|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 14 głosy | średnia głosów: 6
2 października 1938 , Defilada podhalańczyków w Cieszynie - Odzyskanie Zaolzia.Skomentuj zdjęcie
|
2 pobrania 3405 odsłon 6 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia 308_Banan Obiekty widoczne na zdjęciu 1938 - przyłączenie Zaolzia do Polski - Cieszyn więcej zdjęć (154) 1938 - przyłączenie Zaolzia do Polski więcej zdjęć (22) Wydarzenia historyczne więcej zdjęć (5) Główna 22 więcej zdjęć (14) Zbudowano: 1895 Dawniej: Kamienica Leopolda Scholtisa juniora Kamienica przypisana była do dzielnicy Kamieniec z numerem konskrypcyjnym 91. Numer posesji był 22. Obiekt wzniesiono w 1895 r. podług planów Johanna Franka. Właścicielem kamienicy był Leopold Scholtis junior (1870-?). Obiekt składa się z dwóch części. Najpierw wzniesiono część zachodnią, ta kończyła się na trzeciej wnęce okiennej i posiadała wejście od frontu. W 1909 r. ponownie podług projektu Johanna Franka dobudowano część wschodnią. Dobudówka została wzniesiona w miejscu częściowo wyburzonego domu Leopolda Scholtisa seniora w takim samym stylu architektonicznym jak jej zachodnia część. To posunięcie umożliwiło scalić niejako dwie kamienice w jeden spójny obiekt. W wyniku rozbudowy pomiędzy wschodnią i zachodnią częścią powstał pasaż, który jednak został zamurowany najprawdopodobniej w 1971 r. Od 1896 r. w kamienicy lub oficynie działała mechaniczna pracownia pończoch, która wcześniej (od 1894 r.) znajdowała się w wynajętych pomieszczeniach lub oficynie przy ul. Hasnera należącej do Ladislausa Kuchejdy. W 1903 r. Johann Frank zbudował oficynę. W kamienicy znajdowała się m.in. kwiaciarnia Luisy Lorenz, zegarmistrz Markus Weber i oczywiście duży sklep właściciela kamienicy z wyrobami tekstylnymi. Od 1897 r. znajdowała się tu redakcja i administracja dwutygodnika Równość - organ partii socjalno-demokratycznej, którego redaktorem był Tadeusz Reger - tu również mieszkał. W latach dwudziestych międzywojnia część pomieszczeń handlowych wynajęła Filia Centralnego Banku Niemieckich Kas Oszczędności w Czechosłowacji (wcześniej mieściła się w Domu Niemieckim ), która w 1929 r. przeniosła się do własnego nowo-wybudowanego gmachu . W tym okresie oprócz sklepu tekstylnego Scholtisa, znajdował się tu biuro inżyniera geodety Adolfa Roztomilego (około 1930 r. kupił kamienicę przy ul. Hasnera 9, gdzie się przeprowadził) oraz sklep z ubraniami braci Paps (pisane czasami Papš) i Ska z Prościejowa (Prostějov), którego przedstawicielem handlowym w Cz. Cieszynie był Karol Till - dawny kierownik sklepu tekstylnego Scholtisa. Od marca 1921 r. znajdowała się tu pracownia techniczno-dentystyczna Hermanna Hilkego, który w 1928 r. przeniósł się do własnej nowo-wybudowanej kamienicy przy ul. Dworcowej 15 . Krótko po II wś. rodzina Scholtisów została wysiedlona do Niemiec, zaś zarządcą państwowym nad jej mieniem został V. Ochman (Slezská Matice osvěty lidové). W pełni wyposażony sklep został przejęty przez Žáka pochodzącego z Ostrawy, który w niczym nie różnił się od szabrownika. Z przejęciem władzy przez komunistów sklep znacjonalizowano. Scholtisowie również: Vrchlickiego 1 więcej zdjęć (36) Zbudowano: 1928 Dawniej: Kamienica Josefa i Heleny Tyrasów Narożna kamienicy przypisana była do dzielnicy Kamieniec