Kolegiata Bożego Ciała

Kolegiata Bożego Ciała – kościół parafialny obrządku rzymskokatolickiego w Bieczu o randze kolegiaty. Jeden z najświetniejszych zabytków gotyckiej architektury sakralnej w Polsce z licznymi cennymi zabytkami ruchomymi we wnętrzu. Charakterystyczny akcent w panoramie miasta.

Architektura
Kościół trójnawowy, konstrukcji halowej, z szeregami kaplic wzdłuż naw bocznych reprezentuje architekturę późnogotycką. Został wzniesiony z cegły i ciosów kamiennych, wykorzystanych jako detale konstrukcyjne i ozdobne. Prezbiterium od zewnątrz zdobione jest ciemniejszą zendrówką, układaną we wzory geometryczne. Bryła i konstrukcja kościoła nie uległy od czasów jego powstania większym przeróbkom. Dobudowano jedynie wieże i zmieniono pokrycie dachu. Zrekonstruowano wystające ponad dach fiale, widoczne na miedziorycie z XVI w., a usunięte w czasie późniejszej restauracji obiektu. Wielu historyków architektury podkreślało ścisłe związki architektoniczne bieckiej fary, a zwłaszcza jej sklepień, z rozwiązaniami znanymi z krajów południowoniemieckich: Austrii i Bawarii.

Wnętrze

Prezbiterium
Najstarszą częścią kościoła jest prezbiterium, ukończone około 1480 r. (na belce tęczowej widoczna data „1482”). Według rejestru zabytków Królestwa Polskiego budowę tej najstarszej części kościoła rozpoczęto już w 1326 r. Szerokie (szersze niż główna nawa), złożone z czterech wąskich przęseł prezbiterium zamknięte jest od wschodu trzema bokami ośmioboku i nakryte ceglanym, ostrołukowym sklepieniem kolebkowym z lunetami, ozdobionym niezwykle bogatą siecią żeber. W przęsłach sklepienia zachowały się dwa czterolistne zworniki z herbami (na jednym herb Biecza, na drugim herb Odrowąż). Na czterech wspornikach żeber ozdobne tarcze; na dwóch z nich widoczne również herby Biecza i Odrowążów, na jednej z dwóch pozostałych nieznany znak - być może gmerk budowniczego.Przy wejściu do prezbiterium znajduje się XV-wieczna tęcza przedstawiająca scenę ukrzyżowania Jezusa Chrystusa. Po bokach znajdują się stalle z XVII w. Przy samym ołtarzu znajduje się pulpit muzyczny z 1633 roku, będący jedynym takim zabytkiem w Polsce oraz Europie.

Ołtarz został wykonany w 1604 roku. W centrum ołtarza znajduje się XVI-wieczny obraz Zdjęcie z krzyża, z kręgu Michała Anioła. Jest on jednym z trzech takich obrazów na świecie. Nad obrazem znajduje się scena przedstawiająca Zaśnięcie Matki Boskiej, wykonana przez syna Wita Stwosza – Stanisława Stwosza. Najwyżej znajduje się scena koronacji Matki Boskiej, a nad nią rzeźba św. Michała Archanioła. Po lewej znajduje się XVII-wieczny ołtarzyk Niepokalanego Poczęcia, nazywany często drzewem genealogicznym Najświętszej Maryi Panny. Po obu stronach prezbiterium znajdują się późnorenesansowe, bogato rzeźbione stalle. Po lewej stronie znajduje się Oratorium Świętej Jadwigi, gdzie według legend często się modliła. Od 2006 roku po lewej stronie od Oratorium znajduje się relikwiarz z relikwiami św. Jadwigi. W prezbiterium świątyni, przede wszystkim na jego sklepieniu zlokalizowane są malowidła Włodzimierza Tetmajera.

Kaplice
Wzdłuż obu naw bocznych znajdują się dwa rzędy po 4 (łącznie 8) kaplic. Znacznie niższe od naw, wzniesione na nieco wyższym poziomie niż nawy, otwierają się ku nim ostrołukowo. Były budowane w latach 1521-1560, a więc już po ukończeniu budowy naw.

Otoczenie kościoła
Obok kościoła znajduje się późnogotycka dzwonnica z XV w. służąca jako baszta, którą opiekował się cech rzeźników. Obok dzwonnicy znajduje się kaplica św. Barbary, zbudowana w XIX w. w miejscu XV-wiecznej kaplicy. Obok tzw. Stara Plebania, wzniesiona w XVI-XVII w., później wielokrotnie przebudowywana. Jej zachodnią ścianę stanowi fragment dawnego miejskiego muru obronnego. Według miejscowej tradycji stanowi pozostałość po dawnym klasztorze norbertanek (lub klarysek). Na murze otaczającym kościół od południa znajdują się węgierskie figury przedstawiające Apostołów. U wylotu ul. Kromera w murze tym znajduje się późnorenesansowa bramka z 1 połowy XVII w., usytuowana obok dawnej bramki gotyckiej, zniszczonej w 1992 roku. We wschodniej ścianie bramki wmurowana kamienna, renesansowa płyta z 1570 r. Na płycie, pochodzącej z nieistniejącej już Wyższej Bramy we wschodniej części murów, tarcze herbowe z herbami Półkozic, Trąby i Leliwa oraz napis, wzmiankujący starostę Mikołaja Ligęzę.

Źródło:

http://pl.wikipedia.org/wiki/K...o%C5%BCego_Cia%C5%82a_w_Bieczu