Dolina Gąsienicowa, dawniej także Dolina Gąsienicowych Stawów (słow. Gąsienicova dolina, niem. Gąsienicatal, Gąsienica-Seetal, węg. Gąsienica-tavak-völgy) – górne piętro Doliny Suchej Wody Gąsienicowej w polskich Tatrach. Oddziela się od niej na wysokości 1425 m n.p.m. (miejsce ujścia Czarnego Potoku do Suchej Wody Gąsienicowej).
Topografia
Dolinę Gąsienicową ograniczają:
od wschodu – boczna grań odchodząca od Skrajnego Granatu przez Żółtą Turnię
od południa – fragment głównej odnogi Tatr Polskich od Skrajnego Granatu do Świnicy i odcinek głównej grani do Kasprowego Wierchu
od zachodu – północno-wschodnia grań Kasprowego Wierchu po Kopę Magury
Dolina Gąsienicowa posiada dwie odnogi rozdzielone Granią Kościelców i nazywane Czarną Doliną Gąsienicową (po wschodniej stronie tej grani) i Zieloną Doliną Gąsienicową (po jej zachodniej stronie). Zielona Dolina Gąsienicowa ma jedną odnogę – Suchą Dolinę Stawiańską, nazywaną też Kotłem Kasprowym lub Kotłem Gąsienicowym oraz górne piętra – Świnicką Kotlinkę, Mylną Kotlinkę i Zadnie Koło, położone u podnóża Świnickiej Grani. Odnogą Czarnej Doliny Gąsienicowej jest Kozia Dolinka, a górne jej piętra tworzą kotły Czarnego i Zmarzłego Stawu.
Sieć wodna
W odnodze południowo-zachodniej, nazywanej też Zieloną Doliną Gąsienicową, znajdują się prawie wszystkie stawy Doliny Suchej Wody (tzw. Gąsienicowe Stawy). Są to:
Zielony Staw Gąsienicowy (3,764 ha)
Długi Staw Gąsienicowy (1,564 ha)
Kurtkowiec (1,536 ha z wyspą)
Dwoisty Staw Gąsienicowy (dwa stawy: 1,355 i 0,880 ha)
Zadni Staw Gąsienicowy (0,515 ha)
Litworowy Staw Gąsienicowy (0,407 ha)
Czerwone Stawki Gąsienicowe (dwa stawy: 0,196 i 0,138 ha)
Mokra Jama (0,048 ha)
Kotlinowy Stawek (0,021 ha)
Dwoiśniaczek (cztery stawy: 0,019, 0,014, 0,007 i 0,002 ha)
Troiśniak (trzy stawy: 0,017 i 0,003 ha, trzeci zanikający)
Dwoiśniak (0,007 ha, drugi staw wyschnięty)
Jedyniak (0,006 ha)
Samotniak (wyschnięty)
W odnodze południowo-wschodniej, nazywanej Czarną Doliną Gąsienicową, znajdują się pozostałe dwa stawy: Czarny Staw Gąsienicowy (największy w całej dolinie – 17,94 ha) oraz Zmarzły Staw Gąsienicowy (0,28 ha).
Dolina odwadniana jest w dużej części poprzez przepływy podziemne. Wody całej Zielonej Doliny Gąsienicowej przepływają podziemnymi przepływami, m.in. do Doliny Goryczkowej (wydobywają się w Goryczkowym Wywierzysku i Kasprowej (wypływają tu w Niżniej Kasprowej Jaskini). Głównym ciekiem doliny jest Czarny Potok i Sucha Woda, na znacznej części swojej długości również zanikające pod głazami.
Historia
Nazwa Doliny Gąsienicowej związana jest z nazwiskiem Gąsieniców, dawniejszych właścicieli. Była dawniej intensywnie wypasana, wchodziła w skład Hali Gąsienicowej. W zapisach pojawiła się już w 1653 jako hala Stawów. Na mapach z XIX wieku figuruje nazwa Doliny Siedmiu Stawów. Tętniła życiem pasterskim, była odwiedzana przez zbójników, według podań tutaj werbował do powstania Kostka Napierski. W 1964 zakończono wykup od prywatnych właścicieli, rozebrano większość szałasów i zlikwidowano wypas. Od tego momentu rozpoczyna się w wyniku naturalnej sukcesji ekologicznej zarastanie doliny lasem i kosodrzewiną. Obecnie dno doliny porastają już ogromne łany kosodrzewiny.
Turystyka
Odwiedzana przez turystów już na początku XIX wieku jest węzłem dla wielu szlaków turystycznych i bazą wypadową narciarzy (wyciągi narciarskie) i taterników. W dolinie w latach 1921-1925 zbudowano schronisko Murowaniec. Do niego poprowadzono w latach 1921-1923 utwardzoną drogę (zamkniętą dla samochodów, używaną m.in. do zaopatrzenia schroniska). Innymi zabudowaniami w Dolinie są: baza szkolenia taterników – "Betlejemka", leśniczówka TPN – "Księżówka", meteorologiczna stacja pomiarowa PAN, budynek strażników TPN "Gawra" oraz kilka szałasów pasterskich. Obecnie jest to, jak uważa Władysław Cywiński ...najintensywniej zagospodarowana tatrzańska dolina. Do oceny służą 3 zmierzalne, obiektywne czynniki: ilość miejsc noclegowych, kilometraż szlaków i pojemność wyciągów na jednostkę powierzchni.
więcej  |