z numerem konskrypcyjnym 29. Numer posesji był podwójny. Dla ul. Głównej 20, zaś dla ówczesnej Schillergasse nr 1. Obiekt zbudowano w 1928 r. w miejscu wyburzonego domu Scholtisa . Projekt przygotował Karel Valoušek, natomiast prace budowlane wykonał najprawdopodobniej Václav Nekvasil. Właścicielami kamienicy byli Josef i Helena Tyrasowie - prowadzili sklep tekstylny (rodzina spoczywa na czeskocieszyńskim cmentarzu żydowskim). Działkę pod budynek nabyli już przed 1924 r. Wcześniej rodzina ta prowadziła restaurację w kamienicy przy ul. Głównej 11 . W kamienicy mieścił się również inny sklep tekstylny należący do Rudolfa Galuschki, który przeprowadził się tu w 1929 r. z Saskiej Kępy nr 2 dalej biuro adwokata Antona Schneeweißa, zakład fryzjerski Karla Kirchnera i Rudolfa Feilhauera, biżuteria Leo Spielera, pralnia firmy Fluss, a także sklep z jarzynami Eugena Müllera. Oprócz sklepów miał tu swój gabinet stomatolog dawny lekarz wojskowy Alojzy Beran z Trzyńca, który w 1937 r. obchodził 70 urodziny (później przeprowadził się do Banku Centralnego - jego miejsce zajął Oskar Roth). W styczniu 1933 r. otwarto tu 52 filię prościejowskiej fabryki konfekcji damskiej, męskiej i dziecięcej "SBOR". Od 1937 r. działa tu maglownia i prasowanie bielizny Herminy Seidmanowej. W tym samym roku otwarto tu sklep RUPA - fabryczny wyrób cukierków i czekolady z siedzibą w Pradze Rudolfa Pachla. Od 1935 r. mieścił się tu sklep tekstylny Eugena Partyki - syn Inocenta restauratora . Według niepotwierdzony informacji w czasie okupacji hitlerowskiej budynek miał należeć do rodziny Partyków za zasługi dla niemieckości. Po wojnie rodzina ta miała zostać wysiedlona. Krótko po II wś. opiekunem prawnym nad mieniem Heleny Tyras został Beck. Jeden z dziedziców - Herma Tyras zmarła w 1975 r. , następny Tyras zmarł w Izraelu. Główna 24 więcej zdjęć (19) Zbudowano: 1890 Dawniej: Kamienica Antona Jonkischa Kamienica przypisana była do dzielnicy Kamieniec z numerem konskrypcyjnym 80. Numer posesji był 24 (początkowo był to nr 22, który zmieniono około 1905 r.). Dom został wzniesiony w 1890 r. przez cieszyńskiego budowniczego Antona Jonkischa, który był zarazem jego pierwszym właścicielem. W 1895 r. sprzedał kamienicę za 25 tys. florenów Antononiemu Gorgoschowi - emerytowanemu inspektorowi do spraw ekonomii Komory Cieszyńskiej. W późniejszym okresie współwłaścicielem została Anna Filkuka (zapewne żona Johanna Filkuki - zarządcy Arcyksiążęcej rafinerii spirytusu i olejarni rzepakowej ). W 1902 r. w pomieszczeniach handlowych otwarto kawiarnię Wincenta Konecznego. W 1904 r. kamienicę zakupili za 54 tys koron austriackich Salomon i Berta Roßbachowie, którzy prowadzili sklep z wyrobami pończoszniczymi. W 1914 r. w podwórzu dobudowano magazyn podług projektu Josefa Nosska. W okresie międzywojnia budynek należał do wdowy Idy Roßbach oraz dzieci Lazara, Gusti i Benedikta. Ten ostatni w 1930 r. zlecił przygotowanie projektu przebudowy przyziemia architektowi Ladislavowi Skale z Morawskiej Ostrawy. Chodziło o rozdzielenie dużego pomieszczenia handlowego na trzy mniejsze pomieszczenia dla bliżej nieznanej firmy "Sarot" - do realizacji tego projektu jednak nigdy nie doszło. Od 1933 r. w budynku, w podwórzu działała drukarnia Waltera Nitkiewicza. W Karwinie od 1904 r. działa