†

Cmentarz św. Doroty

Jeden z trzech dawnych cmentarzy (Marii Magdaleny, Maurycego i Doroty) funkcjonujących na terenie dzisiejszego Parku Andersa.

Cmentarz otwarty w 1861 roku. Przeznaczony do likwidacji w 1967 roku. Około 1884 roku wzniesiono na terenie cmentarza kaplicę. Zaproponowany przez firmę Josefa Haukego projekt budowy zatwierdzono w lipcu 1884 roku. Była to jednokondygnacyjna budowla neogotycka na planie prostokąta (6,3 x 15 metrów), zbudowana z cegły. Po obu jej stronach dobudowano z czasem klasycystyczne skrzydła boczne, w których znajdowały się pomieszczenia domu przedpogrzebowego. Część centralna - kaplica - była budynkiem jednokondygnacyjnym przykrytym dwuspadowym dachem. Skrzydła boczne, niższe, także jednokondygnacyjne, zaopatrzono w dach jednospadowy. Nad wejściem głównym znajdował się szczyt schodkowy zwieńczony krzyżem łacińskim. Kaplicę powiększono w końcu lat trzydziestych XX wieku według projektu firmy Franza Thamma (prace rozpoczęto w 1938 roku).

Otwarta w 1861 roku nekropolia była założeniem w kształcie wydłużonego trapezu, podzielonym główną aleją biegnącą przez całą długość działki. Od alei wyprowadzono prostopadłe ścieżki, dzieląc w ten sposób obszar cmentarny na czworoboczne kwatery. Wejście główne znajdowało się przy Steinstrasse (ulica Kamienna).

W 1867 roku na terenie nekropolii pochowano profesora Uniwersytetu Wrocławskiego Wojciecha Cybulskiego. Zachowana do dziś tablica inskrypcyjna z jego grobu (w języku polskim) została umieszczona na południowej elewacji kościoła pod wezwaniem św. Maurycego(~ Parafia św. Maurycego). Około 1884 roku w centralnej części cmentarza wzniesiono kaplicę wraz z domem przedpogrzebowym. W 1911 roku przeprowadzono prace kanalizacyjne i podłączono do sieci komunalnej toalety usytuowane w północno-zachodnim narożniku cmentarza. Cały obszar nekropolii zmeliorowano na początku lat dwudziestych XX wieku, rozmieszczając jednocześnie punkty czerpania wody wzdłuż alei głównej.

W zachowanej dokumentacji archiwalnej występują słowiańskie nazwiska pochowanych (Olowinsky, Pokrowski), co najpewniej wiąże się z katolickim charakterem cmentarza. Z zachowanych w Archiwum Budowlanym Miasta Wrocławia projektów zwracają uwagę następujące:
• nagrobka radcy sądowego Schwarza, zatwierdzony do realizacji 17 maja 1904 roku,
• grobowca Otto Sterza, zatwierdzony do realizacji 27 maja 1904 roku,
• grobowca rodziny Lippe, zatwierdzony do realizacji 25 maja 1905 roku,
• grobowca rodziny Olowinsky, zatwierdzony do realizacji 15 kwietnia 1909 roku,
• nagrobka rentiera Pokrowskiego, zatwierdzony do realizacji 16 września 1912 roku,
• grobowca rodziny Hblzel, zatwierdzony do realizacji 1 O października 1924 roku,
• grobowca rodziny Parnitzke, zatwierdzony do realizacji 2 września 1919 roku.

W 1944 roku na terenie nekropolii dokonano ostatnich pochówków.

Wybrane groby:

Wojciech Cybulski (1808-1867), urodzony w Koninie krytyk i badacz literatury polskiej, slawista. Studiował na Uniwersytecie Berlińskim (1828-1830). Jako uczestnik powstania listopadowego w 1831 roku dostał się do niewoli rosyjskiej, z której powrócił w 1834 roku. Prowadził wykłady z literatur słowiańskich w Berlinie (1841 -1860), a od 1860 roku - jako profesor języków i literatur słowiańskich - na Uniwersytecie Wrocławskim. Zajmował się głównie polską poezją romantyczną , przede wszystkim twórczością Adama Mickiewicza.

Źródło: Cmentarze dawnego Wrocławia