Województwo poleskie

Po zburzeniu przez Rosjan podomikańskiego kościoła parafialnego, powstała potrzeba budowy nowego kościoła katolickiego. Nowy kościół zbudowano w latach 1849-1856 w stylu klasycystycznym dzięki staraniom proboszcza ks. Wincentego Dziemianowicza. Budowę sfinansowano ze składek parafian. Kościół zbudowano na planie prostokąta – fasadę dzięki pilastrom rozdzielono na trzy części, jej uwieńczeniem jest ściana attykowa flankowana przez dwie czworoboczne wieże. Wejście świątyni zdobi fronton w formie trójkąta. Kościół ten wpisuje się w grupę podobnych dwuwieżowych kościołów zbudowanych w tym czasie w Kobryniu i Suwałkach. Uroczystej konsekracji świątyni dokonał w 1856 biskup wileński Wacław Żyliński. W 1899 roku zbudowano wokół cmentarza kamienne ogrodzenie. W prawym ołtarzu bocznym umieszczono pochodzący z kościoła Dominikanów uznawany za cudowny obraz Matki Boskiej Brzeskiej ofiarowany przez Świętosławę z Dunin-Rajeckich Prażmowską. Według tradycji obraz należał do jej poprzedniego męża Mikołaja Potockiego, który odzyskał obraz po zrabowaniu go podczas najazdu Tatarów z miejscowości Szarawka.

Po 1937 roku planowano rozbudowę kościoła w stylu modernistycznym wg projektu Józefa Barańskiego, jednak do realizacji nie przystąpiono.

W dniu 15 stycznia 1948 władze radzieckie kościół zamknęły. Wyposażenie, w tym 36 obrazów, 14 chorągwi, 10 kielichów, 3 monstrancje, 40 ornatów, 10 komży, władze radzieckie zabrały z budynku i złożyły w teatrze. Udało się ukryć cudowny obraz Matki Boskiej dzięki ofiarności parafianina Andrzeja Czerniaka, który zamurował go w stajni. W latach 1950-1957 dokonano przebudowy kościoła na muzeum krajoznawcze - zburzono wieże, wnętrze podzielono na dwie kondygnacji, przebito nowe okna. W 1990 władze miejskie zdecydowały o zwrocie świątyni katolikom. W 1991 roku przygotowano projekt odbudowy. W dniu 29 sierpnia 1992 roku kościół ponownie konsekrował arcybiskup Kazimierz Świątek i wtedy też cudowny obraz Matki Boskiej wrócił do świątyni. Ołtarz główny zrekonstruowano w latach 2008-2012.

We wnętrzu kościoła, w prawej nawie, umieszczony jest słynny cudowny barokowy obraz Matki Boskiej Brzeskiej z XVIII wieku w sukience wykonanej w Gdańsku w 1680 roku z pozłacanego srebra. Na sukience umieszczono herb Dunin należący do Świętosławy Dunin z Rajeckich Prażmowskiej Chorążyny Koronnej Nadwornej Staościny Łomżyńskiej. Obraz jest wzorowany na rycinie Antoniego i Hieronima Wierixów z Antwerpii z XVI wieku wg rysunku Martena de Vosa. Według niektórych relacji obraz ten został podarowany w Rzymie kasztelanowi brzeskiemu Adamowi Pociejowi przez papieża Klemensa VIII. Pierwotnie obraz był darem Świętosławy Prażmowskiej i umieszczony w kościele Dominikanów pw. św. Zofii, a po jego zburzeniu przeniesiono go w XIX wieku do obecnej świątyni. W czasach Białoruskiej SRR wierni ukryli Matkę Boską Brzeską przed władzami, wróciła ona na swoje miejsce po odzyskaniu przez Białoruś niepodległości, a w 1996 dokonano koronacji obrazu koroną papieską.