drukarnia Johanna Nitkiewicza, która zatrudniała około 10-15 pracowników. Oprócz tego znajdował się tu zakład fryzjerski Adolfa Wallnera. W 1935 r. firma budowlana Václava Nekvasila wykonała w osi budynku nowe wejście do lokalu handlowego wynajętego przez Josefa Schönberga (otworzył tu sklep odzieżowy) w miejscu, gdzie wcześniej znajdowała się witryna sklepowa wyposażona w żaluzje. Pierwotne wejście znajdujące się w lewej części budynku zostało przebudowane na witrynę sklepową. W trakcie powyższych prac usunięto zdobienia elewacji - stan taki utrzymał się do dziś dnia. Krótko po II wś. budynek należał do Karla i Františki Tománków. ul. Główna (Hlavní třída) więcej zdjęć (1259) Ulica powstała w 1775 r. (według kroniki Kaufmanna) i pierwotnie przypisana była do dzielnicy Kamieniec, a w późniejszym okresie również do Saskiej Kępy, czyli Brandysa, gdyż areał Saskiej Kępy został wydzielony z Brandysa. Początkowo w miejscu tym biegła aleja topolowa z nieliczną jeszcze podmiejską zabudową. Jej pierwotna nazwa brzmiała Cesarska Droga - Kaiserstrasse. Po 1790 r. nazwę zmieniono na Droga Rzeszy - Reichs Strasse (stosowano również zamiennik Aerarial-Straße lub Ärarialstraße, co innymi słowy oznaczało drogę państwową), zaś przed 1883 r. na Saska Kępa - Sachsenbergstrasse, lub Sasówka z racji budowy w tym miejscu 13 manufaktur sukienniczych (a także tzw. wałchownię, czyli folusz do spilśniania wełny) przez ówczesnego właściciela Księstwa Cieszyńskiego księcia Albrechta Sasko-Cieszyńskiego, które jednak nie działały zbyt długo. W 1889 r. pojawia się też nazwa, a w zasadzie określenie ulicy, jako ul. Główna, czyli Hauptstrasse. Droga ta nie była własnością miasta - należała do państwa, czyli tzw. Ärarialstraße. Ciąg budynków powyżej skrzyżowania z obecną ul. Ruchu Oporu, w tym również wzdłuż ul. Frydeckiej, nazywano w księgach gruntowych: Colonie Sachsenberg. Wyraz - Kępa - oznaczał, iż droga była usytuowana wyżej aniżeli okoliczne pola i budynki. Zapewne z tego właśnie powodu polska gazeta Gwiazdka Cieszyńska pierwotnie określała ją mianem - Saska Góra. Powodem takiego stanu rzeczy była m.in ochrona drogi przed niszczącymi wylewami rzeki Olzy oraz wysokość jezdni mostu przeciw-zalewowego , z którym droga była połączona. Zabudowania zlokalizowane wzdłuż drogi odgradzały szerokie na 3m i głębokie ponad 1m rowy melioracyjne z wysokimi kamiennymi słupkami, które w późniejszym okresie zasypano. Droga w owym czasie była około 16.5m szeroka. Do budynków wchodziło się mostkami, które były bardzo podobne do tych w okolicach Cieszyńskiej Wenecji - ul. Przykopa. W 1880 r. żądano podwojenia ilości oświetlenia ulicznego aż po dworzec kolejowy przy ul. Jabłonkowskiej. W 1883 r. rozpoczęto gruntowną regulację ulicy wraz z budową chodników w miejscu skanalizowanych rynsztoków (zamiary te były omawiane na posiedzeniach już w 1882 r.), jednak jeszcze w 1885 r. ulica ta nie była całkowicie pokryta chodnikami. Powodem miały być trudności z niektórymi właścicielami budynków, którzy nie chcieli za zbyt niską cenę odstąpić części działek pod budowę chodnika. Dotyczyło to m.in. posiadłości Lehmanna (numer konskrypcyjny 34 i 35), z którym pertraktowano jeszcze w 1886 r. W 1889 r. skarżono się jak co roku na niewystarczające oświetlenie ulic. Według opinii brak oświetlenie