†

Zamek

Zamek zajmował od przełomu XIV i XV wieku stromy cypel wzgórza górujący nad rzeką Wietcisą. Przed 1370 teren ten należał do zakonu rycerskiego joannitów, którzy pomiędzy 1321 a 1323 przenieśli z Lubiszewa do Skarszew swoją główną pomorską siedzibę. Z badań archeologicznych wynika, że joannicka komandoria była niewielką budowlą drewnianą, która miała najprawdopodobniej postać wieży mieszkalno-obronnej, pod którą znajdowała się niewielka piwniczka zagłębiona w grunt.
Przy komandorii, około 1321 lokowano miasto. W 1370 joannici odprzedali Skarszewy Zakonowi Krzyżackiemu, który wcielił posiadłość do swojego wójtostwa tczewskiego. To właśnie Krzyżacy na przełomie XIV/XV w. wystawili na cyplu murowany zamek, który połączyli z systemem murów obronnych miasta. Był to budynek dłuższy od obecnie istniejącego, piętrowy i posiadający prawdopodobnie wieżę. W 1433 został częściowo zniszczony przez operujące na Pomorzu oddziały czeskich husytów. W czasie odbudowy dodano mu drugą, bardziej masywną wieżę.
Po wojnie trzynastoletniej (1454-1466) Skarszewy zostały starostwem grodowym w Prusach Królewskich, zaś zamek aż do I rozbioru był siedzibą sądu grodzkiego województwa pomorskiego. Od 1613 starostwo skarszewskie nadawano każdorazowo wojewodzie pomorskiemu, a zatem od tego momentu zamek stanowił oficjalną rezydencję wojewody. W praktyce nie zawsze było to możliwe, bowiem już w 1629 spłonął i przez wiele lat znajdował się w ruinie, co potwierdza lustracja przeprowadzona w 1664. Dla potrzeb sądu wykorzystywano w tym okresie drewniany, piętrowy budynek, specjalnie wzniesiony na zamkowym dziedzińcu. Opisy zamku z tego okresu znajdują się w lustracjach i inwentarzach starostwa skarszewskiego z lat 1628, 1664, 1737, 1765 i 1772, natomiast najstarszy jego wizerunek znajduje się na panoramie Skarszew z 1661 r. Na rysunku tym widać zamek w ruinie po zniszczeniach dokonanych przez Szwedów w 1629 r.
Odbudowy zamku dokonał starosta skarszewski i wojewoda pomorski Władysław Łoś do 1689 r. Wizerunek odbudowanego zamku z grudnia 1703 został odnaleziony w zbiorach Biblioteki Królewskiej w Sztokholmie. Już lustracja z 1737 wskazuje na konieczność nowych napraw.
Po I rozbiorze i przejęciu Skarszew przez komisję pruską, co nastąpiło 14 września 1772 r., nowe władze zdecydowały o rozbiórce zamku i budowy na jego miejscu spichlerza solnego (pod którym zachowano zamkowe piwnice, a także znaczne fragmenty murów przyziemia dawnego zamku).