|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 8 głosów | średnia głosów: 6
lipiec 1965 , Rynek w Pszczynie, widziany z okien budynku Rynek 17.Skomentuj zdjęcie
|
Dodane: 13 stycznia 2016, godz. 22:45:34 Rozmiar: 1600px x 1513px
17 pobrań 2795 odsłon 6 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia Andrzej G Obiekty widoczne na zdjęciu Piastowska 2 więcej zdjęć (34) Zbudowano: ok. 1765 Dawniej: "Pod Jodłowym Jeleniem",Restauracja Haymanna Cohna, gospoda Spółdzielcza, restauracja "Piastowska" Po wielkim pożarze Pszczyny z roku 1748, właścicielem działki u zbiegu rynku i ul. Piastowskiej (dawna Polnische Gasse) był Valentin Besky, który otrzymał z magistratu 300 talarów tzw. wsparcia pożarowego. Zobowiązał się ona w tym miejscu odbudować dom murowany o dwóch kondygnacjach, pokryty dachówką. W spisach obywateli, którzy w roku 1765 nie ukończyli jeszcze odbudowy, jako właściciele budynku na ulicy Piastowskiej 2 widnieje Gottfried Hammer. W roku 1779 kamienicę za 1000 talarów kupił introligator Johann Ernst Weichert, który sprzedał budynek w roku 1796 wraz ze stajnią na 20 koni z wjazdem od strony rynku i pole o powierzchni 24 grzęd za 2255 florenów restauratorowi Johanowi Friedrichowi Seidel. Ten właściciel otworzył w budynku pierwszy zajazd pod nazwą „Zum Tann Hirsch” (Pod Jodłowym Jeleniem). Wynajmowano w nim pokoje na doby, godziny i miejsca do spania. Był to okres gdy w centrum Pszczyny funkcjonowały trzy zajazdy. Jak podaje Joanna Strońska-Przybyła z porównania cenników tych lokali wynika, że pokoje, jedzenie i alkohol w zajeździe „Pod Jodłowym Jeleniem” były tańsze niż w zajeździe „Pod Białym Łabędziem”, który znajdował się naprzeciw (dziś Pszczyńskie Centrum Kultury przy ulicy Piastowskiej 1), lecz były droższe niż w zajeździe „Pod Złotym Słońcem” za Bramą Polską, należącym do Israela Stainera. W latach 1852-1899 właścicielem kamienicy był restaurator z Pszczyny Heinrich Toth, wyznania mojżeszowego, którego żoną była wdowa po Johannie Steinerze (właścicielu zajazdu „Pod Złotym Słońcem”), Jenny z domu Frey. W roku 1899 dom otrzymała w spadku ich córka Sophie, która wyszła za mąż za Heimanna Cohna z Hohenlohe Hütte (dzielnica Katowic – Wełnowiec). W roku 1900 dokonali oni przebudowy kamienicy. W ten sposób powstał nowy dom mieszkalny i restauracja. Cohn w miejscowej gazecie „Anzeiger für den Kreis Pless” zamieścił on iformację o nowym otwarciu restauracji w dniu 19 maja 1900 r. W roku 1910 właścicielem kamienicy została Marta Danecki z domu Frystacki, żona kupca Hieronina Daneckiego. Kamienica narożna u zbiegu rynku i ulicy Piastowskiej do roku 1926 sąsiadowała bezpośrednio z kamienicą w której znajdowała się apteka „Pod Murzynem”. W roku 1926 ówczesny właściciel nieruchomości Bank Przemysłowców z Poznania, dokonał podziału nieruchomości, w wyniku którego sprzedał miastu część narożną. Na parterze w dzierżawionym od miasta lokalu powstała „Kawiarnia Miejska”, lokal pierwszej kategorii, której klientami byli przede wszystkim przedstawiciele stanu średniego. W okresie międzywojennym dzierżawcami kawiarni byli m. in. Jan Mucek ze Starej Wsi i Leon Wełna z Niwki w powiecie będzińskim. Na piętrze w budynku tym swą siedzibę miało także Katolickie Towarzystwo Polek. W drugiej części budynku Hieronim Danecki prowadził sklep z towarami kolonialnymi i sprzedaż alkoholi i słodyczy. Hieronim Danecki był m. in. honorowym radcą sierot, prezesem Bractwa Kurkowego, radnym, członkiem rady nadzorczej Spółdzielni Elektrycznej w Pszczynie, a także członkiem komisji rewizyjnej w Komunalnej Kasie Oszczędności Powiatu