1919-1922 - plebiscyt - Opole

To chyba jest prawa strona :)

W celu spacyfikowania rozruchów w mieście wywołanych zastrzeleniem dwóch żołnierzy niemieckich przez wojska francuskie wprowadzono wówczas tzw "stan oblężenia", znany nam później jako "stan wyjątkowy" lub "wojenny".

Wozy pancerne zobaczymy na

Myślałem że plebiscyt na Śląsku był w 1921 r. W 1922 Francuzi stacjonowali jeszcze w Opolu?

Datowanie jest błędne, to jest 1920 rok i zamieszki po śmierci Platzka, który został postrzelony przez Francuza, całość wydarzeń, na pdst dokumentów Rok 1920, od lutego w mieście (dawny budynek Rejencji- przy dzisiejszym pl.Wolnosci) miała swoją siedzibę Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa powołana na mocy 88 art. traktatu wersalskiego i umowy francusko-niemieckiej z dnia 9 stycznia 1920 w celu przeprowadzenia plebiscytu na Górnym Śląsku. Był to burzliwy okres na Górnym Śląsku, między innymi w Opolu, gdzie na początku kwietnia doszło do masowych strajków w opolskich cementowniach .Nic jeszcze nie zapowiadało tragicznych wydarzeń jakie miały miejsce w poniedziałek 14 kwietnia 1920 roku w jednym z opolskich lokali. Przy ulicy Hospitalst. 4 (Szpitalnej 4) restauracji Pana Quosego doszło do krwawego zajścia w którym zginął urzędnik kolejowy Robert Platzek, a ranni zostali pomocnik destylacyjny Spyra i pewien urzędnik bankowy. Do lokalu weszło dwóch Włochów i jeden Francuz- Jules Pesenti (strzelec alpejski), po wypiciu butelki wina, francuski żołnierz zażądał wydania kul bilardowych, jednak córka właściciela odmówiła, za co została uderzona w twarz. W jej obronie stanęli wyżej wymienieni mieszkańcy miasta, wywiązała się kłótnia, o godzinie 22:15 Francuz wyciągnął broń, wystrzelił raniąc dwie osoby i zabijając na miejscu Roberta Platzka. To wydarzenie zaostrzyło tylko i tak napiętą sytuację w mieście. Ogłoszono w mieście stan oblężenia, tj. wprowadzono godzinę policyjną, lokale i komunikacja mogły działać tylko do godziny 21, wzmocniono patrole i zakazano zgromadzeń. Lecz to nie pomogło, zebrany 15 maja 1920 na opolskich błoniach tłum strajkujących robotników oraz urzędników po wystąpieniach mówców ruszył w kierunku Rynku i siedziby Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej (pl.Wolności). By opanować sytuację sprowadzono dodatkowe posiłki wojsk alianckich i pełniącej służbę porządkową niemieckiej policji bezpieczeństwa. Wprowadzone wysiłki spełzły na niczym, rozjuszony kilkutysięczny tłum napierał na żołnierzy obrzucając ich kamieniami, niektórych żołnierzy ciężko pobito. Wtedy francuski sierżant zaczął strzelać do tłumu, widząc co się dzieje leutnant Froemmert z policji bezpieczeństwa wezwał Francuza by ten zaprzestał, jednak nie odniosło to skutku i wydał rozkaz aby do niego strzelić, w wyniku czego Francuz został ciężko ranny. W końcu udało się opanować na jakiś czas sytuację, jednak nie na długo, do ponownych wystąpień ludności miasta doszło już 16 kwietnia, przypadkowo jednym z celów stał się wyjeżdżający samochodem spod gmachu Rejencji komendant miasta generał Jules Gratier. Tłum zaatakował udający się w stronę ulicy Malapanestr (Ozimskiej) pojazd generała, dopiero ostrzegawcze strzały i francuska piechota wraz kawalerią opanowała sytuację. Niektórych uczestników tych zajść aresztowano i osadzono w koszarach przy Königsstr.(Plebiscytowa), gdzie zostali przesłuchani i wypuszczeni na wolność. Francuzi aby załagodzić sytuację aresztowali Julesa Pesenti, który w areszcie miał oczekiwać na proces. Rodzinie wypłacono odszkodowanie w wysokości 100.000 franków w złocie, te poczynania pozwoliły załagodzić napiętą sytuację w mieście. 17 kwietnia 1920 podczas pogrzebu zastrzelonego Platzka odbyła się kilkunastotysięczna manifestacja mieszkańców, na której nie doszło do większych incydentów. 6 maja 1920 roku w Gliwicach został osądzony przez sąd wojenny Jules Pesenti, za zajście w Opolu skazano go na 10 lat zesłania ciężkich robót w kolonii karnej w Gujanie Francuskiej, do której trafił jeszcze w roku 1920. W sumie równało się to z wyrokiem śmierci ze wzglądu na panujące tam straszliwe warunki,. Jules zmarł w wieku 25 lat, 31 stycznia 1923 roku po trzech latach pobytu w kolonii karnej.
Podobne wydarzenia, lecz nie mające już tak dramatycznego przebiegu, odbyły się w Opolu na początku maja, wtedy na ulicę wystąpili polscy mieszkańcy miasta i okolic. O tych wydarzeniach niebawem po zebraniu i opracowaniu stosownej dokumentacji.
Tekst oparłem na materiałach źródłowych; Akt zgonu Roberta Platzka- Archiwum Państwowe w Opolu Rejestr Zgonów 1920 Tom I nr 1-483 sygn. 45/1016/0/2.5/ 2729, archiwum francuskie archivesnationales.culture.gouv.fr (dokument transportu więźnia Pesenti do Gujany Francuskiej), artykuły z gazet dostępne w Śląskiej Bibliotece Cyfrowej- Gazeta Opolska 15/16 kwietnia 1920, Nowiny Codzienne od 14-17 kwietnia 1920, Górnoślązak 7 maja 1920, francuski Bulletin de Presse 1920 nr 59/60 (tam znajdują się przedruki gazet niemiecko i polskojęzycznych), foto wnętrza restauracji (1941 rok – zmienił się właściciel)- fotopolska, foto z pogrzebu Patzka - NAC

W koszarach na -

do To ja: Prawa :)

do Pomuchelskopp: Komisja Międzysojusznicza oficjalnie przekazała władzę zarządzającą Górnym Śląskiem w dniu 14 lipca 1922 roku.

Podmiana.

... Wrocławską ;-) o tutaj:

Super porównawcze na FB

Życie w przedwojennym mieście na Zaodrzu w Opolu -

Podmiana.

do Gandalf: Dokładnie tak, brawo :-)

Jakie jest źródło?

www.delcampe.net

To zdjęcie jest większym dublem i powinno być podmienione

Budynek czerwony po prawej został całkowicie przebudowany po tym jak został zrujnowany gdy ze ślepego toru wjechała w niego lokomotywa że składem. Który to był rok może ktoś wie ?

Kościuszki ;-)

Zdjęcie zostało zrobione przed nieistniejącym obecnie budynkiem sali gimnastycznej przy ówczesnej Höhere Mädchenschule, który jest widoczny na tym zdjęciu: :)

Dziękuję za pomoc i przypisanie zdjęcia.

do foxi: No to albo chlopacy, albo ten budynek urąstnąli ☺

do vetinari: Ten budynek to też jest Kościuszki 14

do vetinari: ..., ale masz rację - jest trochę urośnięty :)

do Dana : Wiem, patrzylem na ten budynek, ale brakuje mi tego parteru, czy raczej piwnic, i glazurowanych cegel na czarno w ornamentau. Tu sedzą chlopacy na poręczy przy ziemi.

do Dana : Steroidy robią swoje ☺☺☺

do vetinari: A tak z innej beczki, te "berety" z pomponami, napisy na pagonach (4 literowe), szukam za granicą bo to mi tak pachnie. Do tego opis "Ambulance" ... hmmmm

do ylooC: Tak w tym niewydze problemu. chlopacy sobie zrobily zdjięcie pamiątkowe i potem go Anglii. Ktoś go po latach znalzl w szufladzie po przadziadku....dajmy mu czas, moźe się znajdzie. Moźe w tym obiektu, na dziedzińcu się znajdowal jakyś obecny magazym, ale wtedy to byl ten ambulans. Poczekajmy na chlopaków z Opola...

do Gandalf: To ma logikę, saly gimnasticzne są idealnym pomieśczeniem na szpytal, i te ornamenty z ciegiel na frontowej elewacji głównego budynku by spokojnie mogli się znajdować na tej saly. No i sala poprostu juź niepotrzebuje piwnic, więc jest parter narówno z terenem. Bingo ☺ Szacunek i gratulacjie ☺

do Gandalf: Faktycznie - czyli moje pompony i naramienniki nie bardzo z zagranicą. Ciekawe skąd w ogóle taki pomysł na mundury. Założysz odpowiednio obiekt do tego zdjęcia?

Faktycznie to był "mały" człowiek.

Szefostwo Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej na Górnym Śląsku przybywa do Opola. W środkowej części wejścia do opolskiego dworca głównego od lewej: generał De Marinis, generał Le Rond i pułkownik Percival.

Jeżeli w Opolu był w tym czasie tylko jeden taki pojazd pancerny to jest on także na tym zdjęciu: , ale przypuszczam że mogło być ich więcej.

do Gandalf: To francuski samochód pancerny White TBC. (White bo montowany był na podwoziu amerykańskiej ciężarówki White), Idąc po linkach było ich w Opolu więcej. Nic dziwnego, bo ten samochód był naliczniej produkowany we Francji

Szybka zagadka na niedzielne popołudnie ;-)

do Gandalf: 1 Mają z Reymonta ?

do To ja: Reymonta tak ale z Ozimską, budynek na pierwszym planie to "Złota Gwiazda".

I odbudowano dobudowując drugie piętro.

do Desperado: Sprzęt Francuzów to White TBC