Kierz położony w gminie Bełżyce, to nieistniejący i obecnie zapomniany ośrodek dworski. Zachowały się o nim bardzo skąpe dane. Dostępne źródła podają, że w 1648 r. właścicielami majątku w Krzu byli Mikołaj Orzechowski, Paweł Sobieszczański oraz Piotr Bliskowski. Po rodzinie Krzowskich, tj. Janie i Abrahamie, którzy wywodzili się z tej wsi, dobra nabyli Marcin Wysocki, Rafał i Andrzej Wysocki i Stanisław Kosowski. Na początku XIX w. majątek ziemski Kierz należy w całości do Ludwika Egersdort. Folwark obejmował obszar 1178 morg gruntów ornych, 723 morg ogrodów, 13 morg łąk i 422 lasów. Ośrodek dworski liczył 17 budynków drewnianych, a wieś posiadała 12 osad włościańskich.
Na przełomie XIX i XX w. właścicielami dóbr w Krzu byli Napiórkowscy. Po swoim ojcu Antonim Napiórkowskim w 1920 r. Kierz odziedziczyła jego córka Maria Katarzyna z Napiórkowskich, żona lekarza - Józefa Klarnera. Byli oni ostatnimi właścicielami do 1945 r., kiedy w wyniku reformy rolnej dobra uległy przejęciu przez skarb państwa.
Po ośrodku dworskim w Krzu pozostał dwór drewniany, otynkowany, parterowy, podpiwniczony, zbudowany w poł. XIX w., z tarasem w elewacji frontowej i gankiem z czterema kolumnami w elewacji tylnej. Budynek dworu przebudowano w okresie powojennym. Założony na planie prostokąta z sienią na przestrzał, z dachem naczółkowym krytym blachą, otoczony dookoła niewielkim ogrodem ozdobnym, wraz ze stawem i ogrodami użytkowymi, sadami i warzywnikami dalej. Drzewostan parku tworzyły główne dęby czerwone, kasztanowce i świerki. Do elewacji tylnej przylegał ogród kwiatowy. Po II wojnie światowej ogrody dworskie uległy zniszczeniu. Od 1945 r. we dworze mieściła się szkoła podstawowa. Na zdjęciach i karcie zielonej z 1959 stan dworu określony jest jako zaniedbany. W 1978 r. został rozebrany. Jedyną pozostałością do zespole dworskim są resztki budynku gorzelni z częścią mieszkalną, oraz okazałe lipy od strony drogi.
Powyższe wiadomości pochodzą kart zielonych dworu i gorzelni w Krzu z 1959 r. podpis autora nieczytelny, oraz ze „Skróconej ewidencji nieistniejących parków i Ogrodów zabytkowych lub ich reliktów lub pozostałości na terenie gmin: Niedrzwica, Duża i Bełżyce” - Mieczysław Kseniaka z 1979 r.
więcej  |
proszę czekać...
|
