starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 13 głosy | średnia głosów: 5.93

Polska woj. dolnośląskie Wrocław Huby ul. Kamienna Park Władysława Andersa Stary cmentarz św. Maurycego

czerwiec 1996 , Ślad po dawnym cmentarzu. Porządkowałem go kiedyś w ramach prac społecznych w szkole podstawowej. Wtedy nosił nazwę "Park XXX-lecia".

Skomentuj zdjęcie
Bardzo dobre zdjęcie, warte wymiany na większy format.
2013-02-17 15:35:46 (13 lat temu)
mamik
Na stronie od 2004 wrzesień
21 lat 7 miesięcy 6 dni
Dodane: 25 września 2004, godz. 19:43:51
Aktualizacja: 19 września 2018, godz. 19:15:27
Autor zdjęcia: mamik
Rozmiar: 1190px x 1708px
2 pobrania
3766 odsłon
5.93 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia mamik
Obiekty widoczne na zdjęciu
cmentarze
Stary cmentarz św. Maurycego
więcej zdjęć (13)
Zbudowano: 1863
Zlikwidowano: 1967
Dawniej: Alter Friedhof St. Mauritius
Cmentarz otwarty w 1863 roku. Przeznaczony do likwidacji w 1967 roku.

Kaplica cmentarna z drugiej połowy XIX wieku, przebudowana w 1907 roku, usytuowana przy zachodnim murze cmentarza. Była to - po przebudowie - ceglana, trójnawowa, neogotycka, parterowa budowla ze szczytem schodkowym wystającym ponad linię dachu. W zwieńczeniu szczytu zaplanowano wnękę mieszczącą dzwonek. Nawę środkową, stanowiącą główne pomieszczenie wyposażone w ołtarz, przykryto dachem dwuspadowym. Przy ścianach bocznych budowli zaprojektowano przybudówki o charakterze gospodarczym, z niezależnymi wejściami. Projekt przebudowy kaplicy i realizację inwestycji powierzono firmie Josef und Bruno Hauke Baugeschaft. Koszt całości przedsięwzięcia zamknął się kwotą 10 310 marek.

Wydany przez wrocławski magistrat w 1862 roku nakaz zamknięcia przykościelnego cmentarza św. Maurycego zmusił radę parafialną do poszukiwania innych terenów spełniających określone przez władze miejskie warunki, odpowiednie do założenia nowej nekropolii. Prawdopodobnie jeszcze przed 1862 rokiem, uprzedzając wejście w życie decyzji władz miejskich, rozważano zagospodarowanie na cele sepulkralne parceli znajdującej się na terenie zwanym Rothkretscham (Czerwona Karczma, dzisiaj okolice ulicy Krakowskiej w rejonie parku Wschodniego). Miała to być działka położona na północ od Ohlauer Chausse (ulica Krakowska), przy drodze do Wolfswinkel (dzisiejsza ulica Wilcza, prowadząca do Wilczego Kąta). Z nieznanych przyczyn zrezygnowano z zagospodarowania tej przestrzeni na cele funeralne.

Ostatecznie 16 kwietnia 1862 roku rada parafialna sfinalizowała zakup parceli w pod wrocławskim osiedlu Gaj (Herdain), gdzie w rejonie późniejszej Steinstrasse (ulica Kamienna) kupiono działkę o powierzchni około 1,3 hektara (5,2 malej morgi pruskiej) za sumę ponad 3,1 tysiąca talarów. Początkowo ogrodzono jedynie półhektarową powierzchnię (2 morgi). Pozostała część parceli została wydzierżawiona, gdyż koszty związane z przygotowaniem całego terenu na cele pochówkowe przekraczały wówczas możliwości płatnicze parafii. Uroczystego poświęcenia nowo zorganizowanej nekropolii parafialnej dokonał 2 lipca 1863 roku kanonik Gleich. Zaczęto wówczas użytkować część północną parceli. Od wschodu sąsiadowała ona z powstałym w 1861 roku cmentarzem parafii św. Doroty. W 1868 roku rada kościelna zdecydowała się ogrodzić i przystosować pozostałe 3 morgi zakupionej parceli do pełnienia funkcji grzebalnych. W wyniku długotrwałych pertraktacji, prowadzonych od 1876 roku, udało się radzie kościelnej doprowadzić do zakupu parceli o powierzchni prawie 46 arów od mieszkańca Glinianek (Lehmgruben) Adama Schmidta. Transakcji dokonano 10 marca 1878 roku. Zakupiony teren uzupełnił obszar nekropolii św. Maurycego w części południowo-zachodniej. Powierzchnia nekropolii od czasu realizacji wspomnianej transakcji nie ulegała już żadnym zmianom, osiągając ostatecznie wielkość 1,88 hektara. Cmentarz wypelnii obszar ograniczony od północy Steinstrasse (ulica Kamienna), od zachodu starym cmentarzem św. Marii Magdaleny (Alter Friedhof St. Maria Magdalena), od wschodu cmentarzem św. Doroty [II] (Friedhof St. Dorothea) i od południa Menzelstrasse (ulica Wieczysta).

