Zakład Karny

Zakładu Karny w Sztumie – jednostka typu zamkniętego przeznaczona dla mężczyzn recydywistów. W zakładzie funkcjonują trzy oddziały penitencjarne oraz oddział terapeutyczny dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo.
W 1910 roku pruski Zarząd Więziennictwa w Berlinie ogłosił przetarg na budowę Centralnego i Młodzieżowego Więzienia dla Prus Wschodnich oraz Zachodnich. W przetargu wystartowało miasto Sztum i go wygrało. Budowę zakładu ukończono w 1914 roku. Więzienie składało się z gmachu dla administracji i pawilonu mieszkalnego na ok. 400 skazanych. Otoczono je czterometrowym murem. Zakład funkcjonował w systemie celkowym. W latach 50.więzienie przekwalifikowano na zakład dla przestępców młodocianych i pierwszy raz karanych. Natomiast od 1984 roku zakład jest miejscem izolacji dla recydywistów.

Budynek mieszkalny zbudowany jest z czterech centralnie połączonych czterokondygnacyjnych skrzydeł, oznaczonych symbolami literowymi: A, B, C, D (A - od czoła zakładu, B - po lewej stronie, C - z tyłu, D - po prawej stronie). W części A znajduje się administracja jednostki. Skrzydła zespolone są łącznikiem E, od którego odchodzi wejście do piwnic i kotłowni olejowej oraz wejścia na koła spacerowe i place gospodarcze. Po obu stronach korytarzy w pawilonach mieszkalnych znajdują się galerie z poręczami i siatkami zabezpieczającymi z dostępem do cel mieszkalnych.
Pozostałe zabudowania, połączone częściowo z budynkiem centralnym, usytuowane są głównie wzdłuż przednich murów zakładu i stanowią zaplecze dla: działu ewidencji, finansowego, ochrony, kwatermistrzowskiego, izby chorych, oddziału półotwartego, pralni, magazynów oraz kuchni. Na terenie zakładu funkcjonuje Centrum Kształcenia Ustawicznego - budynek za skrzydłem C, tuż przy tylnym murze zakładu.