Zasieki (niem. Forst-Berge) – wieś w Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Brody. Położona w Kotlinie Zasieckiej (Niecka Lubszy), na prawym brzegu Nysy Łużyckiej, przy granicy z Republiką Federalną Niemiec. Do 1945 roku miejscowość Zasieki nie istniała. Od XIII wieku na jej gruntach zlokalizowana była łużycka osada Berge, która wchodziła w skład latyfundium Herrschaft Pförten z siedzibą klucza w Brodach, a później od XIX wieku stanowiła prawobrzeżną część miasta Forst (Baršć).
W 1921 roku wybudowany został wedle projektu Rudolfa Kühna tzw. Lange Brücke (Długi Most) na Nysie, co bezpośrednio otworzyło możliwość rozwoju miasta na prawym brzegu rzeki. Nowa dzielnica przejęła nazwę od istniejącej tu dotychczas wsi. Berge miało gwiaździsty układ ulic, które rozchodziły się od mostu. W północnej części dzielnicy ulokowano park.[2] Pod koniec lat 30-stych władze III Rzeszy podjęły decyzję o ulokowaniu w południowo-wschodniej części Forst - Bergedużych zakładów chemicznych, których produkcja miała być przeznaczona do celów militarnych. Fabryka w Brożku, a dokładnie w Forst Scheuno była własnością Deutsche Sprengchemie GmbH. Prace projektowe w Zasiekach rozpoczęto w 1938 r., a prace ziemno-betoniarskie rozpoczęły się jesienią 1939 r., zakończono je w 1941r.
Pod koniec drugiej wojny światowej miasto Forst na lewym brzegu Nysy zostało doszczętnie zniszczone, a radziecka komendantura planowała zaniechać odbudowy. Planu nie zrealizowano, a po powstaniu NRD w 1949 roku miasto odbudowano i ponownie rozwinięto tam przemysł tekstylny. Prawobrzeżna część Forst pozostała niezniszczona, po drugiej wojnie światowej znalazła się w granicach Państwa Polskiego. Pierwszy Pełnomocnik Rządu RP na Obwód Żarski, Bronisław Podhorski, w dniu 31 maja 1945 roku raportował: „(...) Gmina miejska Forst podzielona rzeką na dwie części została objęta administracją tylko w części leżącej na prawym brzegu Nissy. Zgodnie ze stanem w dniu 12 maja pozostawiono w gromadach dotychczasowych sołtysów, mianowanych przez Komendę Wojenną. W gminach miejskich Żóraw [Żary], Forst, Gąsin [Jasień] mianowano burmistrzów - Polaków\". Niemiecką nazwę miasta zastąpiono polską, tymczasową nazwą Barść lub Barszcz. Był to okres, gdy nie istniało jeszcze na tutejszych ziemiach urzędowe nazewnictwo. Polacy odwołali się do starej słowiańskiej nazwy miasta, którą używali Łużyczanie. Według etymologów niemieckich (E. Mucke) łużyckie określenie „baršć\" pochodzi od rośliny barszcz zwyczajny (polski „barszcz\", czeski „bršt\", rosyjski „borsč\"). Spolszczona nazwa była tymczasowa i funkcjonowała do połowy 1946 roku, a także pewien czas po ustaleniu dla tej miejscowości urzędowej nazwy Zasieki. Dowodami są nieliczne adnotacje w dokumentach archiwalnych. W sprawozdaniu sytuacyjnym Powiatowego Komitetu PPS w Żarach za miesiąc maj 1946 roku wymieniono siedem miast znajdujących się w powiecie żarskim: Żary, Krystkowice (Krzystkowice), Goclaw (Jasień), Barszcz [Zasieki], Trąby (Trzebiel), Brody, Lubanica (Łęknica) i Przewóz. Dwa miesiące później w podobnym sprawozdaniu sytuacyjnym za miesiąc lipiec 1946 r. Powiatowy Komitet PPS w Żarach wymieniał już tylko dwa miasta w powiecie: Żary i Jasień.
Zanikanie miasta Barść/Zasieki rozpoczęło się z rozpoczęciem prac Komisji Ustalania Nazw Miejscowości w Warszawie tj. w dniach 2-4 marca 1946 roku. W sporządzonym w tym czasie wykazie wszystkich miejscowości liczących w 1939 roku powyżej 5000 mieszkańców nie wymieniono Barści, ani Forst. Obowiązująca do dziś nazwa Zasieki została ustalona na podstawie Zarządzenia Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości.
Czynników które wstrzymały rozwój miasta Barść/Zasieki było kilka, m.in.: nikłe zainteresowanie repatriantów, ograniczenia związane z położeniem w strefie przygranicznej oraz niestabilna sytuacja regionu. Najistotniejszy był problem natury technicznej, związany z kanalizacją miasta. Kolektor ogólnospławny przechodził pod rzeką Nysą na niemiecką stronę do oczyszczalni ścieków w Forst. Działanie kanalizacji w mieście okazało się niemożliwe bez porozumienia z Niemcami lub wymagało nakładów na przebudowę systemu kanalizacyjnego. Z tego powodu wymarłą miejscowość włączono do gminy Brody.
W 1950 roku w wyniku reformy administracyjnej utworzone zostało województwo zielonogórskie. W 1951 roku Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze został zobowiązany do wdrożenia uchwały Prezydium Rządu z dnia 3.01.1951 r. w sprawie akcji robót rozbiórkowych, w celu pozyskania cegły rozbiórkowej na pokrycie potrzeb Państwowego Planu Inwestycyjnego. Prace te spowodowały rozebranie zabudowy niezasiedlonego miasta. Paranoją był fakt, że do wykonania tak wysokich planów nie wystarczała cegła z wojennych gruzowisk i zniszczonych budynków. Konieczne okazało się rozbieranie budynków w dobrym stanie technicznym. Dawny Barść stał się małą wsią o szerokich ulicach z chodnikami. W północnej części wsi powstało PGR, po zmianie ustrojowej przejęty przez kombinat Igloopol z Dębicy. Po jego upadku teren przeszedł w ręce Agencji Nieruchomości Rolnej Skarbu Państwa.
W ostatnich latach w Zasiekach została zlikwidowana szkoła podstawowa, a po zniesieniu odpraw celnych zlikwidowano Strażnicę Straży Granicznej. Od 2002 roku w Zasiekach działa polsko-niemieckie drogowe przejście graniczne Forst-Zasieki w ciągu drogi wojewódzkiej nr 289.
Za Wikipedią Festung 12. 03. 2010
więcej  |
proszę czekać...
|