Od końca XIX wieku, wraz z ostatecznym ukształtowaniem przebiegu ulic na terenie dzielnicy Gaj, główne wejście na teren nekropolii wiodło od Steinstrasse (ulica Kamienna) 87. Po 1925 roku zmieniono, istniejące jeszcze od XIX wieku, ogrodzenie od strony tej ulicy. Wykonano ogółem 57,5 metra nowego płotu z kutych prętów, podzielonego co 2,5 metra murowanymi stupami o ponaddwumetrowej wysokości. Pośrodku ogrodzenia zaplanowano dwuskrzydłową bramę wjazdową wraz z towarzyszącą jej furtą. Bramę zwieńczono taśmą z napisem „St. Mauritius” i krzyżem pośrodku. W narożniku północno-wschodnim nowe ogrodzenie opierało się na kubaturowym grobowcu rodziny Rosę. Podobnie jak w wypadku domu przedpogrzebowego, prace budowlane przeprowadziła firma Josef und Bruno Hauke Baugeschaft.

W czasie walk o Wrocław zimą i wiosną 1945 roku nie korzystano z terenu cmentarza przy Steinstrasse (ulica Kamienna), początkowo z braku transportu, później ze względu na ostrzał artyleryjski prowadzony przez oddziały Armii Czerwonej po zamknięciu pierścienia oblężenia i dyslokację za terenem nekropolii niemieckiej baterii armat. Dnia 22 lutego 1945 roku proboszcz parafii św. Maurycego, ksiądz Paul Peikert, zapisał w swoim dzienniku: „Kościelny donosi mi o ohydnym wandalizmie na naszym starym cmentarzu św. Maurycego. Zburzono ogrodzenie, kamieni z nagrobków i grobowców użyto do budowy barykad. Wspaniałe artystycznie wykonane grobowce na skrajach cmentarza, których piękno znane było całemu miastu, zostały zburzone. Ponieważ zbudowane były z mocnego kamienia, wysokie tylne ściany grobowców oplatano stalowymi linami i ciągnąc końmi przewracano je. Kościelny podszedł do nadzorującego porucznika i zwrócił mu uwagę na te niesłychaną profanację przybytku śmierci. [...] Odpowiedzią [on] zakrystianowi, że komendant miasta, sam generał major [Hans] von Ahlfen tu był i zarządził, że każdy nagrobek i każdy grobowiec musi być użyty do budowy barykad”.
Park Władysława Andersa
więcej zdjęć (6)
Park Andersa to niegdysiejszy teren dużej nekropolii wrocławskiej, w skład której wchodziły wymienione w obiekcie cztery cmentarze
Cmentarz św. Doroty
więcej zdjęć (11)
Zbudowano: 1861
Zlikwidowano: 1967
Dawniej: Friedhof St. Dorothea
Jeden z trzech dawnych cmentarzy (Marii Magdaleny, Maurycego i Doroty) funkcjonujących na terenie dzisiejszego Parku Andersa.

Cmentarz otwarty w 1861 roku. Przeznaczony do likwidacji w 1967 roku. Około 1884 roku wzniesiono na terenie cmentarza kaplicę. Zaproponowany przez firmę Josefa Haukego projekt budowy zatwierdzono w lipcu 1884 roku. Była to jednokondygnacyjna budowla neogotycka na planie prostokąta (6,3 x 15 metrów), zbudowana z cegły. Po obu jej stronach dobudowano z czasem klasycystyczne skrzydła boczne, w których znajdowały się pomieszczenia domu przedpogrzebowego. Część centralna - kaplica - była budynkiem jednokondygnacyjnym przykrytym dwuspadowym dachem. Skrzydła boczne, niższe, także jednokondygnacyjne, zaopatrzono w dach jednospadowy. Nad wejściem głównym znajdował się szczyt schodkowy zwieńczony krzyżem łacińskim. Kaplicę powiększono w końcu lat trzydziestych XX wieku według projektu firmy Franza Thamma (prace rozpoczęto w 1938 roku).

Otwarta w 1861 roku nekropolia była założeniem w kształcie wydłużonego trapezu, podzielonym główną aleją biegnącą przez całą długość działki. Od alei wyprowadzono prostopadłe ścieżki, dzieląc w ten sposób obszar cmentarny na czworoboczne kwatery. Wejście główne znajdowało się przy Steinstrasse (ulica Kamienna).

W 1867 roku na terenie nekropolii pochowano profesora Uniwersytetu Wrocławskiego Wojciecha Cybulskiego. Zachowana do dziś tablica inskrypcyjna z jego grobu (w języku polskim) została umieszczona na południowej elewacji kościoła pod wezwaniem św. Maurycego(~ Parafia św. Maurycego). Około 1884 roku w centralnej części cmentarza wzniesiono kaplicę wraz z domem przedpogrzebowym. W 1911 roku przeprowadzono prace kanalizacyjne i podłączono do sieci komunalnej toalety usytuowane w północno-zachodnim narożniku cmentarza. Cały obszar nekropolii zmeliorowano na początku lat dwudziestych XX wieku, rozmieszczając jednocześnie punkty czerpania wody wzdłuż alei głównej.

W zachowanej dokumentacji archiwalnej występują słowiańskie nazwiska pochowanych (Olowinsky, Pokrowski), co najpewniej wiąże się z katolickim charakterem cmentarza. Z zachowanych w Archiwum Budowlanym Miasta Wrocławia projektów zwracają uwagę następujące:
• nagrobka radcy sądowego Schwarza, zatwierdzony do realizacji 17 maja 1904 roku,
• grobowca Otto Sterza, zatwierdzony do realizacji 27 maja 1904 roku,
• grobowca rodziny Lippe, zatwierdzony do realizacji 25 maja 1905 roku,
• grobowca rodziny Olowinsky, zatwierdzony do realizacji 15 kwietnia 1909 roku,
• nagrobka rentiera Pokrowskiego, zatwierdzony do realizacji 16 września 1912 roku,
• grobowca rodziny Hblzel, zatwierdzony do realizacji 1 O października 1924 roku,
• grobowca rodziny Parnitzke, zatwierdzony do realizacji 2 września 1919 roku.

W 1944 roku na terenie nekropolii dokonano ostatnich pochówków.

Wybrane groby:

Wojciech Cybulski (1808-1867), urodzony w Koninie krytyk i badacz literatury polskiej, slawista. Studiował na Uniwersytecie Berlińskim (1828-1830). Jako uczestnik powstania listopadowego w 1831 roku dostał się do niewoli rosyjskiej, z której powrócił w 1834 roku. Prowadził wykłady z literatur słowiańskich w Berlinie (1841 -1860), a od 1860 roku - jako profesor języków i literatur słowiańskich - na Uniwersytecie Wrocławskim. Zajmował się głównie polską poezją romantyczną , przede wszystkim twórczością Adama Mickiewicza.

Źródło: Cmentarze dawnego Wrocławia
Zbudowano: 1869
Zlikwidowano: 1967
Dawniej: Alter Friedhof St. Maria Magdalena
Najbardziej na zachód leżący z trzech cmentarzy obszaru Parku Andersa. Spoczywali tu min, Johann Gottfried Galle-odkrywca Neptuna, znany malarz pejzażysta
Adolf Dressler czy wybitny architekt Carl Lüdecke. Ten ostatni zaprojektował
chociażby budynek Nowej Giełdy przy ul. Krupniczej.
ul. Kamienna
więcej zdjęć (1208)
Dawniej: Stein Strasse, Kräuterweg, Totenweg
Pierwsze plany wytyczenia nowej ulicy pojawiły się w 1895 r. w projekcie urbanistycznym Przedmieścia Południowego. Od początku napotykano spore trudności w realizacji tych planów, w związku z niechęcią właścicieli do oddawania terenu, przez które miała przebiegać ulica. Pierwszy, dwupasmowy odcinek od pl. Powstańców Śląskich do ul. Drukarskiej powstał ok. 1900 r. Drugi odcinek, od ul. Ślężnej do ul. Bardzkiej powstawał od 1915 r. Obie części łączyła Kräuterweg (do 1900 r. pod nazwą Am Neudorfer Weg) biegnąca od ul. Drukarskiej do ul. Ślężnej tuż przy ogrodzeniu obecnej Akademii Ekonomicznej.
Właściwą ulicę nazwano Steinstr. dla upamiętnienia pruskiego ministra, barona Karla von und zum Stein.

W 1945 r. zabudowa ulicy została niemal doszczętnie zniszczona. Wtedy też zmieniono nazwę na ul. Kamienną, tłumacząc na polski nazwisko niemieckiego patrona tej ulicy.