Dom handlowy "Kameleon"

Modernistyczno-ekspresjonistyczny dom handlowy, o nowatorskiej konstrukcji stalowej pokrytej betonem. Jedyny we Wrocławiu budynek proj. Ericha Mendelsona.
Historia
Dom towarowy wzniesiony w latach 1927-28 wg projektu Ericha Mendelsona na miejscu kamienicy czynszowej z wykorzystaniem starszego domu handlowo-produkcyjnego. Ze względu na przeprowadzane w tamtym czasie poszerzenie ulic właściciele działek musieli odstępować ich część, a dla domu towarowego oznaczać to mogło redukcję powierzchni handlowej (duże straty). Projekt uwzględnił wszystkie zastane trudności: stworzenie integralnej całości z istniejącym domem towarowym, wąską ulicę, rekompensatę strat powierzchni użytkowej oraz niską zabudowę naprzeciw (tylko 4 kondygnacje). Zaproponowane przez Mendelsona rozwiązanie (nowatorska konstrukcja oraz koncepcja urbanistyczna) miało istotne znaczenie w architekturze domów towarowych. W 1945 r. budynek został uszkodzony, szczególnie okładziny elewacji oraz wnętrza. Remontu dokonano na pocz. l. 60. XX. Zmieniono wówczas geometrię i konstrukcję dachu, odwrócono spadki, usunięto jego częściowe przeszklenie. Od 1992 r. modernizowano i dostosowywano wnętrza do zmieniających się funkcji (m. in. wymieniono wciąż działające windy na nowe). W 2007 r. obiekt przebudowano i wyremontowano wg Projektu biura KMA Kabarowski Misiura Architekci, dokonując wielu niekorzystnych zmian, zwłaszcza we wnętrzach.
Opis
Budynek u zbiegu ulicy Oławskiej i Szewskiej, na rzucie zbliżonym do kwadratu, podpiwniczony, sześciopiętrowy (dwie ostatnie kondygnacje cofnięto względem lica o 1,75 m), o stalowej konstrukcji okrytej betonem, kryty płaskim dachem. Na styku z sąsiednią kamienicą przy ul. Szewskiej wygospodarowano niewielki dziedziniec dostawczy. Przy budowie wykorzystano szkieletową żelbetową konstrukcję wewnętrzną starego budynku oraz m. in. jego fasadę. Nowe skrzydło stanęło od ul. Szewskiej. Parter oraz trzy pierwsze piętra służące celom handlowym nie posiadały ścianek działowych. Kolejne kondygnacje przeznaczono na biura, pracownie i magazyny a w piwnicach ulokowano magazyny i pomieszczenie techniczne. Komunikację rozwiązano za pomocą dwóch klatek schodowych, dwóch wind osobowych i dwóch towarowych, umieszczonych wzdłuż wsch. ścianki szczytowej. Trzecią klatkę schodową umieszczono wzdłuż ulicy Szewskiej. Modernistyczny wystrój wnętrz wg projektu Heinricha Tischlera stanowił harmonijną całość z projektem Mendelsona. Budynek posiada dwie różne elewacje. Ta od ul. Szewskiej dłuższa, o charakterystycznych podziałach horyzontalnych (ścianki podparapetowe ujęte w mosiężne gzymsy, licowane herceńskim trawertynem oraz pasy okien o mosiężnej ślusarce) z zaokrąglonym, wysuniętym wspornikowo wykuszem pełni rolę fasady. Elewacja od ul. Oławskiej zdominowana przez regularnie rozmieszczone prostokątne okna. Parter z obu stron cofnięty i wydzielony wydatnym gzymsem został całkowicie przeszklony. Obiekt dostępny.
Oprac. Teresa Przydróżna, OT NID we Wrocławiu, 23-11-2015 r.
Źródło:

https://zabytek.pl/pl/obiekty/...ersdorffa-ob-dom-handlowy-kame

(CC BY-NC-ND 3.0)