Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana była w 1447 r. (Thylowicz). Istniała tu wówczas parafia p.w.św. Rocha. Zdaniem językoznawców nazwa Tułowice (Tillowitz) pochodzi od nazwy osobowej Tylo (niem.Thiele). Zachowały się stanowiska archeologiczne potwierdzające obecność na tych terenach człowieka w pradziejach. Wiadomo też, że przez całe stulecia leśnych
rzemieślników trudniących się produkcją miodu,drwali i wydobywających torf utrzymywały Bory Niemodlińskie.Dobra tułowickie w ciągu wieków zmieniały właścicieli. Szczegółowy opis tych zmian znajduje się w Chronik der Herrschaft Tillowitz und des Geschlechtes ihrer Besitzer, spisanej w 1885 r. przez jednego z właścicieli grafa Freda von Frankenberga. Jednym z nielicznych śladów po dawnych panach tej ziemi jest zachowana przy murze kościoła parafialnego płyta nagrobna zmarłego w 1598 r. Heinricha von Dreske, ukazująca postać brodatego rycerza w zbroi. Od XVII w. Tułowice znajdowały się w posiadaniu rodu von Zierotin – właścicieli Niemodlina. Syn zmarłego w 1708 r. Zygfryda Erdmanna, Franciszek Ludwik von Zierotin podzielił dobra tułowickie na dwa
klucze: niemodliński i tułowicki, do którego należały:Tułowice, Siedliska, Szydłów, Ligota Tułowicka, Sady,Skarbiszowice, Tułowice Małe (Przyłogi), Wydrowice i Rutki koło Ligoty. Franciszek Ludwik von Zierotin był starostą krajowym powiatu opolskiego, Prudnika, Białej
Prudnickiej i Niemodlina, a w 1717 r. został szambelanem.Zmarł w 1731 r. w wieku 49 lat. Majątek podzielił między trzech synów z zastrzeżeniem, że dobra maja pozostać niepodzielne. 5 stycznia 1779 r. zmarł ostatni z rodu hrabia Michał von Zierotin. Wdowa Anna Maria von Zierotin poślubiła Johanna Nepomuka Carla Praschmę wnosząc mu w wianie Tułowice, które zamieszkiwało wówczas ok. 320 osób. Za czasów tych właścicieli rozwinął się miejscowy przemysł. W 1783 r. powstała tu huta żelaza zwana Theresienhutte, a w 1813 r.w przyzamkowych stajniach urządzono fajansiarnię.W okolicach Tułowic pracowały młyny, produkowano także cegłę. W 1822 r. po śmierci Johanna Carla hrabiego von Praschma jego dobra niemodlińsko-tułowickie zostały podzielone między jego dwóch synów na klucze niemodliński i tułowicki. Ten ostatni stał się wkrótce samodzielnym państwem stanowym Herrschaft Tillowitz,w którego skład wchodziły: dobra szlacheckie Tułowice,Ligota Tułowicka, Sady, Siedliska, Skarbiszowice,Wydrowice, Szydłów, Michałówek, Małe Tułowice oraz Rutki. 1 lipca 1835 r. dobra Tułowice stały się własnością Ernsta hrabiego von Frankenberg-Ludwigsdorf. W 1886 r.Tułowice były allodialnym majątkiem, którego właścicielem był hrabia Fred von Frankenberg-Ludwigsdorf, mistrz rycerski i deputowany w powiecie. W skład dóbr tułowickich wchodziły następujące miejscowości: Sady, Ligota Tułowicka
(młyn wodny i kamieniołomy), Siedliska (majątek z tartakiem), Szydłów (obręb leśny), Skarbiszowice (cegielnia) i Wydrowice (huta i młyn). Do majątku w Tułowicach należały: fabryka porcelany, browar (gorzelnia już nie pracowała), fabryka maszyn (Theresienhütte w Tułowicach Małych) oraz młyn wodny leżący nieopodal pałacu, który był wówczas odrębną własnością. W 1894 r.właścicielem dóbr tułowickich był syn hrabiego Freda – Konrad von Frankenberg-Ludwigsdorf. W XIX w. gruntownie przebudowano tułowicki pałac i doprowadzono do rozkwitu wspaniały pałacowy park. Frankenbergowie byli ostatnimi właścicielami dóbr tułowickich. Pod
koniec XIX w. Tułowice uzyskały połączenie kolejowe z Opolem i Nysą.Kościół parafialny p.w. św. Rocha w Tułowicach wymieniony był w źródłach w 1447 r. Wchodził on w skład
archiprezbiteratu w Niemodlinie i diecezji Wrocławskiej.Obecny kościół wzniesiono w stylu neoklasycystycznym w latach 1829-1840. Parafię w Tułowicach tworzyły następujące miejscowości: Tułowice, Małe Tułowice, Ligota Tułowicka, Rutki, Wydrowice, Skarbiszowice,
Szydłów, Sady, Siedliska, Michałówek oraz Prądy i Grodziec, administracyjnie podległe pod rejon
urzędowy w Niemodlinie. Kościołem pomocniczym dla tułowickiego znajdował się w Prądach. Nabożeństwa odbywały się naprzemiennie w dwóch językach – polskim i niemieckim.Osobny rozdział historii Tułowic stanowią dzieje wytwarzania w tym regionie ceramiki. Założona w 1813 r. przez Praschmę wytwórnia fajansu, przeszła w 1842 r. w ręce Ernesta von Frankenberga, który zainicjował tam produkcję czarnego fajansu delikatnego. W latach 1889 -1904 r. dzierżawca fabryki Erchard Schlegelmilch rozbudował zakład i przekształcił w manufakturę porcelany. W 1904 r. fabryka porcelany została wyłączona z majątku i stała się własnością rodziny Schlegelmilch. 23 stycznia 1945 r. zakończono produkcję w Zakładach Schlegelmilcha./źr.Uchwała Rady Gminy Tułowice Nr XV/118/08 z dnia 17 czerwca 2008 r. w spr.przyjęcia Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami Gminy Tułowice na lata 2008 - 2012
więcej  |
proszę czekać...
|
Muzeum Porcelany Śląskiej w Tułowicach
Muzeum powstało na terenie zamkniętego w 2001 roku zakładu produkcji porcelany założonego w 1886 roku przez rodzinę S... dodano: 2024-06-19, autor: MPS | | |
|
|
