Forum Skyscrapercity, zdjęcie 1300px:
Duże zdjęcie - link bezpośredni:
Blog: Miniatura podlinkowana do dużego zdjęcia na fotopolsce:
Duże zdjęcie: link do zdjęcia:
Miniatura: link do miniatury:
Jak przyjechałem do Wrocławia, byłem zaintrygowany tymi wysepkami z krawężnikiem z blachy stalowej. Myślałem wówczas, że to jakiś polski, miejscowy wynalazek. A tu proszę, to jeszcze Niemiec wymyślił.
Berlińska firma handlowa Wertheim planowała wzniesienie swego domu handlowego we Wrocławiu jeszcze przed I wojną światową. Jednak swe plany zrealizowała dopiero w 1928 r. wznosząc przy obecnej ul. Świdnickiej 40 monumentalny, siedmiokondygnacyjny gmach. W konkursie architektonicznym zwyciężył projekt "Wratislaviae" Hermanna Dernburga, który pokonał tak znanych architektów jak Theo Effenberger, Ludwig Moshamer, Herman Wahlich czy Erich Mendelshon. Budynek o kubaturze 160 000 m3, powierzchni 35 000 m2 i wysokości 32 m wzniesiono na działce o powierzchni 6200 m2. Stalową konstrukcję szkieletową o wadze 3800 t wykonała Huta "Karol" (Carlshütte) z Wałbrzycha (później wykonała też konstrukcję kina Capitol). Do sklepu wchodziło się przez sześć wejść (główne od ul. Świdnickiej), a komunikację poziomą i pionową umożliwiały klatki schodowe (w tym dwie otwarte, przy wewnętrznych czterokondygnacyjnych dziedzińcach), windy (cztery osobowe i pięć towarowo-osobowych) oraz schody ruchome. Obok sklepów istniał także salon fryzjerski, atelier fotograficzne, sala rekreacyjna, restauracja z tarasem i ogród zimowy proj. E.M. Lessera. Z zewnątrz wyróżniały się horyzontalne pasy okien oddzielone wąskimi lizenami i wyłożone jasną glazurą ścianki podparapetowe. Na lizenach umieszczono rzeźby portretowe, które wykonali Ulrich Nitschke i Hans Klakow.
Pomimo zbombardowania 12 marca 1945 r. i wywołanego nim kilkudniowego pożaru, zdecydowano się na odbudowę. Otwarcie częściowo odremontowanego (parter i piętro) domu towarowego zbiegło się z otwarciem Wystawy Ziem Odzyskanych, a dokonał go min. Hilary Minc 21 lipca 1948 r. W ciągu pierwszego dnia Powszechny Dom Towarowy obsłużył 7909 klientów, by drugiego ta liczba wzrosła do ponad 15 000 osób. Od 1949 r. przystąpiono do odbudowy kolejnych pięter. W następnych latach w wyniku konkursu na łamach "Słowa Polskiego" dom towarowy otrzymał nazwę "Renoma".
Wagony motorowe Linke-Hofmann Standard [T 25]
Numer taborowy SSB: 1001-1232
Pod koniec pierwszej połowy lat dwudziestych trwały intensywne prace nad budową nowego tramwaju. W 1925 roku zaowocowały one nowym modelem wagonu silnikowego „Standard”, którego nazwa wskazywała, że został on zaprojektowany jako bazowy model dla wrocławskiej komunikacji. Nowy wagon został niebawem wyprodukowany przez wrocławskie zakłady Linke-Hofmann A.G.
Podstawowe wymiary tramwaju to: 9 600 mm długości, 2 100 mm szerokości, 3 250 mm wysokości, rozstaw osi 2 500 mm oraz ciężar 11 050 kg. Tramwaj posiadał wyodrębniony rozsuwanymi drzwiami przedział pasażerski składający się z 21 miejsc siedzących (7 podwójnych i 7 pojedynczych tapicerowanych ławek) oraz 26 miejsc stojących. Jako napęd zastosowano silniki firmy Simens o mocy 46 kW każdy, zainstalowane na przednim i tylnym pomoście. Kabina pasażerska z siedmioma oknami i dach typu Haubendach.
Ten pierwszy, produkowany seryjnie wagon o całkowicie stalowej konstrukcji był początkowa znacznie głośniejszy od starszych, drewnianych konstrukcji, ale specjalnie zaprojektowane potrójnie resorowane podwozie zlikwidowało ten problem.
W latach 1925-1930 wyprodukowano serię 232 wozów tego typu. Wagony silnikowe nosiły numerację S.S.B. 1001-1182. W tym samym 1925 roku powstał nowy wagon doczepny do wozów typu „Standard”. Miał on analogiczne parametry, co wóz silnikowy, jednakże posiadał większą ilość miejsc stojących. W latach 1925-1929 wyprodukowano wozy o nr 1183-1232. Wagony te w okresie 1934-38 były sukcesywnie przebudowywane na wozy silnikowe.
Dawniej: Nikolai -, Schweidnitzer -, Ohlauer - Stadtgraben
Bieg obecnej ul. Podwale wyznaczył przebieg murów miejskich i znajdującej się przy nich zewnetrznej fosy miejskiej. Niezabudowana droga nabrała miejskiego charakteru dopiero po wyburzeniu fortyfikacji w 1807 r. Po rozparcelowaniu w 1813 r. na 26 działek nowa ulica otrzymała nazwę Am Stadtgraben (Przy Fosie Miejskiej). Istnienie dużych parcel, które w następnych latach dzielono na mniejsze, pociągało za sobą ciągłe zmiany numeracji. Aby usprawnić te działania w 1847 r. zdecydowano się na podzielenie ulicy na trzy odcinki i nadanie im osobnych nazw (wywodzących się od przedmieść, przez które przechodziły):
- odcinek od ul. Sikorskiego do pl. Orląt Lwowskich nazwano Nikolai Stadtgraben (Podwale Mikołajskie);
- od pl. Orląt Lwowskich do ul. Dworcowej - Schweidnitzer Stadtgraben (Podwale Świdnickie);
- od ul. Dworcowej do al. Słowackiego - Ohlauer Stadtgraben (Podwale Oławskie);
W dwa lata po podziale ulicy zamontowano na niej oświetlenie gazowe. Do połowy lat 40. XIX w. wzdłuź ulicy ciągnęły się głównie ogrody, które z czasem zaczęły zastępować okazałe gmachy użyteczności publicznej i budynki mieszkalne. W latach 1828-1834 między ul. Sądową i pl. Orląt Lwowskich wznisiono Koszary Kirasjerów (później Grenadierów), a w latach 1845-1852 na sąsiedniej działce powstał okazały gmach sądu. W następnych latach powstały: Synagona Na Wygonie (1866-70), dom handlowy Martina Schneidera (ob. Podwale), gmach Prezydium Policji (1925-27), monumentalny dom towarowy Wertheim (AWAG, po wojnie PDT) czy willa rodziny Haase pod nr 76 (później siedziba śląskiego oddziału HJ).
W czasie wojny najbardziej ucierpiał południowy odcinej ulicy między ul Czystą i ul. Kołłątaja, a także rejon ul. Traugutta i pl. 1-go Maja. Po wojnie ulica także była podzielona na trzy odcinki, lecz 11 grudnia 1951 r. zdecydowano się na ich połączenie pod jedną nazwą - ul. Podwale.