Klucznik (Kleuschnitz) - wieś chłopska i robotnicza, liczyła 428 mieszkańców, 77 domów mieszkalnych i zajmowała powierzchnią 528 ha. Burmistrzem był Karl Heinke.
Katolicka parafia Klucznik założona została w 1893 roku, jako sukcesorka parafii istniejącej tu już w średniowieczu. Kościół zbudowano w 1892, a plebanię 18 lat później. Ostatnimi przedwojennymi proboszczami byli: Täsler, Springer i Thiel. W miejscowości funkcjonował gminny punkt pomocy prowadzony przez trzy siostry zakonne "Siostry Służebniczki N.M.P."
Ewangelicka gmina kościelna Klucznik założona została w 1891 roku. Rok później konsekrowano kościół, a w 1912 roku wybudowano murowaną dzwonnicę. Plebani nie było a nabożeństwa odprawiał pastor dojeżdżający z Niemodlina.
W 1735 roku wybudowano jednoklasową szkołę ewangelicką, która funkcjonowała do 1945 roku. Szkoła katolicka zbudowana w 1880 roku była również jednoklasowa.
Przedsiębiorczość: Heidenreich - towary kolonialne, Kuhnert - rzeźnik, Menzel - piekarz, Schuppa - towary kolonialne, dwa zajazdy (Brodkorb i Hentschker). Rolnictwo: 6 gospodarstw powyżej 10 ha, 15 powyżej 5 ha, 22 poniżej 5 ha.
Dobra wielkości 318 ha, w tym 186 ha lasu, już od 1865 roku były w posiadaniu barona von Thielmann z Jakubowic.
Z najstarszej historii
Klucznik po raz pierwszy wzmiankowany był w 1361 roku, lecz przypuszczalnie jest starszy. W 1447 roku wieś wymieniana jest jako miejscowość parafialna z drewnianym kościołem. Kościół runął w 1727 roku, a jedyną pozostałością po mim była dzwonnica ze starymi dzwonami. W 1783 roku wioska egzystująca w ramach dóbr hrabiego Pücklera liczyła 176 mieszkańców, 17 chłopskich i 17 innych gospodarstw dziedzicznych. W 1850 roku miał tu miejsce wielki pożar, który prawie wszystkie gospodarstwa obrócił w popiół. Dla upamiętnienia tego wydarzenia miesiąc czerwiec, aż do 1945 roku, był miesiącem uroczystych ślubów, które składali mieszkańcy wioski. Z czasów odbudowy wioski po pożarze wywodzi się pracująca do 1910 roku cegielnia Beiera. Kilka lat później liczba mieszkańców wioski wzrosła do 550 osób. Około 1865 roku znaczna część terenów gminy została sprzedana państwu na rzecz powstałego tu poligonu wojskowego w Łambinowicach, co niewątpliwie przyczyniło się do wzbogacenia mieszkańców Klucznika. Wybudowano kościoły obu wyznań, również szkołę katolicką; w 1895 roku wybrukowana została droga biegnąca przez wieś.
Wojna i jej konsekwencje
Klucznik został zajęty przez oddziały rosyjskie w marcu 1945 roku. Koniec wojny przyniósł mieszkańcom wielkie cierpienia. Jesienią 1945 roku zostali oni wzięci do obozu pracy w Łambinowicach; ponad 70 osób straciło tam życie. Pozostali wysiedleni zostali do Niemiec Zachodnich w czerwcu 1946 roku. Na początku lat pięćdziesiątych XX wieku teren wioski przyłączono do pobliskiego poligonu wojskowego. Ludność wysiedlono a zabudowania zburzono. Sama wioska w latach pięćdziesiątych stała się celem ostrzału polskiej artylerii ćwiczącej na poligonie, w wyniku czego zburzono doszczętnie obydwa klucznickie kościoły.
więcej  |
