa strumienia.

do Julo: Marcin polemizuje z wiarygodnym źródłem, jakim jest mapa, którą osobiście wstawił…

do Dürgoy Marcin : Przyjrzałem się uważnie dostępnym na fotopolska.eu planom Oporowa z 1890,1905, 1935 i 1941 roku. Na wszystkich widać, że Grabiszynka wpada do Ślęzy tuż PRZED ulicą Grabiszyńską (po zachodniej stronie ulicy), tzn. nie przecina jej. Co gorsza, być może te dwa nowsze plany (z ok. 1935 i 1941) są nakreślone na nieaktualnych podkładach, bo na planie Wrocławia z około 1938 - - widać, że końcowy fragment Grabiszynki wyprostowano (prawdopodobnie dlatego, że powstał nowy kwartał cmentarza Grabiszyńskiego, który po wojnie został zlikwidowany) i już wtedy, w 1938, Grabiszynka wpadała do Ślęzy tam gdzie teraz. Na kolejnej mapie (wojskowej z 1945) zaznaczono dwie linie łączące Floss-Graben (Grabiszynkę) z Lohe (Ślęzą): Wygląda, że Wpadała do Ślęzy tam gdzie teraz, ale był jeszcze dodatkowo rów melioracyjny (on zresztą częściowo do dziś tam jest) idący wzdłuż granicy cmentarza aż do ulicy Grabiszyńskiej, ale łączący się ze Ślęzą PO ZACHODNIEJ STRONIE.
Reasumując: wygląda na to, że ujście było tuż przed mostem Oporowskim (ul. Grabiszyńską), a zapamiętany przez Ciebie ceglany tunel mógł odprowadzać wody opadowe w przeciwnym kierunku (tj. ze wschodu na zachód, do tego rowu melioracyjnego

To wszystko jednak nie wyjaśnia, gdzie są prawdziwe źródła tego strumienia - nie mamy dostatecznie starych map rejonu Parku Południowego sprzed jego powstania

do Julo: Dalsza analiza mapy rosyjskiej z 1945 - - doprowadza mnie do przekonania, że początek Grabiszynki jest gdzieś pomiędzy Spiską a Borowską, nieopodal torów kolejowych. Dziś tam jest Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Jana Mikulicza-Radeckiego, a w miejscu, gdzie być może zaczyna się ten strumień stoi budynek nieznanego przeznaczenia (hydrofornia?), a obok niego znajduje się basen:

do Julo: Na planach z lat ok. 1980-1990 jest zaznaczonyciek będący albo częscią biegu Grabiszynki, albo jej dopływem. Zapewne obecnie (jak i za czasów tych planów ;-)) zarurowany. Ciekawostką jest nazwa, którą jest opisany na planie z 1990 r.
A rów/strumień o którym piszesz jest też zaznaczony na naszym niezawodnym planie z 1934 r.

do Licho: Ten rów to jednak moim zdaniem trzeciorzędny wątek. Pierwszorzędny dla mnie to: gdzie jest początek Grabiszynki? Chyba będzie trzeba nawiązać kontakt z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. Kłopot w tym, że strona jest martwa... :-(

do Julo: Jak tak patrzę na tę mapę topo z końca XIX w. to myślę, że początek może być jeszcze dalej na wschód, na Wojszycach. Niestety jednobarwny rysunek mapy nie jest szczytem czytelości.

do Julo:

do Licho: Według mapy zatem Grabiszynka (znana też jako S-23) powstaje z połączenia odnóg S-23a biorącej początek z kanałów w rejonie Pułtuskiej i przepływającej przez Park Południowy oraz S-23b (Schillergraben na niemieckich mapach) zaczynającej się w rejonie ul. Letniej (i z długim dopływem S-23.5 zaczynającym się w rejonie ul. Motylkowej).
Przedwojenne mapy sugerowałyby, że do kanałów w rejonie Pułtuskiej powinien być doprowadzony rów na terenie ROD Obrońca przez teren szpitala wojskowego (brak zaznaczonych jakichkolwiek sieci na terenie wojskowym), ale oznaczenia na mapie przypisują go jako należacy do zlewni rowu Brx-12 (to ten rów wzdłuż Terenowej, dopływ Brochówki).

Rzeźba została przeniesiona do Parku Mamuta

do Vojtech Csernók: Rzeźba?... Pomysł jest ale z wykonaniem - na skróty...

Julo, w którym miejscu będzie ten mostek ?

do ZPKSoft: Mamy dla niego obiekt – dopisałem.

do Licho: Dzięki.

do Licho: W samej rzeczy, dzięki za utworzenie

do Julo: To nie ja utworzyłem (choć ja dodałem do mapy).

Głowę flaminga już ledwo widać :x Wczoraj była do dzioba.

Ciekawe. Może jest nieczynna od 1945 roku? (a nie jest to jaz?)

do Neo[EZN]: Jest to jaz forteczny nr 11 (Stauwehr XI)

WOW....👍

To nie tartan, tylko terraway (.

do Licho: Niech mu będzie tarałej, ino po co tak drogo?

Tyle wsi było wtedy prawie 10 kilometrów za Miastem!Wspaniałe, uwielbiam takie Mapy!

Warto zauważyć, że na tym fragmencie mapy są dwie wsie o nazwie Höfchen (po polsku "dworek"): u góry mapy pośrodku (na lewo i nieco poniżej Neudf. tj. Neudorf, czyli Nowej Wsi Komandorskiej - okolice ulicy Komandorskiej), to jest dzisiejsze osiedle Dworek, czyli rejon ulic Pretficza, Oficerskiej, Kruczej i Zaporoskiej.
Poza tym drugie Höfchen jest w lewym górnym rogu tego wycinka, między Schmiedefeld (dosłownie "kowalskie pole", czyli dzisiejsze Kuźniki) a Kl. Mochbern (Klein Mochbern to Muchobór Mały). ten drugi "dworek" to oczywiście Nowy Dwór.

do Julo: Pewnie żeby odróżnić te dwa dworki to potem dodali do jednego z nich "Maria-"

To pewnie folwark przy ul. Rędzińskiej - - wszystko się zgadza, nawet te domki na pierwszym planie. Przez dużą ogniskową wygląda to tylko tak jakby zabudowania stały na brzegu rzeki. A cypel to ujście Ślęzy.

Ten cypel to jednocześnie ujście Ślęzy i nieistniejąca zatoczka, która została zlikwidowana po drugiej wojnie światowej.
Tą zatoczkę zaznaczyłem na zamieszczonej przeze mnie fragmencie mapy z 1932-go roku.
Link pod spodem: