|
|
"Grauer Mann" koło Huty.
Przekład artykułu z pisma...
woj. dolnośląskie
... uwagę przyciąga ponad stuletni drogowskaz, ukryty w ciszy kłodzkiego lasu. Jest to "Szary Człowiek" na wyżynie Gór Bystrzyckich w Królewskim Nadleśnictwie Pokrzywno (Nesselgrund), Obwód Ochrony Lasu (Forstschutzbezirk) Bukowice (Buchberg). W swoim czasie w Górach Bystrzyckich dominowało morze kredowe, którego osady znajdujemy w Górach Stołowych, skalnych miastach Adrszpachu i Teplicach oraz w Szwajcarii Saksońskiej. W powiecie kłodzkim dno morskie zapadło się z czasem i utworzyło dolinę górnej Nysy. Na grzbiecie Gór Bystrzyckich (Atmosphärilien)* wietrzenie i korozja atmosferyczna zniszczyły pokrywę piaskowcową z wyjątkiem kilku miejsc. Na szczycie Zamkowej Kopy (Schlösselkoppe) koło Młotów (Hammer) i na Kamiennej Górze (Steinberge) koło Pokrzywna można jeszcze zobaczyć ogromne pozostałości po dawnych masywach piaskowca. Podobnie jak na płaskowyżu Gór Stołowych, również tutaj, w środku lasu iglastego, napotykamy pojedyncze skały piaskowca, które oparły się wietrzeniu. Często wykazują one zaskakujące podobieństwo do postaci ludzkich lub zwierzęcych, jak w Górach Stołowych.
Kiedy pod koniec XVIII wieku zbudowano leśną drogę dla ruchu pomiędzy Zalesiem (Spätenwalde) i Pokrzywnem, która biegnie prawie 6 kilometrów w linii prostej i wydaje się nie mieć końca, dlatego nazwano ją "Spätenwalder Ewigkeit - Zaleska Wieczność", bezpośrednio przy drodze umieszczono kamień, na którym widoczny był zarys człowieka. Nadleśniczy królewski, późniejszy nadleśniczy Józef Dinter, zlecił kamieniarzowi wyrzeźbienie go tak, aby nadać mu prawidłową postać człowieka. Rzeźba została później zniszczona rękoma łobuzów, a szczątki leżały rozrzucone na ziemi przez ponad 20 lat, aż do 1872 roku, kiedy to Amand Geisler, główny drwal (Oberholzschläger) z Wójtowic (Voigtsdorf), zlecił kamieniarzowi Welzelowi z Młotów ponowne złożenie części i uzupełnienie zniszczonych. Wysokość "Szarego Człowieka" bez cokołu wynosi 2 metry, stopy tkwią w "Potschen"** - walonkach o długości 52 centymetry. Ręce ukryte są w mufce z napisem "Nach Nesselgrund" - do Pokrzywna, na głowie ma kapelusz z napisem "Grauer Mann" (Szary Człowiek). Wypisany jest również rok 1872. Cała praca jest oczywiście przejawem humoru, który można zaobserwować u mieszkańców Kłodzka, a szczególnie pięknie w odległych leśnych wioskach. Odrestaurowanie "Szarego Człowieka" uczczono wielką imprezą. Było to tak wielkie wydarzenie, że pamięć o tym dniu jest wciąż żywa wśród starych ludzi. Nawiasem mówiąc, jest to o tyle dziwne, że zamiast "Szary Człowiek" ludzie w okolicy mówią "Kamienny Człowiek", co świadczy o tym, jak mało ludzi przejmuje się zapisanymi nazwami. Prawdopodobnie z ustnych informacji wynika, że na mapie leśnej widnieje nazwa "Steinerner Mann". Nazwa ta została również uwzględniona na mapie Meßtischblatt i wszystkich mapach na niej opartych.
Dr A. Otto
Przekład z pomocą www.deepl. T. Berestecki
--------------------------
*) Atmosphärilien to zbiorcze określenie gazów atmosferycznych, które mają wysoką reaktywność chemiczną lub fizyczną. Należą do nich kwas azotowy, kwas azotawy, amoniak, tlen, ozon, dwutlenek węgla i woda (para wodna) - wikipedia.
**) Wyszukane w sieci: Hugo Schuchardt w rozprawie naukowej na temat języka slawońsko–niemieckiego i slawońsko– włoskiego napisanej w roku 1883 do pana Franza v. Miklosicha, wydanej w Grazu, na str. 66, pisze: Gdybyś zadał sobie trud przejrzenia … znalazłbyś wiele niemieckich prowincjonalnych słów zapożyczonych z języka czeskiego, np. ... Patsche Potsche-rodzaj buta (także Śląsk, Wiedeń, Karyntia, Salzburg. „Pantoffel"- pantofel domowy, „Filzschuh“ -but filcowy, „plumper Schuh“- but na koturnie, forma wtórna od papotsche paputsche=papuć, por. czeski búc, „Art Holzschuh“-rodzaj buta drewnianego, „baćkor”, „Potsche”, polski buczmag, „Art Schuh“-rodzaj buta).
W jednej z gazet z epoki w reklamie butów zimowych napisano m.in.: filcowe buty za kostkę i filcowe buty podróżne (Potschen).
W dostępnym mikrym fragmencie książki „Das deutsche Hausbuch” Hermann Liese w 1943 r. pisze: Hartmann pilnie siedział na stołku szewskim, i ro ... Bystrzyckich w Królewskim Nadleśnictwie Pokrzywno (Nesselgrund), Obwód Ochrony Lasu (Forstschutzbezirk) Bukowice (Buchberg). W swoim czasie w Górach Bystrzyckich dominowało morze kredowe, którego osady znajdujemy w Górach Stołowych, skalnych miastach Adrszpachu i Teplicach oraz w Szwajcarii Saksońskiej. W powiecie kłodzkim dno morskie zapadło się z czasem i utworzyło dolinę górnej Nysy. Na grzbiecie Gór Bystrzyckich (Atmosphärilien)* wietrzenie i korozja atmosferyczna zniszczyły pokrywę piaskowcową z wyjątkiem kilku miejsc. Na szczycie Zamkowej Kopy (Schlösselkoppe) koło Młotów (Hammer) i na Kamiennej Górze (Steinberge) koło Pokrzywna można jeszcze zobaczyć ogromne pozostałości po dawnych masywach piaskowca. Podobnie jak na płaskowyżu Gór Stołowych, również tutaj, w środku lasu iglastego, napotykamy pojedyncze skały piaskowca, które oparły się wietrzeniu. Często wykazują one zaskakujące podobieństwo do postaci ludzkich lub zwierzęcych, jak w Górach Stołowych.
Kiedy pod koniec XVIII wieku zbudowano leśną drogę dla ruchu pomiędzy Zalesiem (Spätenwalde) i Pokrzywnem, która biegnie prawie 6 kilometrów w linii prostej i wydaje się nie mieć końca, dlatego nazwano ją "Spätenwalder Ewigkeit - Zaleska Wieczność", bezpośrednio przy drodze umieszczono kamień, na którym widoczny był zarys człowieka. Nadleśniczy królewski, późniejszy nadleśniczy Józef Dinter, zlecił kamieniarzowi wyrzeźbienie go tak, aby nadać mu prawidłową postać człowieka. Rzeźba została później zniszczona rękoma łobuzów, a szczątki leżały rozrzucone na ziemi przez ponad 20 lat, aż do 1872 roku, kiedy to Amand Geisler, główny drwal (Oberholzschläger) z Wójtowic (Voigtsdorf), zlecił kamieniarzowi Welzelowi z Młotów ponowne złożenie części i uzupełnienie zniszczonych. Wysokość "Szarego Człowieka" bez cokołu wynosi 2 metry, stopy tkwią w "Potschen"** - walonkach o długości 52 centymetry. Ręce ukryte są w mufce z napisem "Nach Nesselgrund" - do Pokrzywna, na głowie ma kapelusz z napisem "Grauer Mann" (Szary Człowiek). Wypisany jest również rok 1872. Cała praca jest oczywiście przejawem humoru, który można zaobserwować u mieszkańców Kłodzka, a szczególnie pięknie w odległych leśnych wioskach. Odrestaurowanie "Szarego Człowieka" uczczono wielką imprezą. Było to tak wielkie wydarzenie, że pamięć o tym dniu jest wciąż żywa wśród starych ludzi. Nawiasem mówiąc, jest to o tyle dziwne, że zamiast "Szary Człowiek" ludzie w okolicy mówią "Kamienny Człowiek", co świadczy o tym, jak mało ludzi przejmuje się zapisanymi nazwami. Prawdopodobnie z ustnych informacji wynika, że na mapie leśnej widnieje nazwa "Steinerner Mann". Nazwa ta została również uwzględniona na mapie Meßtischblatt i wszystkich mapach na niej opartych.
Dr A. Otto
Przekład z pomocą www.deepl. T. Berestecki
--------------------------
*) Atmosphärilien to zbiorcze określenie gazów atmosferycznych, które mają wysoką reaktywność chemiczną lub fizyczną. Należą do nich kwas azotowy, kwas azotawy, amoniak, tlen, ozon, dwutlenek węgla i woda (para wodna) - wikipedia.
**) Wyszukane w sieci: Hugo Schuchardt w rozprawie naukowej na temat języka slawońsko–niemieckiego i slawońsko– włoskiego napisanej w roku 1883 do pana Franza v. Miklosicha, wydanej w Grazu, na str. 66, pisze: Gdybyś zadał sobie trud przejrzenia … znalazłbyś wiele niemieckich prowincjonalnych słów zapożyczonych z języka czeskiego, np. ... Patsche Potsche-rodzaj buta (także Śląsk, Wiedeń, Karyntia, Salzburg. „Pantoffel"- pantofel domowy, „Filzschuh“ -but filcowy, „plumper Schuh“- but na koturnie, forma wtórna od papotsche paputsche=papuć, por. czeski búc, „Art Holzschuh“-rodzaj buta drewnianego, „baćkor”, „Potsche”, polski buczmag, „Art Schuh“-rodzaj buta).
W jednej z gazet z epoki w reklamie butów zimowych napisano m.in.: filcowe buty za kostkę i filcowe buty podróżne (Potschen).
W dostępnym mikrym fragmencie książki „Das deutsche Hausbuch” Hermann Liese w 1943 r. pisze: Hartmann pilnie siedział na stołku szewskim, i robił ... (Forstschutzbezirk) Bukowice (Buchberg). W swoim czasie w Górach Bystrzyckich dominowało morze kredowe, którego osady znajdujemy w Górach Stołowych, skalnych miastach Adrszpachu i Teplicach oraz w Szwajcarii Saksońskiej. W powiecie kłodzkim dno morskie zapadło się z czasem i utworzyło dolinę górnej Nysy. Na grzbiecie Gór Bystrzyckich (Atmosphärilien)* wietrzenie i korozja atmosferyczna zniszczyły pokrywę piaskowcową z wyjątkiem kilku miejsc. Na szczycie Zamkowej Kopy (Schlösselkoppe) koło Młotów (Hammer) i na Kamiennej Górze (Steinberge) koło Pokrzywna można jeszcze zobaczyć ogromne pozostałości po dawnych masywach piaskowca. Podobnie jak na płaskowyżu Gór Stołowych, również tutaj, w środku lasu iglastego, napotykamy pojedyncze skały piaskowca, które oparły się wietrzeniu. Często wykazują one zaskakujące podobieństwo do postaci ludzkich lub zwierzęcych, jak w Górach Stołowych.
Kiedy pod koniec XVIII wieku zbudowano leśną drogę dla ruchu pomiędzy Zalesiem (Spätenwalde) i Pokrzywnem, która biegnie prawie 6 kilometrów w linii prostej i wydaje się nie mieć końca, dlatego nazwano ją "Spätenwalder Ewigkeit - Zaleska Wieczność", bezpośrednio przy drodze umieszczono kamień, na którym widoczny był zarys człowieka. Nadleśniczy królewski, późniejszy nadleśniczy Józef Dinter, zlecił kamieniarzowi wyrzeźbienie go tak, aby nadać mu prawidłową postać człowieka. Rzeźba została później zniszczona rękoma łobuzów, a szczątki leżały rozrzucone na ziemi przez ponad 20 lat, aż do 1872 roku, kiedy to Amand Geisler, główny drwal (Oberholzschläger) z Wójtowic (Voigtsdorf), zlecił kamieniarzowi Welzelowi z Młotów ponowne złożenie części i uzupełnienie zniszczonych. Wysokość "Szarego Człowieka" bez cokołu wynosi 2 metry, stopy tkwią w "Potschen"** - walonkach o długości 52 centymetry. Ręce ukryte są w mufce z napisem "Nach Nesselgrund" - do Pokrzywna, na głowie ma kapelusz z napisem "Grauer Mann" (Szary Człowiek). Wypisany jest również rok 1872. Cała praca jest oczywiście przejawem humoru, który można zaobserwować u mieszkańców Kłodzka, a szczególnie pięknie w odległych leśnych wioskach. Odrestaurowanie "Szarego Człowieka" uczczono wielką imprezą. Było to tak wielkie wydarzenie, że pamięć o tym dniu jest wciąż żywa wśród starych ludzi. Nawiasem mówiąc, jest to o tyle dziwne, że zamiast "Szary Człowiek" ludzie w okolicy mówią "Kamienny Człowiek", co świadczy o tym, jak mało ludzi przejmuje się zapisanymi nazwami. Prawdopodobnie z ustnych informacji wynika, że na mapie leśnej widnieje nazwa "Steinerner Mann". Nazwa ta została również uwzględniona na mapie Meßtischblatt i wszystkich mapach na niej opartych.
Dr A. Otto
Przekład z pomocą www.deepl. T. Berestecki
--------------------------
*) Atmosphärilien to zbiorcze określenie gazów atmosferycznych, które mają wysoką reaktywność chemiczną lub fizyczną. Należą do nich kwas azotowy, kwas azotawy, amoniak, tlen, ozon, dwutlenek węgla i woda (para wodna) - wikipedia.
**) Wyszukane w sieci: Hugo Schuchardt w rozprawie naukowej na temat języka slawońsko–niemieckiego i slawońsko– włoskiego napisanej w roku 1883 do pana Franza v. Miklosicha, wydanej w Grazu, na str. 66, pisze: Gdybyś zadał sobie trud przejrzenia … znalazłbyś wiele niemieckich prowincjonalnych słów zapożyczonych z języka czeskiego, np. ... Patsche Potsche-rodzaj buta (także Śląsk, Wiedeń, Karyntia, Salzburg. „Pantoffel"- pantofel domowy, „Filzschuh“ -but filcowy, „plumper Schuh“- but na koturnie, forma wtórna od papotsche paputsche=papuć, por. czeski búc, „Art Holzschuh“-rodzaj buta drewnianego, „baćkor”, „Potsche”, polski buczmag, „Art Schuh“-rodzaj buta).
W jednej z gazet z epoki w reklamie butów zimowych napisano m.in.: filcowe buty za kostkę i filcowe buty podróżne (Potschen).
W dostępnym mikrym fragmencie książki „Das deutsche Hausbuch” Hermann Liese w 1943 r. pisze: Hartmann pilnie siedział na stołku szewskim, i robił potsc ... się zapisanymi nazwami. Prawdopodobnie z ustnych informacji wynika, że na mapie leśnej widnieje nazwa "Steinerner Mann". Nazwa ta została również uwzględniona na mapie Meßtischblatt i wszystkich mapach na niej opartych.
Dr A. Otto
Przekład z pomocą www.deepl. T. Berestecki
--------------------------
*) Atmosphärilien to zbiorcze określenie gazów atmosferycznych, które mają wysoką reaktywność chemiczną lub fizyczną. Należą do nich kwas azotowy, kwas azotawy, amoniak, tlen, ozon, dwutlenek węgla i woda (para wodna) - wikipedia.
**) Wyszukane w sieci: Hugo Schuchardt w rozprawie naukowej na temat języka slawońsko–niemieckiego i slawońsko– włoskiego napisanej w roku 1883 do pana Franza v. Miklosicha, wydanej w Grazu, na str. 66, pisze: Gdybyś zadał sobie trud przejrzenia … znalazłbyś wiele niemieckich prowincjonalnych słów zapożyczonych z języka czeskiego, np. ... Patsche Potsche-rodzaj buta (także Śląsk, Wiedeń, Karyntia, Salzburg. „Pantoffel"- pantofel domowy, „Filzschuh“ -but filcowy, „plumper Schuh“- but na koturnie, forma wtórna od papotsche paputsche=papuć, por. czeski búc, „Art Holzschuh“-rodzaj buta drewnianego, „baćkor”, „Potsche”, polski buczmag, „Art Schuh“-rodzaj buta).
W jednej z gazet z epoki w reklamie butów zimowych napisano m.in.: filcowe buty za kostkę i filcowe buty podróżne (Potschen).
W dostępnym mikrym fragmencie książki „Das deutsche Hausbuch” Hermann Liese w 1943 r. pisze: Hartmann pilnie siedział na stołku szewskim, i ...
|