Na murach zewnętrznych kościoła znajdują się epitafia rodziny Jankowskich, która zginęła w wyniku działań wojennych w latach 1915–1920. W środku świątyni umieszczono w 1993 tablicę pamiątkową na cześć obrońców twierdzy brzeskiej z jesieni 1939.

Dodał: ylooC, 2026-06-16 15:36:13

więcej

Góra zamkowa została wpisana do rejestru zabytków 11 lutego 1937 roku.

Dodał: TristanT, 2026-02-26 21:37:01

W 1885 założono tu park krajobrazowy z wieloma rzadkimi i egzotycznymi gatunkami drzew. Z inicjatywy księżnej Marii Doroty Radziwiłłowej wybudowano tu neobarokowy pałac, którego budowę zakończono w 1905. Wybór Mańkowicz jako lokalizacji pałacu dokonano ze względu na walory krajobrazowe miejsca. Mańkowicze stały się wówczas siedzibą ordynacji dawidgródzkiej.

Po Marii Dorocie i jej mężu Antonim Wilhelmie Radziwiłłach mańkowicki pałac odziedziczył ich młodszy syn Stanisław Wilhelm, a po jego śmierci w czasie walk z bolszewikami w 1920, jego bratanek Karol Mikołaj Radziwiłł, który był właścicielem majątku do II wojny światowej i późniejszej nacjonalizacji dokonanej przez Sowietów.

Pałac spłonął w czasie II wojny światowej. Do czasów obecnych częściowo zachował się park krajobrazowy, mający powierzchnię 28 ha (ok. połowy pierwotnej powierzchni), przy którym w 1955 założono muzeum krajoznawcze.

Dodał: ylooC, 2024-04-17 18:19:31

więcej

Cerkiew Narodzenia Matki Bożej – 

Początkowo budynek ten nie był przeznaczony na potrzeby kina i przeznaczony był wyłącznie do celów duchowych: jako kościół luterański. W 1936 r. parafianie miejscowej gminy ewangelicko-augsburskiej na czele z ks. A. Figaszewskim, za zgodą magistratu miejskiego, kupili od kupca N. Kozla działkę o powierzchni 719 m2 na rogu ulic Kościuszki (Gogola) i Zygmuntowskiej (Karla Marksa) pod budowę kościoła.

Jednocześnie w petycji skierowanej do szefa MSW parafianie wskazali, że „ właściciele sąsiednich działek, które obecnie są słabo zabudowane, a wtedy tylko domami parterowymi, nie mogą budować wysokich kamienne domy na granicy z terenem cerkwi”, gdyż w przeciwnym razie budowa kilkupiętrowych domów na sąsiednich działkach może zasłaniać „widok na cerkiew i ograniczać dostęp światła słonecznego ”. Według wspomnień córki proboszcza Figaszewskiego w budowie brali czynny udział żołnierze garnizonu miejskiego. W dniu 1 października 1936 r. w Brześciu było 198 parafian ewangelickich, z których większość wówczas czynnie odwiedzała wznoszony budynek ich kościoła.

Istnieją dowody, że w czasie niemieckiej okupacji miasta w latach 1941-1944. budynek cerkwi był również użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, m.in. przez przedstawicieli Wehrmachtu.

Po wyzwoleniu Brześcia i wznowieniu teomachizmu nabożeństwa w budynku zostały wstrzymane, aw 1945 roku przekształcono go w kino dziecięce z widownią na 130 miejsc.

W 1979 roku kino otrzymało brązowy medal WOGN ZSRR. Obecnie w budynku dawnego kina mieszczą się biura wielu firm handlowych.

Źródło: 

Dodał: ylooC, 2023-08-18 14:51:31

więcej

Cerkiew Podwyższenia Krzyża Pańskiego – prawosławna cerkiew parafialna w Orańczycach (rejon prużański obwodu brzeskiego), w dekanacie prużańskim eparchii brzeskiej i kobryńskiej Egzarchatu Białoruskiego Patriarchatu Moskiewskiego.

