Dom "Pod Złotą Marią"

Narożna k. mieszczańska wybud. w 2. pot. XIV w.

Dwupiętrowa, podpiwniczona, zbud. na działce o rzucie 14,4 m x 25 m. Budynek frontowy di. 16 m ograniczało od pn. szachulcowe skrzydło lub oficyna na rzucie litery „L”, zamykająca niewielki kwadratowy dziedziniec. Z pierwotnego wystroju elewacji zachowały się zwieńczona trójliśćmi potrójna wnęka okienna na II piętrze, a na I piętrze - zwieńczone ostrołucznie tukiem płomienistym duże wnęki okien, częściowo ślepe, a częściowo, w partii dolnej, wypełnione prostokątnymi czterodzielnymi oknami o profilowanych ceglanych maswerkach. W płycinach wnęk zachowały się relikty 2-barwnych polichromii w formie kwadr, a we wnękach okien II piętra - malowane naśladownictwa rombwego szklenia okien. Ponad ostatnią kondygnacją odnaleziono relikty ceglanego gzymsu wieńczące go i dolne partie szczytu od strony ul. Kurzy Targ. Nad parterem widoczne fragmenty got. gzymsu.

U schyłku XIV w. w pd.-wsch. narożniku k. umieszczono na ozdobnej konsoli figurę Marii z Dzieciątkiem zwieńczoną sterczynowym baldachimem. Kamienica przeszła gruntowną przebudowę u schyłku XV lub na pocz. XVI w. Wymurowano wówczas skrzydło północne. Z tego okresu pochodzi) też prawdopodobnie 2-ramienny, późnogot. portal przejścia na dziedziniec. Kolejną renes. przebudowę poświadczają detale kamieniarskie odnalezione wtórnie w piwnicach. Najstarsza, XIX--wieczna ikonografia pokazuje barok, w obrysie szczyt pd. kamienicy. Ostateczną neorenes. bryłę i wystrój elewacji k. uzyskała po 1886 (przebud. przez mistrza murarskiego Ottona Fiebigera).

Trzypiętrowa k., kryta płaskim, jednospadowym dachem, zachowała 3 osie okienne w elewacji pd. oraz 7 osi okiennych w elewacji wschodniej. Wystrój elewacji składa się z tynkowanych obramień, prostokątnych okien i gzymsów pod parapetowych. W narożniku na I piętrze zachowała się got. figura Marii z konsolą i baldachimem. W parterze wmontowano późniejszy porfirowy trzon kolumny. W trakcie remontu w 2001 odsłonięto i częściowo wyeksponowano w formie wnęk relikty XIV-wiecznej elewacji ceglanej.

Maciej Małachowicz