powodował wielorakie niedogodności, ale czasami również nieprzyjemne wypadki. Za przykład podawano kobietę i jej dziecko, które wpadło do rowu wypełnionego wodą i błotem na przeciwko domu Hoheneggera. W 1891 r. drogę walcowano - utwardzono tłuczniem. W 1900 r. poszerzono (3,5 m) i wybetonowano chodniki, natomiast drogę wybrukowano. Brukowanie kostką Porphyrwürfel - magmowa skała Porfir - kosztowało 62 tys. florenów i wykonała je firma Kulka z Opawy. Rozważano również wariant z nawierzchnią asfaltową w czym specjalizowała się wiedeńska firma Asphalt-Actien-Gesellschaft. W tym wypadku koszt byłby 47 449 florenów. Następnym wariantem była kostka granitowa, którą dostarczyłaby wiedeńska firma Scheffel za 53 tys. florenów oraz kostka metalowa od firmy Schostal & Co z Brna za 48 tys. florenów. W wyniku poszerzenia chodników przeniesiono również latarnie uliczne, które odtąd znajdowały się na chodniku. Na uregulowanie całej ulicy czekano długie lata, przy czym często skarżono się na stan drogi i chodników, które podczas deszczu zamieniały się w błoto. Do 1900 r. ludność korzystała wyłącznie z lewego chodnika, który powstał w 1888 r. (strona drukarni), gdyż po prawej stronie istniały tylko jej fragmenty z odmienną szerokością i wysokością. W 1894 r. przeprowadzono prace ziemne związane z budową wodociągu miejskiego. W 1917 r. przygotowano projekt przebudowy, który miał polegać na obniżeniu nawierzchni drogi. Za początek obniżenia wyznaczono skrzyżowania z Mervillegasse. Obniżona droga miała umożliwić przejazd tramwaju przez nowe przejście podziemne, które miało zastąpić tzw. Demelloch . Chodniki miały pozostać na pierwotnej wysokości, natomiast zejście na drogę miały umożliwiać schody. Saska Kępa była jedną z najważniejszych dróg przelotowych w Cieszynie. Na jednej z licznie wydawanych pocztówek oznaczona została jako Grand Avenue. Na swym końcu rozgałęziała się w trzech kierunkach: na Węgry, Morawy i Śląsk Opawski. Po 1924 r. rozpoczęto sukcesywne usuwanie z nawierzchni szyn tramwajowych, co miało mieć związek z nowym brukowaniem ulicy (fragmentarycznie istniały jeszcze w 1933 r.) dochodziło bowiem do licznych wypadków rowerzystów. W 1928 r. zainstalowano nowe oświetlenie uliczne - lampy elektryczne zawieszone na dużej wysokości pomiędzy kamienicami. W 1929 r. pokryto asfaltem chodniki wzdłuż drukarni Prochaski. W grudniu tego samego roku radny Jan Blecha proponował ustawić policjanta kierującego ruch drogowy na skrzyżowaniu Saskiej Kępy z ul. Hasnera. W wyniku rosnącego ruchu samochodowego ograniczono w 1930 r. prędkość do 15 km/h, przy czym na skrzyżowaniu z ul. Dworcową pojawiła się dwujęzyczna tablica: Pomalu jezdit! Langsam fahren! W następnym roku zakupiono skrapiarkę ulic, by ograniczać w ten sposób tumany prochu (skrapiarki były stosowane już pod koniec lat 80 XIX w.). W czerwcu 1931 r. kładziono kabel telefoniczny z nowego budynku poczty przy ul. Dworcowej do polskiej części miasta. Kable połączono po stronie polskiej 16 grudnia tego samego roku . Podczas związanych z tym prac ziemnych ludność skarżyła się na rozkopany chodnik. W kwietniu 1933 r. ze względów ekonomicznych dotychczasowe oświetlenie gazowe zostało przebudowane na elektryczne. W 1935 r. przeprowadzono nowe brukowanie. Po przyłączeniu tzw. Zaolzia do Polski