Rynek 14

Kamienica powstała w XVIII w. jako szczytowa budowla barokowa. Jeszcze w XVIII stuleciu, a mianowicie w 1780 r., ówczesny właściciel – Martin August Zugehör sprzedał dom z posesją Marii Zuzannie Stein za 1650 talarów. Na początku XIX w. na parceli, oprócz domu frontowego, znajdowały się także oficyna, będąca skrzydłem bocznym kamienicy, niewielkie podwórko, letnia kuchnia oraz budynek tylny, wykorzystywany jako spichlerz.

W 1858 r. kupiec żydowski Wolf Nehab odkupił posesję z zabudową od współwłaścicieli, czyli Marii Stein oraz kupca Abrahama Zobela z Osiecznej. Za jego czasów doszło do poważnej przebudowy i nadbudowy domu, który z układu szczytowego zyskał formę kalenicową. Wewnątrz pozostały jednak pierwotne sklepienia, w dużej mierze także historyczne rozplanowanie pomieszczeń.

W latach 90. XIX w. nowym właścicielem posesji został syn poprzedniego, kupiec Julius Nehab, który zainicjował szereg poważnych prac budowlanych. Doszło do nich w 1905 r., a autorem projektów był leszczyński mistrz budowlany Konrad Wittig. W wyniku tych prac zmieniono aranżację fasady m.in. w obrębie handlowego przyziemia, wprowadzając tu prostokątne okna wystawowe po obu stronach sieni, skasowano również nadproża okienne na piętrze. Wewnątrz budynku translokowano klatkę schodową, a w tylnym trakcie podniesiono poziom podłogi. Interwencja budowlana nie ominęła również konstrukcji dachu, gdzie dokonano zmian w więźbie dachowej, dzięki czemu udało się wygospodarować dodatkowe pomieszczenia na poddaszu.

W 1912 r. nowym właścicielem nieruchomości został kolejny kupiec żydowski, mianowicie Hugo Cohn. Dla niego, wraz z końcem zaborów, zmodernizowano fasadę domu, wprowadzając jej uproszczenia w postaci zmniejszenia obramień okien na piętrze oraz likwidacji płycin podokiennych. Dalszych niekorzystnych zmian w fasadzie dokonano już w okresie międzywojennym, w czasach kiedy właścicielem od 1922 r. był już kupiec Józef Rzepka. To dla niego w 1934 r. zlikwidowany został oryginalny barokowy portal. Zastąpiło go jeszcze jedno okno wystawowe z wejściem do sklepu, a równocześnie przesunięto ścianę działową pomiędzy lokalem handlowym a sienią.

W latach okupacji nastąpiła częściowa rozbiórka oficyny w strefie wykonanej z muru pruskiego. Po 1945 r. nie dokonywano żadnych poważniejszych prac budowlanych. Dopiero z okazji Centralnych Dożynek w 1977 r. przeprowadzono istotniejsze interwencje budowlane, m.in. na osi fasady przywrócono dawny otwór wejściowy, a za nim na nową zaaranżowano historyczną sień budynku.

W dniu 17 września 1970 r. kamienica znalazła się w rejestrze zabytków pod numerem 523/1236.



dr hab. Miron Urbaniak, prof. nadzw.

Za:

http://www.zabytki.leszno.pl/rynek_14.html