Brama Cukermana (Zuckermana)

Dom modlitwy Cukermana w Będzinie (Al. Hugona Kołłątaja 24/28; I piętro) został założony pod koniec lat 20. lub na początku lat 30. XX wieku z inicjatywy Nuchima Cukermana. Składał się on z dwóch pomieszczeń: sali przeznaczonej dla mężczyzn na I piętrze i z sali dla kobiet na II piętrze. Podczas II wojny światowej pomieszczenie służyło jako magazyn. Po wojnie pomieszczenia przebudowano dostosowując je do potrzeb mieszkań. Do 2007 r. było to mieszkanie rodziny Prysak. Co jakiś czas pokrywali oni polichromie ścienne farbą kredową. Wiedzieli oni, że w przeszłości znajdował się tutaj dom modlitwy i nigdy nie przeprowadzili żadnych prac remontowych, które zniszczyłyby polichromie. Pomieszczenia zostały odkryte w 2005 r. przez pana Adama Szydłowskiego (prezesa Inicjatywy Stary Dworzec). W 2007 r. w prace porządkowe w domu modlitwy zaangażowała się młodzież I Liceum Ogólnokształcącego im. M. Kopernika w Będzinie. Po uporządkowaniu i zabezpieczeniu pomieszczenia, w dniu 25 września 2007 r. odbyła się uroczystość otwarcia tego miejsca, w której uczestniczył ambasador Państwa Izrael, David Pelag. Ambasador przybił do framugi drzwi symboliczną mezuzę, która miała chronić dom modlitwy. W 2008 r. miejscem tym zaopiekowała się grupa ludzi, którzy spontanicznie utworzyli Fundację Brama Cukiermana. Celem ich działalności jest realizowanie projektów mających na celu restaurację obiektu. W pierwszym etapie prac zmyto farbę kredową i odsłonięto polichromie ścienne. 15 sierpnia 2009 r. rozpoczęto prace renowacyjne polichromii w domu modlitwy Cukermana. Projekt zrealizowano z udziałem środków finansowych śląskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków w Katowicach. Fragment tablicy fundacyjnej domu modlitwy Cukermana został podarowany przedstawicielom Urzędu Miejskiego w Będzinie. Tablica została odrestaurowana w 2007 r. i obecnie znajduje się w domu modlitwy Mizrachi przy ul. Potockiego. W tym samym miejscu znajduje się także mezuza, którą w domu modlitwy Cukermana przybił ambasador Pelag.
Na podst. www.sztetl.org.pl