Pszczyńskiego. Po wojnie na parterze kamienicy mieściła się Gospoda Spółdzielcza, później przez lata restauracja "Piastowska", a od września 2001 r. funkcjonował tu Bank Zachodni WBK S.A., przejęty w roku 2018 przez Santander Bank Polska S.A., którego logo figuruje obecnie na elewacji. (na podstawie opracowania p. Joanny Strońskiej-Przybyła, pracownika Archiwum Państwowego w Katowicach, oddział w Pszczynie publikowanego w książce "Z dziejów pszczyńskich kamienic i ich mieszkańców 1748-1939) - za jej zgodę na użycie serdecznie dziękuję) Pszczyńskie Centrum Kultury więcej zdjęć (20) Dawniej: Hotel "Zum Weissen Schwan", Hotel "Plesser Hof" Początkowo u zbegu dzisiejszych ulic Piastowskiej i Bankowej, znajdował się powstały po pożarze miasta w 1748 roku, zajazd "Pod Białym Łabędziem"("Zum weissen Schwan"). Rynek 8 więcej zdjęć (17) Zbudowano: 1752 Zabytek: 444/65 z 14.12.1965 r. Pierwszym właścicielem kamienicy wybudowanej po wielkim pożarze z roku 1748 przy Rynku 8 był burmistrz Pszczyny Gotfried Kotschy, któremu na wybudowanie domu murowanego o dwu kondygnacjach przyznano 220 talarów wsparcia pożarowego. Budowę kamienicy ukończono w roku 1752. Burmistrz Kotschy z zawodu rymarz, wcześniej pełnił funkcję radnego miejskiego oraz skarbnika miejskiego. Po burmistrzu Kotschym następnym właścicielem kamienicy był jego syn Johann Christlieb (Gottlieb), który kamienicę sprzedał wraz z prawem do wyszynku piwa Annie Elisabeth Mühler za kwotę 2100 talarów. W roku 1851 kamienica stała się własnością pszczyńskiego adwokata i notariusza Rudolfa Schramm za sumę 3000 talarów. Kolejnym właścicielem kamienicy przy Rynku pod numerem 8 stał się pszczyński burmistrz i aptekarz z zawodu Carl Friedrich August Hoefer (właściciel apteki „Pod Murzynem” i pierwszej w Pszczynie wytwórni butelkowanej wody sodowej). Jego spadkobiercy sprzedali kamienicę w 1887 r. kupcowi Josefowi Frystackiemu za sumę 6000 talarów (18000 marek). W budynku tym Frystacki otworzył sklep kolonialny, drogerię, sprzedaż farb i sklep z herbatą. W 1897 r. w podwórzu kamienicy została wybudowana nowa stajnia i spalone wcześniej magazyny. Wykonawcą planów budowlanych był Asser – pszczyński budowniczy wielu kamienic. W roku 1908 została dodatkowo wybudowana powozownia z mieszkaniem dla woźnicy, a stare zabudowania, w tym szopę na drewno i węgiel wyburzono. Po śmierci Josefa Frystackiego kamienicę odziedziczył jego syn, również Josef, a następnie wnuk Max Frystacki, który handlował materiałami żelaznymi, i swój sklep żelazny prowadził przy ul. Piastowskiej 5. W roku 1912 w kamienicy została przez Teodora Pragera uruchomiona jego nowa drogeria. Kamienica została w roku 1921 zakupiona przez Augusta Czechowskiego i jego żonę Augustę z domu Copek za 90 tyś. marek. W roku 1932 kamienica wróciła z powrotem do rodziny Frystackich. Obecnie w budynku mieści się na parterze sklep, w piwnicach swe miejsce znalazł lokal gastronomiczny „Pivnica”, zaś górne piętra przeznaczone są na lokale mieszkalne pod wynajem. (na podstawie opracowania p. Joanny Strońskiej-Przybyła, pracownika Archiwum Państwowego w Katowicach, oddział w Pszczynie publikowanego w książce "Z dziejów pszczyńskich kamienic i ich mieszkańców 1748-1939) - za jej zgodę na użycie serdecznie dziękuję) Rynek 7 więcej zdjęć (17) Zbudowano: 1749 Pierwsze informacje o budynku na rogu Rynku i ulicy Bankowej sięgają przełomu 1748 i 1749 r. W roku 1748 miał miejsce w Pszczynie (wtedy jeszcze Pless) ogromny pożar, który strawił większą część ówczesnego miasta. Przed "wielkim pożarem", w miejscu tym mieściła się miejska karczma, która