Dworzec kolejowy

W 1871 roku na trasie kolei warszawsko-terespolskiej znajdować się miało 18 dworców, które podzielić można było na 3 typy: parterowe, piętrowe i półstacje. Budynek w Dębem Wielkim zaliczano do trzeciego typu, podobnie jak w Rembertowie i Szaniawach. Wszystkie przystanki wymagały zaplecza sanitarnego, który w przypadku Dębego stanowiła własna studnia. Na przystanku w Dębem występowały ponadto 4 zwrotnice. Po dyskusji dotyczącej budynku dworca widać, jak ciężka jest próba jego datacji, gdy nie dysponujemy niezbędnymi dokumentami. Jak można przeczytać w "Roczniku konserwatorskim" z 2012 roku, budowa dworca zakończona została w 1918 r. przez Niemców. Miał być drugim po rozpoczętym w 1900 r. i zniszczonym w czasie I wojny światowej jednokondygnacyjnym dworcu. Tu warto nadmienić, że z doniesień "Kuriera Warszawskiego" z 1910 r. wynika, iż zwożono wówczas materiały do budowy krytej poczekalni (a poczekalnie znajdowały się w budynkach dworcowych), na którą fundusze zebrane zostały w 1904 roku. Rozpoczęcie budowy jeszcze w okresie zaboru rosyjskiego, wyjaśnia występowanie bliźniaczego dworca w Dubicy (obecnie Białoruś). Wówczas budynki stawiano według gotowych, typowych projektów. Być może budowa, z przerwami, trwała aż do 1918 r.

https://otwartezabytki.pl/pl/r...-dworzec-kolejowy-debe-wielkie