Cerkiew znajduje się na zachodnim krańcu miejscowości.

Pierwsza cerkiew w Orańczycach powstała w 1600. W 1654 Symeon Orański wzniósł na jej miejscu nową drewnianą świątynię z wolno stojącą dzwonnicą, otoczoną kamiennym murem. W końcu XIX w. do świątyni, posiadającej status parafialnej, uczęszczało 3099 osób z Orańczyc i siedmiu okolicznych miejscowości. W 1879 budynek został gruntownie odremontowany na koszt parafian, którzy zgromadzili 1075 rubli i nieodpłatnie wykonali prace budowlane.

W 1914 na miejscu drewnianej cerkwi, która była już w złym stanie technicznym, wzniesiono obiekt sakralny murowany, z cegły, ponownie z funduszy zebranych przez miejscową ludność prawosławną. Nowa budowla nie była usytuowana dokładnie na miejscu poprzedniej – miejsce, gdzie dawniej położony był ołtarz drewnianej cerkwi, ustawiono krzyż. Budynek wyświęcono 27 września 1914 r., jeszcze przed zakończeniem prac nad urządzeniem wnętrza; ikonostas i inne elementy wyposażenia zostały przywiezione z Warszawy. W 1928 na cerkiewnej dzwonnicy zawieszono pięć dzwonów odlanych w pracowni Felczyńskich w Przemyślu.

Budynek został wzniesiony w stylu bizantyjsko-rosyjskim. Jest to obiekt trójdzielny, z kwadratową nawą, prostokątnym przedsionkiem z trójkondygnacyjną wieżą-dzwonnicą oraz pięciokątnie zamkniętym prezbiterium. Dzwonnica zwieńczona jest dachem hełmowym z niewielką cebulastą kopułką. Elewacje świątyni zdobią kostkowe fryzy i pilastry. Na wyposażeniu cerkwi znajdują się XVIII-wieczne ikony św. Mikołaja oraz Matki Bożej w typie Hodegetrii.

Dodał: ylooC, 2023-03-27 23:39:02

więcej

Kolegium i kościół jezuitów z 1651 roku (kościół, posiadający dwuwieżową fasadę o gęstym rytmie kolumn i pilastrów oraz wielką kopułę nad skrzyżowaniem naw, władza radziecka wysadziła w roku 1954). Obecnie w kolegium jest galeria obrazów i szkoła. Za:

Dodał: McAron, 2022-07-11 09:54:05

Klasztor bonifratrów w Wysokim Litewskim wybudowany według projektu Jana Samuela Beckera około 1785 roku wraz ze szpitalem na 20 łóżek i kościołem św. Jana. Szpital klasztorny funkcjonował do XIX wieku. Po II wojnie światowej magazyn zbożowy. Na frontonie szpitalnej kostnicy kazał umieścić napis: „Dla zbawienia bliźnich dług chrześcijański spłacił Aleksander Sapieha, kanclerz WKL w 1785 r.”

Dodał: TristanT, 2022-05-27 12:32:33

W 1647 roku wojewoda witebski, a późniejszy wojewoda wileński i hetman wielki litewski, Paweł Jan Sapieha (1609-1665) herbu Lis, odkupił miejscowość od Łukasza Woyny, by zapoczątkować dwustuletni okres, w którym była posiadłością rodziny Sapiehów. Zaraz po kupnie nowy właściciel rozpoczął wznoszenie zamku. W niedługim czasie stanęła w Wysokiem budowla obronna na planie zbliżonym do prostokąta, otoczona ziemnymi wałami wzmocnionymi narożnymi bastionami i fosą. Dwukondygnacyjna brama wjazdowa prowadziła na zamkowy dziedziniec, na którym znalazł się drewniany budynek dworski, oficyna i kuchnia.

Dodał: TristanT, 2022-05-27 12:30:54

więcej