spłonęła doszczętnie. Dzierżawca karczmy otrzymał po pożarze 220 talarów jako tzw. wsparcie pożarowe (był to specjalny fundusz z którego po pożarze były wypłacane sumy od 100 do 220 talarów, w celu odbudowy domów). Wystawiona nowa karczma była budynkiem murowanym o 2 kondygnacjach, z podpiwniczeniem. W roku 1848 kamienica została wydzierżawiona dla potrzeb Sądu Książęcego Anhaltów, który w tym miejscu działał przez 10 lat, po czym sąd został rozwiązany, a jego kompetencje przejął Królewski Sąd Powiatowy w Pszczynie. Królewski Sąd Powiatowy oraz również Sąd Obwodowy mieściły się w kamienicy do roku 1903. W roku 1903 kamienica została zakupiona przez budowniczego Fritza Saeftela ze Słupnej (dzielnica Mysłowic) oraz jego syna Gustawa, za kwotę 45200 marek. Już w roku 1904 budynek został gruntownie przebudowany. Od tego czasu w budynku swą siedzibę miało przedsiębiorstwo budowlane Saeftela, a na parterze znajdowały się lokale przeznaczone na działalność gospodarczą. W roku 1913 kamienica została sprzedana wydziałowi powiatowemu w Pszczynie, za 80 tyś. marek. W budynku swą siedzibę znalazła Kreis Kommunal Kasse (Powiatowa Kasa Komunalna), w miejsce której w roku 1927 była to już Komunalna Kasa Oszczędności Powiatu Pszczyńskiego. Komunalna Kasa Oszczędności miała rozwijać wśród ludności zmysł do oszczędzania, umiejętnego gospodarowania zaoszczędzonymi środkami, a także popierania produkcji przez udzielanie kredytów dla wszystkich warstw społeczeństwa. Za wiarygodność Kasy ręczyło starostwo pszczyńskie, całym swym majątkiem. W czerwcu 1936 r. Minister Skarbu RP w porozumieniu z ministrem spraw wewnętrznych wydał zgodę na nabycie od wydziału powiatowego budynku na własność przez Kasę Oszczędności, za kwotę 135 tyś. zł. Komunalna Kasa Oszczędności została ostatecznie zlikwidowana dekretem z dnia 25 października 1948 r. o reformie bankowej. W latach powojennych w budynku dalej mieściły się instytucje związane z bankowością, a ostatnią był pszczyński oddział banku ING Bank Śląski, który ostatecznie to miejsce opuścił w roku 2012, przenosząc się do nowej siedziby przy ulicy Dworcowej 8. Od pewnego czasu na parterze kamienicy mieszczą się lokale gastronomiczne, najpierw sieci Mr Hamburger, obecnie Bazar u Koziołka,pozostałe zaś lokale czekają na swych najemców. (na podstawie opracowania p. Joanny Strońskiej-Przybyła, pracownika Archiwum Państwowego w Katowicach, oddział w Pszczynie publikowanego w książce "Z dziejów pszczyńskich kamienic i ich mieszkańców 1748-1939) - za jej zgodę na użycie serdecznie dziękuję) Restauracja "Frykówka" więcej zdjęć (26) Zbudowano: XVIII w. Zabytek: A436/65 z 14.12.1965 r. Kamieniczka w stylu barokowym z XVIII w. zlokalizowana na rogu rynku i ulicy Ratuszowej. Zbudowana po wielkim pożarze Pszczyny jaki miał miejsce w 1748 r., w kształcie litery "L", jako dwutraktowa, na piętrze facjatka. Budynek w pełni podpiwniczony. Elewacja frontowa pięcioosiowa z zaakcentowaną po bokach pilastrami, a także w części środkowej masywnymi półkolumnami na kamiennych cokołach. Półkolumny podtrzymują wygięte belkowanie przechodząc wyżej w flankowanie facjatki zwieńczonej trójkątnym szczytem. Sień na osi portalu wyłożona kamienną posadzką, ze sklepieniem krzyżowo-kolebkowym. Drzwi do sieni klasycystyczne, w sieni klepkowe z starym zamkiem i okuciami ręcznie robionymi przez kowala, za nimi drugie żelazne z kratą. W okresie 1909-1945 kamienica była własnością rodziny Fricke, od nazwiska której pochodzi obecnie używana nazwa lokalu znajdującego się na parterze kamienicy. Przed II wojną światową, oraz krótko po jej zakończeniu