Ogrody Ulrychów (albo Ogrody Ulrichów, dziś Park Ulricha) – ogólnodostępny park, dawniej zakład ogrodniczy, zlokalizowany przy ul. Górczewskiej na Ulrychowie w dzielnicy Wola, przed centrum handlowym Wola Park.

Gospodarstwo ogrodnicze rodziny Ulrychów, ogrodników Ogrodu Saskiego, zostało założone w 1805 roku przez Jana Bogumiła Ulricha w rejonie ulic Ceglanej (dziś Pereca) oraz Ciepłej. Był to teren wówczas dosyć bezludny, jednak wraz z rozwojem miasta okolica była coraz gęściej zabudowywana kamienicami oraz zakładami przemysłowymi, wobec czego Ulrychowie zaczęli coraz poważniej myśleć o przeniesieniu zakładu na dalsze przedmieścia. Zadecydował o tym Jan Krystian Ulrich, który w 1876 roku zakupił ziemię we wschodniej części wsi Górce i zainicjował przenosiny w rejon ówczesnej drogi do Górc (dziś ul. Górczewska). Część zabudowań dotrwała jednak przy ul. Ceglanej (nr 11) do końca okresu międzywojennego.

Na nowym terenie wybudowano wzorcowy zakład ogrodniczy, powstały nowe szklarnie, szkółki ogrodnicze oraz ogród pokazowy w stylu angielskim (ukształtowany ostatecznie w 1905 roku), w którym hodowano rozmaite gatunki drzew i roślin, często egzotycznych i nieznanych w Warszawie. Należały do nich takie gatunki drzew jak buk szkarłatny, klon czerwony, dąb piramidalny czy brzoza zwisająca. Dnia 7 maja 1887 roku zabudowania zostały znacznie uszkodzone w wyniku porywistej burzy, która uszkodziła szklarnie i inspekty – straty obliczono na 100 000 rubli. W 1934 zakład w całości przeniósł się na Ulrychów, a w 1936 roku przyzakładowy park zmodernizowano. Zabudowania zakładu raczej nie ucierpiały podczas II wojny światowej, w 1944 roku powstańcy ukryli tu swoje zapasy broni, których jednak nie udało się odzyskać, ponieważ zakład zajęły wojska niemieckie – pancerna dywizja Luftwaffe „Hermann Göring”. W 1951 roku teren ogrodów znalazł się w granicach Warszawy.

W 1958 roku, po śmierci ostatniej właścicielki, Krystyny Machlejdowej, gospodarstwo znacjonalizowano. Zakład coraz bardziej popadał w ruinę, choć w 1976 roku przyzakładowy park wpisano do rejestru zabytków (nr 891). Zmiany na lepsze przyniósł dopiero 2000 rok. Wówczas na rozległym terenie dawnych ogrodów wzniesiono centrum handlowe Wola Park, które zrewaloryzowało część dawnych zabudowań i ogrodów w latach 2000-2003. Odnowiono zabudowania szklarniowe, pałacyk z początku XX wieku, drewniany budynek przyuliczny z końca XIX wieku oraz park Ulricha, udostępniony zwiedzającym. Odnowiono także pomnik Krystiana Ulricha, ustawiony ponownie na terenie parku. Całość zachowanych i odtworzonych obiektów w 2001 roku wpisano do rejestru zabytków (nr 70).

Od nazwy gospodarstwa wzięła się nazwa okolicznych terenów, Ulrychów, za pośrednictwem której wzięła swoją nazwę ulica Ulrychowska.



Na podstawie: (

)





Warszawskie dziedzictwo rodziny Ulrichów, sięgające XVIII w., to wyjątkowo ciekawa i chlubna karta polskiego ogrodnictwa. Założyciel warszawskiej dynastii Jan Bogumił Ulrich, na początku XIX w. został mianowany ogrodnikiem Ogrodu Saskiego. W roku 1805 Jan Bogumił Ulrich zakłada własny ogród i rozpoczyna produkcję rzadkich warzyw i owoców. Z czasem staje się specjalistą w hodowli kwiatów.

