Bryzgiel – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Nowinka na południowym brzegu jeziora Wigry.
W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego. Miejscowym przysmakiem jest sękacz, czyli ciasto, które przypomina stożek.
Historia
Wieś założyli na początku XVIII wieku kameduli z Wigier i była ona wioską rybacką[1]. Nazwa miejscowości wzięła się od rodziny smolarzy, Bryzglów, ze wsi Tobołowo[1]. W roku 1740 miejscowość została przekształcona w wieś czynszową[1].
Po trzecim rozbiorze Polski Bryzgiel znalazł się w zaborze pruskim. Prusacy w 1796 roku skonfiskowali dobra kamedułów wigierskich tworząc tu ekonomię królów pruskich.
W latach 1807-1815 Bryzgiel znalazł
się w Księstwie Warszawskim, w departamencie łomżyńskim, powiecie wigierskim.
W latach 1815-1915 wieś była w zaborze rosyjskim.
W związku z uwłaszczeniem chłopów w Królestwie Polskim w 1864 roku, grunty zostały bardzo rozdrobnione i kilkanaście lat po tym doszło do ich scalania.
Scalania na Suwalszczyźnie odbywały się już w 1875 roku, ale w Bryzglu komasację rozpoczęto dopiero w 1928 roku.
W okresie międzywojennym istotną rolę w życiu mieszkańców pełniło rybołówstwo. Pozwalało na zdobycie pożywienia bez względu na porę roku. Niektóre z nadwigierskich miejscowości posiadały nadane ukazem carskim tzw. "brzegowe". Prawo legalizowało łowienie ryb przez mieszkańców przy swoim odcinku. W Bryzglu brzegowe dotyczyło prawdopodobnie 1350 metrów. Mieszkańcy mogli legalnie łowić ryby w miejscach, gdzie woda w jeziorze sięgała po szyję.
W jakimś czasie oprócz Bryzgla położonego nad jeziorem Wigry, powstała kolonia na zachód od wsi Monkinie, około 2 km od Bryzgla właściwego. Mieszkało tam około 10 rodzin[2].
Podczas II wojny światowej rzędowa zabudowa wsi została spalona[1].
Turystyka
W Bryzglu znajdują się gospodarstwa agroturystyczne oraz wieża widokowa na jezioro Wigry z wyspami Ordów, Ostrów i Krowa[3].
źródło:
autorzy:
licencja:
więcej