wprowadzono ruch samochodowy prawostronny. W lipcu 1939 r. narożniki na głównych skrzyżowaniach ogrodzono łańcuszkami z racji bezpieczeństwa przechodniów przed samochodami. W 1974 r. ulica na całej swej długości została odnowiona. Zmiany nazwy ulicy były następujące: 1915 - 1919 Kaiser - Wilhelm Straße, 1919 - 1920 ul. Saska, 1920 - 1938 Sachsenberg - Saská kupa (należy dodać, iż początkiem lat 20 tych XX w. władze miasta zamierzały zmienić nazwę ulicy na ul. Masarykova třída), 1938 - 1939 ul. Marszałka Piłsudskiego, 1939 - 1945 ponownie Sachsenberg, 1948 - 1989 najpierw ul. Gottwaldova później Stalinova a jeszcze później Revoluční, od 7 lutego 1990 r. ul. Hlavní, natomiast po wprowadzeniu dwujęzycznych nazw ulic w 2007 r. również ul. Główna. ul. Vrchlickiego (Vrchlického) więcej zdjęć (162) Ulica powstała w 1905 r. i przypisana była do dzielnicy Kamieniec. Plany dotyczące jej dokładnego przebiegu powstały pięć lat wcześniej, bo 27 kwietnia 1900 r., jednak pierwsze przymiarki i rozważania nad wytyczeniem prowadzono od 1894 r. Wcześniej w miejscu tym prowadziła prosta i około 1 m wąska ścieżka, która zarazem rozgraniczała posesje należące do rodziny Scholtisów oraz Fasala (później Kuppermanna). W 1904 r. miasto wykupiło niezbędne działki od powyższych właścicieli, gdzie znajdowały się zabudowania gospodarcze, które wyburzono w lipcu 1905 r. Chodziło o jeden budynek murowany należący do Scholtisa oraz trzy budynki (dwa murowane i jeden drewniany) należące do Kuppermanna . Przebieg nowej ulicy o standardowej szerokości 12 m został zaprojektowany tak, by jej wyloty od strony Saskiej Kępy oraz Alei arc. Albrechta były prostopadłe. To z kolei spowodowało, iż ulica ta jest w środkowym odcinku załamana. W 1906 r. została oficjalnie nazwana Schillergasse (na cześć poety Friedricha Schillera ). W tym samym roku zamierzano wynająć tymczasowo niezabudowane działki należącą do rodziny Scholtisów pod tzw. Przedtargi, które w późniejszym okresie odbywały się na zakupionej od rodziny Tetlów działce na obecnym rynku w Cz. Cieszynie. Nie było to pierwsze zagospodarowanie tych terenów, albowiem już w 1895 r. odbył się tam występ cyrku braci Wollnerów. Specjalny namiot mógł pomieścić aż 2000 osób. W 1900 r. w tym samym miejscu miał stacjonować cyrk Victor, jednak w wyniku protestu właścicieli pobliskich domów, którzy obawiali się ryzyka pożaru, cyrk został przeniesiony na plac zabaw dla dzieci przy ówczesnej Kaistraße. Do około 1928 r. ulica była w znacznej mierze nieprzejezdna, gdyż na skrzyżowaniu z Saską Kępą znajdował się drewniany kiosk , który został usunięty najprawdopodobniej podczas budowy nowej kamienicy Tyrasa . Zmiany nazwy ulicy były następujące: 1920 - 1930 Schillergasse - Schillerova ulice. W języku polskim stosowano nieoficjalną nazwę ul. Schillera, gdyż w tym okresie miasto posiadało tylko czesko-niemieckie nazwy ulic. Po przyłączeniu w październiku 1938 r. Czeskiego Cieszyna do Polski początkowo pozostawała ul. Schillera, jednak 1 czerwca 1939 r. przemianowano ją na ul. Grunwaldzką. W 1939 - 1945 została połączona z sąsiednią ulicą Hohenegger-Strasse. Od 1945 aż po współczesność ul. Vrchlického (nazwana została na cześć poety Jaroslava Vrchlickiego ). Po wprowadzeniu dwujęzycznych nazw ulic w 2007 r. również ul. Vrchlickiego. |