Początki wsi sięgają XIII wieku i związane są z rodem rycerskim Jeleni-Niałków. Jeden z nich, Zbrosław, syn Jonaty, prawdopodobnie z rodu Jeleńczyków w roku 1251 przekazuje wieś cystersom z Obry. Jeszcze w XIII wieku cystersi sprzedaja dobra smardzewskie. W wieku XIV i XV wieś należała do rodziny von Benwicz. Przez małżeństwo z Eufemią von Benwicz w roku 1495 wieś przechodzi na Hansa von Rothenburg. Przez ponad 100 lat wieś w posiadaniu rodziny von Nostitz- do 1627 roku, potem na krótko do Leoharda von Poppschutz. Około roku 1669 wieś zostaje zakupiona przez Sebastiana von Troschke, deputowanego powiatu świebodzińskiego.
Rodzina von Troschke pochodziła z Droszkowa koło Zielonej Góry i posiadała w wiekach XVI-XVIII trzy linie: śląską, nowomarchijską, wschodnioprusko-polską. Dużego znaczenia uzyskała gałąź nowomarchijska za Conrada von Troschke, właściciela Smardzewa od 1688 roku a także rodowego Podlegórza, oraz Kupienina, Witynia i Rzeczycy. Portret trumienny Conrada oraz tablice herbowe Sebastiana von Troschke z Podlegórza znajdują się w Muzeum w Międzyrzeczu. Nazwę wsi Smarsewo odnotowano w źródłach już w 1251 roku i wówczas syn Jonaty, Zbrosław podarował ją cystersom z Obry. Przemysł I mocą przywileju zezwolił cystersom w 1257 roku na lokowanie wsi na prawie niemieckim. Miejscowego plebana Piotra, a także właściciela wsi Mikołaja, syna Bodzanty z Kębłowa wzmiankowano w 1334 roku[1]. Mikołaj Benwicz był związany ze Smardzewem w 1452 roku, a Eufemia Benwiczanka w 1499 roku. Przedstawiciel rodu von Nostitz, następnie jego syn, Wolfgang był właścicielem wsi około 1580 roku. Rodziny von Popschütz i von Troschke wymienia się wśród następnych właścicieli wsi. Z inicjatywy Conrada von Troschke w 1691 roku w bezpośrednim sąsiedztwie rezydencji właściciela dóbr, zbudowano ewangelicki dom modlitwy. W 1776 roku po pożarze świątynię przebudowano i powiększono, dzięki inicjatywie ówczesnego właściciela dóbr smardzewskich, którym był Friedrich Ludwig von Sydow. Za jego czasów, około 1790 roku na terenie wsi znajdowały się m.in. 2 kościoły: ewangelicki i katolicki, folwark (drugi w jej pobliżu), dwór i młyn wiatrowy. 450 osób mieszkało w 75 gospodarstwach. Karla Augusta Fussa jako właściciela dóbr odnotowano w 1879 roku. Dzięki fundacji rodziny Fuss w 1911 roku barokową świątynię przebudowano, dodając do korpusu część prezbiterium, zakrystię i klatkę schodową. Katolicy przejęli kościół po II wojnie światowej i konsekrowali ją w 1947 roku.
Smardzewo to wieś typu owalnica o dobrze zachowanym historycznym planie, który podlega ochronie. Obecna zabudowa wsi jest zwarta, kalenicowo-szczytowa, pochodzi z przełomu XIX/XX w. Obecnie we wsi przeważa zabudowa zagrodowa, uzupełniana przez obiekty użyteczności publicznej, takie jak szkoła, sala taneczna, kompleks boisk i niżej wspomniany kościół. Jest tu również czynny cmentarz wiejski ze starym drzewostanem[4].
Ostatnim z rodziny von Troschke był Sigismund Friedrich, baron Rzeszy, który objął majątek w roku 1742. Kolejnym dziedzicem zostaje Friedrich Ludwig von Sydow, który odziedziczył Smardzewo po swojej siostrze- baronowej von Troschke. Z powodu długów w roku 1853 sprzedają majątek rodzinie Fuss.
więcej  |
proszę czekać...
|
