Kamienica powstała w XVII w. jako szczytowa budowla barokowa z elementami klasycystycznymi. W 1825 r. nabyli ją kupiec Karol Wolf z małżonką Fryderyką za 1150 talarów. Na posesji znajdowały się wówczas jedynie dwa budynki: frontowy dom mieszkalny oraz budynek tylny z pralnią.

W 1848 r. zmarł Karol Wolf, pozostawiając żonę Fryderykę oraz dopisaną do własności córkę Adelheid z jej mężem Józefem Cioromskim i dziećmi. Jednak rok później, w 1849 r., nieruchomość kupili za 4000 talarów kupiec Samuel Juedel Landsberg z żoną Ewą. W następnych latach do rynkowej posesji dopisywano kolejnych współwłaścicieli, synów Landsberga. W 1857 r. Samuela Juedela (syna), w 1862 r. Juliusza, w 1873 r. Mojżesza i w 1877 r. Salomona. Właścicielem firmy pozostawał jednak Samuel Juedel Landsberg.

W 1879 r. na posesji wzniesiono oficynę, zaprojektowaną przez mistrza budowlanego Eduarda Steina. Natomiast istotnej przebudowy kamienicy przyrynkowej dokonał już Juliusz Landsberg, który w 1883 r. spłacił rodzeństwo i stał się jedynym właścicielem posesji z zabudową. W 1891 r. Eduard Stein przygotował mu projekt przebudowy, która zmierzała m.in. do wydzielenia osobnego wejścia do sklepu. Aby tego dokonać, zwężono sień i główne wejście do budynku, poszerzając tym samym lokal handlowy, do którego wykonano osobne drzwi w fasadzie. Jednocześnie obniżono poziom podłogi na parterze, a dawne piwnice zasypano. Oprócz tego Stein zaaranżował nową klatkę schodową, która częściowo zajęła też komórki w środkowym trakcie budynku. W międzyczasie, na podwórzu ustawiono również niewielką pralnię i remizę, które dziś już nie istnieją. Niemniej jednak, co najważniejsze, przebudowa domu z lat 90. XIX w. nie doprowadziła do zmiany jego układu oraz ornamentyki fasady, zaaranżowanej jeszcze w XVII w.

W 1922 r. właścicielem posesji został Izrael Landsberg, który zmarł w 1930 r., a w 1933 r. wdowa po nim – Metha, sprzedała nieruchomość Marii i Antoniemu Polewiczom, którzy byli jej właścicielami aż do II wojny światowej.

W 1942 r. starania o kamienicę począł czynić Kurt Gross, właściciel usytuowanej po sąsiedzku kamienicy nr 16. Grossowi zależało na przejęciu kamienicy, aby mógł powiększyć swoją aptekę. Koncepcję tę popierał nawet okręgowy radca medyczny, wskutek czego Gross kupił posesję za niespełna 4000 marek. Cena była tak niska, gdyż odjęto wysoki stopień zużycia 300-letniego budynku. Po 1945 r. własność wróciła ponownie w ręce Antoniego Polewicza, który jeszcze w 1946 r., na miejscu rozebranej pralni i remizy, zbudował parterowy budynek gospodarczy. Rok później Polewicz odgrodził parcelę murowanym parkanem od ul. Aptekarskiej. Natomiast dwie dekady później dokonano jeszcze uzupełnienia tynków i odświeżenia elewacji.

Zgodnie z decyzją konserwatorską z 15 stycznia 1971 r. kamienica znalazła się w rejestrze zabytków pod numerem 539/1252.



dr hab. Miron Urbaniak, prof. nadzw.

Za:

Kamienica powstała w XVII w. jako szczytowa budowla barokowa i należy do najstarszych tego typu obiektów na leszczyńskim Rynku. Na klińcu portalu wyryto datę 1635, która stanowi zapewne ślad budowy domu. O pochodzeniu z pierwszej połowy XVII w. świadczą też sklepienia piwnic i część przyziemia budynku. Tradycja, choć niepotwierdzona źródłowo, wiąże kamienicę nr 16 z życiem i działalnością słynnego leszczyńskiego przyrodnika i nadwornego lekarza Leszczyńskich Jana Jonstona, który miał tu prowadzić swe doświadczenia. W późniejszym okresie, przynajmniej od końca XVIII w. dom był już zawsze lokalem aptecznym wraz z mieszkaniem aptekarza.

Z końcem XVII w., w 1700 r., doszło do przekształcenia fasady, zasadniczo w obrębie jej zwieńczenia, a o fakcie tym przypomina data „1700”, zachowana przy łabędziu na gzymsie międzykondygnacyjnym.

W 1783 r. aptekarz Dawid Albert Klewert kupił posesję z kamienicą za 4650 talarów reńskich od kupca Samuela Gottlieba Lohmanna. Wkrótce potem wystarał się u księcia ordynata Antoniego Sułkowskiego o przywilej apteczny dla siebie i swoich spadkobierców (1788 r.). W 1819 r. Dawid Klewert zmarł, a kamienica przeszła na własność wdowy po zmarłym – Renaty oraz innych członków rodziny Klewertów. W 1822 r. doszło do kolejnej transakcji kupna-sprzedaży. Tym razem spadkobiercy z rodu Klewertów odsprzedali swoją własność i korzyści z przywileju aptecznego aptekarzowi Karolowi Janowi Försterowi. Nowy właściciel zapłacił w sumie w kilku ratach 9500 talarów reńskich, z czego 5000 talarów kosztowała posesja z domem, zaś 4500 apteka i przywilej związany z jej prowadzeniem.