W 1876 r. syn Jana, Krystian, kupuje ziemię we wsi Górce, na terenie obecnej Woli. Produkcja roślin przenosi się do dzisiejszego Ulrychowa, przy ul. Górczewskiej. Powstaje tam wzorcowy zakład ogrodniczy ze szkółkami, szklarniami oraz ogrodem pokazowym. Rodzina Ulrichów sprowadza do Warszawy wyjątkowe odmiany drzew. Do dziś w parku przetrwały: buk szkarłatny, buk zwisły, klon czerwony, dąb błotny i wiele innych. Park Ulricha stał się celem rodzinnych i towarzyskich spotkań mieszkańców Woli. W 1958 r. firmę upaństwowiono, park spacerowy wraz z pałacykiem i szklarniami popadły w kompletną ruinę.

Budowa Wola Park przy ul. Górczewskiej 124 oznaczała renesans założenia parkowego. Stała opieka centrum handlowego nad parkiem, fontanną i zabytkowymi budynkami dawnego ogrodu Ulrichów pozwoliła na odtworzenie tradycyjnego miejsca spacerów mieszkańców Woli.



Na podstawie: ( )





Ogrody Ulrychów, właściwie Ogrody Ulrichów, to gospodarstwo ogrodnicze w Warszawie w dzielnicy Wola, założone w 1805 wieku przez Jana Bogumiła Traugotta Ulricha, w 1876 przeniesione na grunty wsi Górce przez Jana Krystiana Ulricha, upaństwowione w 1958 i zlikwidowane około 2000 roku.

Rodzina Ulrichów przybyła do Polski w XVIII wieku. Jan Bogumił Ulrich, ogrodnik Ogrodu Saskiego w 1805 zakłada własny ogród i rozpoczyna produkcję rzadkich warzyw i owoców, z czasem specjalizując się w kwiatach. Pierwsza lokalizacja gospodarstwa to ulica Ceglana (obecnie Pereca), teraz w tym miejscu znajduje się budynek Mennicy Polskiej.

W rejonie gospodarstwa przy Ceglanej w połowie XIX wieku intensywnie zaczyna rozwijać się warszawski przemysł i budownictwo czynszowe, wobec czego syn Bogumiła, Jan Krystian Ulrich w roku 1876 kupuje ziemię we wsi Górce pod nowe gospodarstwo przy ulicy Górczewskiej. Powstaje tu wzorcowy zakład ogrodniczy, szkółki ogrodnicze, szklarnie i ogród pokazowy.

W ogrodzie pokazowym znalazły się wyjątkowe odmiany drzew i krzewów, sprowadzone przez rodzinę Ulrichów do Warszawy. W dzisiejszym parku przy centrum handlowym Wola Park można podziwiać stare okazy takich roślin jak buk szkarłatny, buk zwisły, klon czerwony, dąb błotny i inne. Piękny park był miejscem spotkań mieszkańców Woli.

W 1958, po śmierci ostatniej z Ulrichów, Krystyny Machlejdowej, zakład został upaństwowiony i, pozbawiony dobrego gospodarza, powoli popadał w ruinę a ostatecznie został zlikwidowany około roku 2000 ustępując budowie centrum handlowego. Zachowano jednak część budynków i park pokazowy, w nazwie centrum handlowego Wola Park też zostało słowo Park.

Po kapitalnym remoncie części budynków i rewaloryzacji parku został on znów udostępniony publiczności. Teren dawnych upraw pokrył beton i asfalt.



Na podstawie: ( ).

