Wraz z rozbudową i zmianą przebiegu linii kolejowych (z roku 1942)
Notatka z rozmowy przeprowadzonej w Biurze Planowania Przestrzennego w dniu 1 września 1942 roku o planowanej, gruntownej zmianie ruchu kolejowego w obszarze przemysłowym Wałbrzycha.
W spotkaniu udział wzięli:
Starosta Williger (Herr Landrat für den Kreis Williger),
Okręgowy Mistrz Budowlany Zacke (Herr Kreis-Baumeister Zacke),
Miejski Radca Budowlany Huß (Herr Ober-Baurat Huß für die Stadt),
Przedstawiciel Niebag Markscheider Stephan (Herr Markscheider Stephan für die Nibag),
niżej podpisany przedstawiciel z Wabag.
Pan dr Grabowski przekazał informację o stanie prac planistycznych odnośnie przestrzennego uporządkowania tutejszego obszaru przemysłowego, a w szczególności dotyczącego całego ruchu kolejowego. Objaśnił dotychczasowe plany budowy centralnego dworca kolejowego w Wałbrzychu w pobliżu placu Scala (Scala-Platz) i poinformował, że ze strony kolei państwowych (Reichsbahn) z powodu niekorzystnego ukształtowania terenu odstąpiono od tego planu, który wymagał przełożenia szlaku kolejowego od szybu Julia do Kuźnic Świdnickich.
Jednakże zmiana istniejących warunków ruchu kolejowego wydaje się nieunikniona. W ramach szeroko zakrojonych prac uporządkowania przestrzeni przemysłowej regionu wydaje się niemożliwe dalsze funkcjonowanie stacji towarowej w centrum miasta, a stacji osobowych (Stary Zdrój/Altwasser i Podgórze/Dittersbach)na jego peryferiach, szczególnie, że nie można istniejącego układu pogodzić z prowadzonymi drogami (np. skrzyżowanie E.W.S. i Sarazinbrücke).
Dalej należy liczyć się z tym, że w przyszłości znacznie zwiększy się ruch w kierunku północ-południe: Berlin – Wałbrzych – Kłodzko – Wiedeń, ale także wschód-zachód (Łódź – Wrocław – Wałbrzych – Trutnov – Praga. Wałbrzych stanie się zatem węzłem dla tych głównych kierunków ruchu. Z drugiej strony dla kolei państwowych zaistnieje prędzej czy później pilna potrzeba podłączenia do tego tranzytowego ruchu pociągów miejscowości Sobótka i Świdnica.
Dlatego też Biuro Planowania Przestrzennego wspólnie z naczelnikiem tutejszego oddziału kolei państwowych oraz radcą kolejowym Weiglem zaplanowało przebieg nowej trasy kolejowej (na szkicu zaznaczono ją kolorem czerwonym). Budowę centralnego dworca kolejowego dla ruchu pasażerskiego przewidziano w okolicy Postberg, dzięki czemu będzie możliwa likwidacja dotychczasowych stacji osobowych Stary Zdrój (Altwasser), Wałbrzych-Fabryczny (Waldenburg-Ober) i Podgórze (Dittersbach), pod warunkiem, że linie kolejowe w kierunku dworca centralnego będą biegły w następujący sposób:
- Trasa Kłodzka: z kierunku Jedliny-Zdrój (Charlottenbrunn) przy Szybie Pokój (Kriegsschacht), Rusinowej (Reussendorf), i górnej części Starego Zdroju (Ober-Altwasser),
- trasa ze Szczawienka (Nieder-Salzbrunn): ponad Trasą Wrocławską, wzdłuż wschodniego brzegu Pełcznicy, po zboczu Ptasiej Kopy (Vogelkoppe) a z dworca centralnego na południe po zboczu Niedźwiadków (Butterberg) w kierunku wiaduktu kolejowego na Podgórzu (Dittersbach).
Równocześnie trasa Wrocław – Świdnica (przez Dziećmorowice/Dittmannsdorf i Rusinową/Reussendorf) łączyłaby się z Trasą Kłodzką w okolicy szybu Teresa (Cäsargrube) w Rusinowej.
Dla kolei państwowych oznaczałoby to, że dzisiejsze tory pasażerskie Trasy Kłodzkiej na stacji Podgórze mogłyby być używane dla ruchu towarowego, a poza tym byłaby możliwość rozbudowania stacji w kierunku wschodnim, przy czym przesunięcie stacji Dittersbach (co do tej pory było możliwe) po wdrożeniu tego projektu stanie się niemożliwe. Korzyści z wdrożenia tego projektu, poza przełożeniem stacji towarowej dolnego dworca Wałbrzych w obszar obecnego dworca Stary Zdrój, w istocie są uzasadnione dwoma faktami:
1. Mocno meandrująca trasa toru od stacji Podgórze (Dittersbach) przez dworzec Wałbrzych-Fabryczny (Waldenburg) do dworca Stary Zdrój (Altwasser) straci na znaczeniu jako główna trasa kolejowa, a pozostanie jedynie dla potrzeb lokalnego ruchu towarowego między szybem Julia a stacją Podgórze. W miarę zamykania pojedynczych kopalni (np. Juliusschacht-Tiefbau) mogą być zamykane niektóre odcinki toru.
2. „Odpada” tunel pod Wołowcem (Ochsenkopftunnel), dzięki czemu możliwa staje się eksploatacja dużych zasobów węgla, które dopóki tunel jest użytkowany, muszą pozostać nienaruszone.
Nowa trasa linii kolejowej byłaby poprowadzona po terenie mało istotnym dla eksploatacji górniczej. Należy tylko sprawdzić jaki wpływ na nową trasę miałaby eksploatacja górnicza w obrębie szybu Teresa (Cäsargrube) i Pokój (Kriegsschacht). Z powodu trudności terenowych byłoby prawdopodobnie potrzebne płaskie podtunelowanie. O tym projekcie kolej została już powiadomiona – pan dr Grabowski przedłożył go osobiście panu Witte (Reichsbahnpräsident) z wrocławskiej dyrekcji kolei, który wykazał zainteresowanie i zapewnił o dalszych pracach. Podobnie Starosta oraz Miejski Radca Budowlany Huß wyrazili aprobatę dla tego planu. Prawdopodobnie wkrótce zostanie przedstawiona makieta okolicy. Trzeba sobie uświadomić, że realizacja tego projektu nastręczy wiele trudności w postaci konieczności budowy wielu kosztownych obiektów inżynierskich.