mieściła się tu restauracja. Następnie przez kilkadziesiąt lat, w lewej części mieścił się oddział PTTK. W latach 90-tych XX w. w prawej części swe biura miała lokalna grupa Solidarności. Od kilku lat nastąpił powrót do dawnej funkcji kamieniczki, tj. gastronomii. W budynku została otwarta restauracja Frykówka, a w roku 2012 w prawej części parteru zostały uruchomione delikatesy i sklep ze spirytualiami. Rynek 4 więcej zdjęć (20) Zbudowano: 1775 Zabytek: A/438/65 z 14.12.1965 r. Kamienica mieszczańska z XVIII w. zlokalizowana na pszczyńskim rynku pod numerem 4. Pierwotnym właścicielem kamienicy był Michael Steiner junior, zaś w roku 1894 zamieszkał w niej Herman Silbiger. Od lat 90-tych XIX w. do wybuchu II wojny światowej na parterze kamienicy znajdował się sklep z towarami manufakturyjnymi i tekstylnymi prowadzony przez żydowską rodzinę Marthy i Hermanna Silbiger. Herman Silbiger zmarł w Pszczynie 29 września 1921 r. i został pochowany na pszczyńskim kirkucie (link do pszczyńskiego kirkutu: ). Po śmierci Hermanna sklep prowadziła jego żona wraz z najstarszym synem Józefem, który posiadał także skład towarów manufakturyjnych, artykułów toaletowych i golarnię w Pszczynie przy ul. Dworcowej 7. Po II wojnie światowej do lat 90-tych XX w. w prawej części parteru kamienicy zlokalizowany był sklep tekstylny z modą przede wszystkim męską "Żupan" (link do zdjęcia ukazującego sklep Żupan: ), zaś w lewej części parteru do dziś mieści się jedna z najstarszych pszczyńskich lodziarni (znana w Pszczynie pod określeniem "lodziarni u Czerneckich" - od nazwiska wieloletnich właścicieli lodziarni). W lecie 2012 r. w kamienicy została wykonana wymiana pokrycia dachu - dziś z dachu niemal czarnego, mamy czerwony dach z dachówki. Rynek 5 więcej zdjęć (15) Zbudowano: 1775 Zabytek: 443/65 z 14.12.1965 r. Budynek powstał na bazie pozostałych po pożarze miasta w roku 1748 fundamentów starego budynku mistrza piekarskiego Adolpha Chrystiana. Od roku 1904 budynek należał do rodziny Lokay. Alfons Lokay prowadził tu drukarnię, introligatornię oraz sklep z materiałami szkolnymi, biurowymi i książkami. W roku 1921 po śmierci Alfonsa, kamienicę odziedziczył jego syn Otmar, który unowocześnił zakład, w którym drukowane było większość czasopism urzędowych w Pszczynie. W latach 90-ych XX w. w budynku ponownie otwarto sklep z artykułami biurowymi i szkolnymi z nazwą A. Lokay Rynek 6 więcej zdjęć (18) Dawniej: Bank Ludowy Pierwszym właścicielem nieruchomości był Siegmund Lazarek, który po pożarze miasta w roku 1748 otrzymał 220 talarów wsparcia pożarowego na odbudowę piętrowego domu i stajni. W 1850 r. budynek składał się z: na parterze były to pokój, kuchnia, komora, skłąd i kantor, na pierwszym piętrze dwa pokoje, kuchnia i dwie komory. Na podwórzu znajdowała się szopa na drewno oraz mały ogródek. W piętrowym budynku oficyny znajdowały się dwa lokale na towary, pralnia, pokój, kuchnia i dwie komory. Budynek frontowy został nadbudowany o drugie piętro w roku 1875. Budynek od 1906 r. stał się własnością katowickiego Banku Ludowego, a od roku 1910 banku pszczyńskiego. W budynku tym pod koniec lat 30-tych XX w. Eugenia Harlos założyła zakład fotograficzny. W budynku tym dziś mieści się pszczyński Bank Spółdzielczy, który na przełomie XX i XXI w. dokonał odnowienia kamienicy, a także przebudował znacznie jej wnętrze wraz z podwórkiem, w miejscu którego powstała sala operacyjna banku. ul. Piastowska więcej zdjęć (396) Dawniej: Gottmannstrasse, Polska (ulica) - okres międzywojenny, Adolf Hitler Strasse - okres II wojny światowej Rynek więcej zdjęć (866) |