Centrum Handlowe "Wola Park" – centrum handlowe w dzielnicy Wola, przy ul. Górczewskiej 124, w rejonie Ulrychów. Otwarte na jesieni 2002 roku o powierzchni 73 000 m² posiada ponad 160 sklepów, dwukondygnacyjny hipermarket Auchan, liczne kawiarenki, restauracje i punkty usługowe, a w części rozrywkowej kino Multikino (od 2010) i klub fitness z kortami do squasha, posiada także dwa dwukondygnacyjne parkingi na ponad 4000 samochodów.
Otwarcie centrum handlowego zbiegło się z zakończeniem kolejnego etapu przebudowy ulicy Górczewskiej. Zlokalizowane zostało w dzielnicy Wola na granicy z Bemowem, na terenie Ogrodów Ulrychów, czyli firmy ogrodniczej rodziny Ulrichów, przeniesionej tu w 2. połowie XIX wieku z ulicy Ceglanej, upaństwowionej w 1958 i zlikwidowanej około roku 2000.
Przed centrum znajduje się Park Ulricha, czyli pozostałość po wcześniejszym gospodarstwie ogrodniczym. Po gruntownym remoncie budynków (szklarnie, budynek biurowy i jeden z kilku budynków gospodarczych z przeznaczeniem na restaurację), rewaloryzacji parku (dawny park pokazowy, w drzewostanie m.in. buk szkarłatny, buk zwisły, klon czerwony, dąb błotny i inne), popiersia Jana Krystiana Ulricha i budowie fontanny park otwarto dla zwiedzających. Park zyskał też nowe stylowe ogrodzenie i liczne rzeźby ogrodowe.
Przy centrum handlowym w okresie letnim funkcjonuje kino samochodowe, boisko do koszykówki i siatkówki plażowej - zamieniane w okresie zimowym na ogólnodostępne lodowisko. Odbywają się tu też m.in. koncerty i pokazy mody. Z terenem centrum graniczy również Mini Golf Park, jedyne w Warszawie 12-dołkowe pole do minigolfa.

Na podstawie: ( ).


Centrum Handlowe Wola Park to niezwykle bogaty świat mody i zarazem przyjazne miejsce towarzyskich i rodzinnych spotkań.
Na dwóch poziomach galerii handlowej znajduje się ponad 180 butików i sklepów, a w nich najnowsze kolekcje polskich i zagranicznych projektantów. Poza nowościami z modowego świata na Klientów czekają tu także liczne przytulne kawiarenki, restauracje, a także punkty usługowe, w których "od ręki" można załatwić dawno odkładane sprawy. Przyjazna atmosfera Wola Park sprzyja rodzinnym zakupom.
Wola Park posiada także bogatą ofertę rozrywkową. Na miłośników kina czeka tu dwupoziomowe Multikino, a w nim bogaty repertuar światowego kina. Z myślą o amatorach sportu otwarto także klub fitness - Calypso z kortami do squasha.
Wola Park to miejsce, które tętni życiem. Na terenie centrum organizowane są liczne eventy. Ich rozrywkowy i edukacyjny charakter przyciąga nie tylko lokalną społeczność Woli, ale także angażuje pozostałych klientów. Wśród wielu eventów, które cyklicznie odbywają się w centrum Wola Park, znalazły się m. in.: pokazy mody, Walentynki, Ferie w Wola Park, Dzień Dziecka, Dzień Leworęczności, Wakacje w Wola Park.
Dodatkowe udogodnienie dla Klientów stanowią rozmieszczone dookoła centrum parkingi, w tym dwa dwupoziomowe. Mogą one łącznie pomieścić ponad 3 tysiące samochodów.
W najbliższym otoczeniu centrum znajduje się także zabytkowy park Ulricha, a w nim unikalny drzewostan pochodzący jeszcze z XIX wieku. Dziś, podobnie jak w poprzednich stuleciach, Park Ulricha stanowi tradycyjne miejsce rodzinnych i towarzyskich spotkań mieszkańców Woli.
Centrum Handlowe Wola Park otrzymało nagrodę „Eurobuild Awards 2010” w kategorii "Najlepsze Centrum Handlowe w Polsce wybrane przez Najemców". Nagrody „Eurobuild Awards” to unikatowa inicjatywa mająca na celu uczczenie sukcesu i dynamizmu polskiego rynku nieruchomości. Ponadto w ogólnopolskim rankingu stworzonym przez Pentor Research International na zlecenie Forum Najemców, Centrum Handlowe Wola Park zajęło 5. miejsce i okazało się najlepsze wśród warszawskich centrów handlowych w 2011 roku. Shopping Center Forum & Awards to konferencja branży rynku centrów handlowych w Polsce.

Na podstawie: ( ).

Ulica Górczewska w Warszawie to jedna z głównych ulic w warszawskich dzielnicach Wola i Bemowo, usytuowana w ciągu komunikacyjnym Trasy W-Z, ulicy Leszno i drogi nr 580 do Starych Babic, Leszna i Sochaczewa. Długa na 5,2 km ulica zaczyna się przy ulicy Młynarskiej na Woli i kończy się na granicy miasta w dzielnicy Bemowo na skrzyżowaniu z Lazurową, przecinając aleję Prymasa Tysiąclecia i ulicę Powstańców Śląskich.
Dzisiejsza ulica Górczewska jest starym traktem łączącym Górce i Stare Babice z Warszawą, uregulowanym jako ulica około roku 1775. Górce wzmiankowano w literaturze już w XV wieku; w latach siedemdziesiątych XVIII wieku swą rezydencje wzniósł tam Adam Poniński, a Górczewska pełniąc też rolę alei dojazdowej do owej rezydencji zwana była Drogą do Babic, później Drogą Górczewską lub Górczewską (ros. Гурчевская).