W chwili przejęcia nieruchomości przez Förstera, składały się na nią: dom frontowy ze skrzydłem bocznym, dom tylny oraz mieszczące się w tych budynkach laboratorium z pralnią. Wkrótce potem wartość aptecznej posesji gwałtownie wzrosła, wskutek czego nowy nabywca – Fryderyk Aleksander Lipowicz zapłacił za nią w 1837 r. już 19 200 talarów reńskich. Małżeństwo Lipowiczów nie cieszyło się przyrynkową własnością zbyt długo, gdyż już w 1842 r. sprzedali kamienicę z apteką za 18 000 talarów aptekarzowi Jerzemu Konradowi Plate. Dwie dekady później nieruchomość przeszła na własność kolejnego znanego aptekarza leszczyńskiego – Karola Ryszarda Rauchfussa, który zapłacił za posesję 22 000 talarów. Za identyczną sumę Rauchfuss sprzedał posesję w latach 1871–1872 aptekarzowi Franciszkowi Jerzemu Trieglaffowi.

Ten ostatni pracował i mieszkał w domu nr 16 do 1895 r., kiedy to posesja kolejny raz zmieniła właściciela. Został nim aptekarz Paweł Krönig. W 1902 r. do księgi wieczystej dopisano jeszcze jego małżonkę Otylię i to dla niej lokalny mistrz budowlany Konrad Wittig przygotował projekt przebudowy budynku tylnego. Dekadę później, w 1913 r., cała posesja została włączona do centralnego systemu kanalizacyjnego.

W 1912 r. zmarł aptekarz Paweł Krönig i jedyną właścicielką została wdowa po nim – Otylia. W 1921 r. posesja przeszła na własność córki Elżbiety, po mężu Gross, a w 1922 r. do księgi wieczystej dopisano także jej męża Kurta Grossa. Wraz z przejęciem własności, jeszcze w 1921 r. Elżbieta poleciła architektowi O. Querardowi przygotować projekt otwartej altany na oficynie, będącej de facto tarasem na dachu budynku. W 1929 r. Grossowie przeprowadzili jeszcze remont stropu, gdyż belki stropowe były już spróchniałe. Nie dokonywali jednak żadnych poważnych zmian w obrębie fasady domu, dzięki czemu kamienica zewnętrznie przetrwała w formie uzyskanej w XVII–XVIII w.

W trakcie II wojny światowej Gross wystarał się o zakup sąsiedniej kamienicy pod nrem 15, gdzie zamierzał wykorzystać część parteru do powiększenia swego lokalu aptecznego. Do inwestycji ostatecznie jednak nie doszło, ale w 1944 r. właściciel dokonał jeszcze remontu budynku tylnego na posesji nr 16, dokonując m.in. wymiany ceramicznego pokrycia na papowe.
Po 1945 r. przyrynkowa kamienica z apteką przeszła w ręce polskie. W dniu 15 stycznia 1971 r. została wpisana do rejestru zabytków (nr 539/1252), a pamięć o jej dawnej funkcji jest kontynuowana jeszcze dziś dzięki działalności w budynku apteki.



dr hab. Miron Urbaniak, prof. nadzw.

Rynek w Lesznie – główny plac miejski w kształcie nieregularnego czworokąta w środkowej części Leszna, na Starym Mieście. Założenie architektoniczne jest objęte ochroną konserwatora zabytków (nr rej.: 385 z 6 lutego 1953)
Data jego wytyczenia nie jest znana, był prawdopodobnie centralnym placem wsi znajdującej się w tym miejscu przed lokowaniem miasta i w obecnym kształcie powstał po 1547. Zachodnia pierzeja tworząca całość z prowadzącą na południe ulicą Kościelną i biegnącą na północ ulicą Gabriela Narutowicza (dawniej Wielka Kościańska) wyznaczają przebieg dawnego traktu prowadzącego ze Śląska do Poznania. Każda pierzeja Rynku posiada inną długość, północna 82 metry, wschodnia 102 metry, południowa 93 metry i zachodnia 108 metrów. Z każdego rogu wychodzą prostopadłe względem siebie dwie ulice. Centralną część zajmuje ratusz, natomiast wzdłuż pierzei znajduje się 37 kamienic w większości pochodzących z lat 1870-1914, wcześniejsza zabudowa uległa zniszczeniu w 1790 w wyniku ogromnego pożaru środkowej części miasta. Wiele z nich kryje w swoich murach pozostałości starszej zabudowy, część w wyniku licznych przebudów zatraciło dawny charakter, najczęściej zmienianym elementem były i są witryny sklepów oraz układ ścian wewnętrznych. W latach 1913-1915 kamienice zostały podłączone do systemu kanalizacji miejskiej. Ostatnia kompleksowa restauracja kamienic miała miejsce przed Centralnymi Dożynkami w 1977, Rynek zamknięto wówczas dla ruchu kołowego. W 1980 wzdłuż wszystkich pierzei posadzono drzewa. Od początku swojego istnienia i w czasach współczesnych miejsce to pełni funkcje reprezentacyjne, handlowe oraz stanowi wyznacznik centrum miasta

Za: