Paczków (niem. Patschkau, dial. Potschke) – miasto w województwie opolskim, w powiecie nyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Paczków. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do starego województwa opolskiego.
Miasto leży historycznie na Dolnym Śląsku, na Przedgórzu Sudeckim, na Obniżeniu Otmuchowskim na południowo-zachodnim krańcu województwa opolskiego nad Nysą Kłodzką położony między sztucznymi zbiornikami wodnymi Jeziorem Otmuchowskim i nowymi zbiornikami zwanymi Topola i Kozielno razem tworzącymi Zalew Paczkowski.
Według danych z 30 czerwca 2008 miasto liczyło 8081 mieszkańców, a 30 czerwca 2016 – 7631. Największymi zakładami przemysłowymi Paczkowa są cegielnia Wienerberger i manufaktura opakowań kartonowych Jarpak.
Założenie Paczkowa było ściśle związane z polityką biskupów wrocławskich, którzy w XIII wieku ukształtowali samodzielne władztwo terytorialne. W tym celu prowadzili na wzór książęcy intensywną akcję kolonizacyjną na ziemi nysko-otmuchowskiej, lokując wsie i miasta na prawie niemieckim[9]. W 1177 roku Bolesław Wysoki podzielił dzielnicę śląską pomiędzy synami. Śląsk Środkowy – ziemia opolska, przypadła Jarosławowi, który od 1198 roku objął biskupstwo wrocławskie. Część swojego władztwa, tak jak ziemię nyską, przyłączył do uposażenia biskupiego. Zaledwie po trzech latach piastowania stolca biskupiego Jarosław umiera, przekazując ziemię nyską Kościołowi, zaś ziemię opolską Mieszkowi Plątonogiemu. Nowo nabyte terytorium było szczególnie cenne dla biskupstwa wrocławskiego, gdyż połączone z pobliską ziemią otmuchowską tworzyło silne, samodzielne władztwo kościelne na pograniczach Śląska. Sukcesy biskupów doprowadziły do konfliktu z kolejnymi książętami piastowskimi, którzy rościli sobie prawo do ziemi nyskiej. Apogeum nastąpiło za panowania Henryka IV, który ostatecznie na łożu śmierci w 1290 roku przekazał prawa książęce biskupowi Tomaszowi II, czego skutkiem było powstanie księstwa biskupiego. Na tle tych wydarzeń powstało miasto Paczków, które było tworem świadomej polityki biskupów wrocławskich.
W odróżnieniu od innych średniowiecznych grodów, rozwijających się dzięki położeniu przy gościńcach czy w pobliżu siedzib feudałów, Paczków w założeniach miał chronić południowo-zachodniej granicy księstwa biskupiego. Ulegały one w czasie pewnym przesunięciom. W szczytowym okresie rozwoju księstwa (w XV w.), granica na południu przebiegała pasem głównych szczytów, najpierw Rychlebskich Hor oraz Jeseników, aż do Pradziada (do XIII w. przebiegała podnóżem Gór Złotych). Od północy zaś granica księstwa biegła północnym brzegiem Nysy kłodzkiej aż Kozielna, za wsią Błotnica kierując się w kierunku gór.
Oznacza to, że miasto z trzech kierunkach otaczały w bezpośredniej bliskości (maksymalnie kilku kilometrów) dwie lub trzy granice. Ze względu na takie położenie miasta, prawdopodobnie już na samym początku jego istnienia zostało ono silnie ufortyfikowane. W 1389 roku ukończono parafialny kościół katolicki, ufundowany przez biskupa Przecława z Pogorzeli, który w XVI w. został włączony w system obronny miasta z powodu obawy przed najazdem Turków.
W końcu XIII wieku w pobliżu miasta istniał zamek, który należał księcia świdnicko-ziębickiego. Zamek został zniszczony prawdopodobnie na początku XV w. i nie jest znane jego dokładne położenie.
Ożywienie gospodarcze w Paczkowie nastąpiło dopiero w XIX w., kiedy wraz przejęciem całego Śląska przez władze pruskie zniesiono resztę władzy biskupa i w 1810 r. przeprowadzono sekularyzację księstwa biskupiego. W 1818 roku Paczków włączono do rejencji opolskiej. Od pierwszej połowy XIX wieku gród zaczął odżywać. W 1831 r. powstają pierwsze nowoczesne latarnie w mieście. W 1850 r. powstaje fabryka zapałek.
W 1874 r. uruchomiono linię kolejową, tzw. magistralę podsudecką, łączącą miasto z Nysą i Kamieńcem Ząbkowickim, co pobudziło rozwój lokalnej gospodarki. Wznowiły działanie od dawna istniejące młyny, garbarnia, browar i warsztaty rzemieślnicze. Produkcję rozpoczęły nowe przedsiębiorstwa: fabryka świec Silesia, zakład produkcji przyborów kreślarskich, fabryka mydła, przedsiębiorstwo produkujące złocone ramy, dwie cegielnie, później gazownia, mleczarnia i wodociągi miejskie.
W 1868 r. (lub 1873 r.) rozpoczyna działalność fabryka urządzeń gaśniczych i budowy maszyn braci Kieslich. W 1882 fabryka maszyn rolniczych. Od 1880 r. działa fabryka artykułów biurowych Augusta Schneidera. W 1888 r. Joseph Kieslich zakłada parową cegielnię. W 1902 powstaje miejski zakład gazowniczy. W 1907 r. Oskar Biedermann uruchamia Śląską Fabrykę Obróbki Drewna. W 1929 r. Hans Biedermann przenosi swoją fabrykę listew pozłacanych z Magdeburga do Paczkowa. W 1939 zaczyna działać schronisko turystyczne. Opis z br />
więcej  |
proszę czekać...
|
Zespół staromiejski Paczkowa ze średniowiecznym systemem fortyfikacji, nazywany polskim Carcassonne 22 października 2012 roku został wpisany na listę Pomników H... dodano: 2019-01-02, autor: Gandalf | | |
|
|