W roku 1770 Droga Górczewska została odcięta od Warszawy Okopami Lubomirskiego, biegnącymi wzdłuż linii dzisiejszej ul. Okopowej; po raz kolejny ulicę przecięła linia kolei obwodowej, przeprowadzona w roku 1875.

Tereny znajdujące się pomiędzy ulicami Płocką i Młynarską przyłączono do Warszawy w roku 1908, jednak już wcześniej, około roku 1896, przeprowadzono końcowy odcinek ul. Leszno, zaś Górczewska stała się jej przedłużeniem. Na wysokości ul. Płockiej usytuowano rogatki strzegące wjazdu do miasta; za nimi rozciągały się tereny wsi Koło, zabudowane w latach siedemdziesiątych XIX wieku ponad setką domów.

Ulica Górczewska długo była kojarzona z uprawą owoców i warzyw; od roku 1876 pod nr. 124 działała szkółka owocowych drzew i krzewów Ogrody Ulrychów, założona w roku 1805 przez Jana Bogumiła Traugotta Ulricha, przeniesiona na grunty wsi Górce przez Jana Krystiana Ulricha w roku 1876; od nazwiska właścicieli z czasem tereny te zaczęto określać mianem Ulrychów.

Bardziej na zachód, za linią dzisiejszej ul. Lazurowej na północ od ul. Górczewskiej leżała istniejąca od XVI wieku wieś Groty; w XIX w. warszawski bankier Jan Gotlib Bloch wzniósł tam dla siebie otoczony sporym parkiem pałacyk.

W roku 1899 pod nr. 14 powstał pierwszy duży zakład przemysłowy przy ulicy - fabryka Towarzystwa Akcyjnego Drezdeńskiej Manufaktury Tiulu, Koronek i Firanek. W tym samym czasie naprzeciwko, pod nr. 15 wzniesiono kolonię domów robotniczych Instytucji Tanich Mieszkań im. Hipolita i Ludwiki, małż. Wawelbergów, o zupełnie unikatowym jak na owe czasy rozluźnionym układzie zabudowy. Tam po raz pierwszy w Warszawie zastosowano zsypy na śmieci, oraz dla wygody mieszkańców wzniesiono pawilony pralni i basen kąpielowy.

Kolejnym znaczącym wydarzeniem w dziejach ulicy było wzniesienie w okresie 1911-14 Szkoły Rzemieślniczej im. Karola Szlenkiera pod nr. 8. Gmach kształcącej robotniczą młodzież szkoły działającej wcześniej (od roku 1880 przy ul. Leszno zaprojektowali Karol Jankowski i Franciszek Lilpop.

Tereny pomiędzy ulicami Płocką i Młynarską w roku 1910, po dwóch latach od chwili przyłączenia do Warszawy otrzymały oświetlenie elektryczne; do roku 1911 doprowadzono także wodociągi i kanalizację; tory linii tramwajowej położono dopiero około roku 1930; kursowały nią tramwaje linii 9, z pętli "Ulrychów" przy ul. Elekcyjnej do Pl. Unii Lubelskiej.

W roku 1916 Górczewską przyłączono do miasta na dalszym odcinku - do linii ul. Księcia Janusza; lepiej rozwijał się jednak starszy odcinek ulicy. W roku 1928 pod nr. 9 rozpoczął działalność dom starców dla żydowskiej inteligencji (przypisany też numeracji ul. Hipolita Wawelberga), rok później rozpoczął działalność przytułek dla opuszczonych żydowskich dzieci; w roku 1935 na jego miejscu powstał przypisany numeracji ul. Płockiej Szpital Wolski, dziś Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc.

Lata dwudzieste XX wieku przyniosły budowę kilku obiektów przemysłowych: pod nr. 44A od roku 1925 działały Warsztaty 3. Baonu Pancernego, zaś pod nr. 53 od roku 1929 mieściła się Fabryka Konstrukcji Żelaznych - Warsztaty Mechaniczne i Kotlarnia "Simplex". Na miejscu późniejszego Stadionu Olimpii wzdłuż nieistniejącej dziś ulicy Zagłoby od roku 1931 działała Fabryka Pomocnicza dla Przemysłu Lotniczego i Samochodowego A. Steinhagena i H. Stransky'ego.


Zbiorowe groby mieszkańców Górczewskiej na Cmentarzu Powstańców WarszawyPo roku 1935 do wybuchu wojny przy Górczewskiej zdołano wybudować dużą liczbę czynszowych kamienic, po części typu przedmiejskiego, już poza granicami Warszawy. Odcinek ulicy biegnący przez Górce zachował do roku 1939 swój sadowniczy i wiejski charakter; w tym samym okresie apogeum ruchu budowlanego przeżywało Koło. Sierpień roku 1944 przyniósł śmierć tysięcy mieszkańców okolicy i samej Górczewskiej, oraz spalenie jej zabudowy; wydarzenia te przeszły do historii miasta jako Rzeź Woli.[1] Po upadku powstania wysadzono w powietrze wszystkie zabudowania fabryczne, rabując wcześniej ich wyposażenie. Po wojnie ich nie odbudowano; ocalały jednak wyremontowane po roku 1945 zabudowania mieszkalne. W tym okresie Niemcy umocnili nasyp kolei obwodowej licznymi betonowymi schronami, zachowanymi do dziś.[2] W roku 1945 nadano nazwę Górczewska; sześć lat później do Warszawy przyłączono fragment aż po ul. Lazurową. Po wojnie powstał też park Moczydło, a do usypania góry z wyciągiem orczykowym posłużyły gruzy Warszawy.[3]

W roku 1959 rozebrano niestety mury pałacu Jana Gotliba Blocha na Grotach; w latach sześćdziesiątych barbarzyńsko zniszczono kapliczkę stojącą od roku 1880 u zbiegu z ul. Młynarską. Zdobiła ją inskrypcja następującej treści: Figura ustawiona / przez parafian / wolskich / dnia 17 września / 1880 r. W latach sześćdziesiątych podczas budowy wiaduktu nad nowymi torami kolejowymi wyodrębniła się odnoga ulicy Górczewskiej przechodząca przez Górce - w latach 90. XX wieku przemianowana roboczo na Starogórczewską i docelowo - Grodkowską.

Po roku 1990 ulica jest sukcesywnie poszerzana od strony Śródmieścia do trzech pasów dla każdego kierunku ruchu oddzielonych pasem zieleni na odcinku prawie 5 km. Pierwszy odcinek poszerzono na Młynowie pod koniec lat 90. XX wieku, poszerzając jednocześnie przedwojenny wiadukt kolejowy przy przystanku PKP Warszawa Koło do Prymasa Tysiąclecia. Po przebudowie Al. Prymasa Tysiąclecia (2000) i budowie wiaduktu drogowego i ronda pod nim zabrano się za modernizację Górczewskiej pomiędzy Prymasa Tysiąclecia a planowanym wtedy centrum handlowym Wola Park na Ulrychowie[4]. Ostatecznie kolejny etap modernizacji zakończył się na kilka lat przy wiadukcie kolejowym przy stacji towarowej PKP Warszawa Jelonki.

Dalsza rozbudowa została wstrzymana na kilka lat i dopiero ruszyła w 2004 roku - poszerzono wiadukt (2006) i dociągnięto zmodernizowaną ulicę aż do pętli. W międzyczasie wynikł problem z wywłaszczeniem dotychczasowych mieszkańców w rejonie Ratusza dzielnicy Bemowo - dwa domy blokowały rozbudowę pasa ruchu aż do 2006 roku[5]. Obecnie Górczewska na całej zmodernizowanej długości posiada ścieżki rowerowe.

Na początku lat 90. XX wieku na Górczewskiej znów pojawiły się tramwaje - do pętli autobusowej Górczewska dobudowano pętlę tramwajową, a przy ulicy znalazły się 2 przystanki tramwajowe, zanim linia odbija na południe w Powstańców Śląskich.
Źródło: