Grobowiec Rodziny Schwabe

Karl Traugott Schwabe syn Leberechta Schwabe i jego żony Amalie Liebbenkes, urodził się w Chemnitz (Saksonia) 25.5.1819 roku, ojciec Karla T. Schwabe był właścicielem fabryki tkanin bawełnianych w Chemnitz.Do Białej przybył Karl Treugott Schwabe w 1846 roku jako 27 letni młodzieniec posiadając zawód i kilkuletnią praktykę w zawodzie ludwisarza-odlewnika metali.Tutaj w Białej założył niewielki zakład ludwisarski przy Placu Deskowym (dzisiejszy Plac Opatrzności Bożej) i tam odlewał swoje pierwsze dzwony kościelne, które w następnych latach XIX i XX wieku będą sławiły ludwisarnię w Białej Dostarczając dzwony kościelne dla Galicji i sąsiednich krajów koronnych tj.Ślaska Austriackiego i Węgier.W roku 1849 Karl T Schwabe żeni się z parafianką z Białej Augustą Grell (1824-1888), ślubu udziela im ksiądz Jochann Chmiel, z małżeństwa tego rodzi się 8-ro dzieci: 1850-Karl Gustaw późniejszy właściciel firmy;1852-Georg Fridrich inżynier mechanik,współwłaściciel firmy Gulcher&Schwabe;1854-Gustav Adolf inżynier elektryk w Wiedniu;1857-1859 -Ernst Rudolf;1859-1827-Ida Emilie;1860-1861-Hugo Emilil;1871-Ernst Robert zmarł.Po ponad 20 latach w 1871 roku K.T.Schwabe kupuje nieruchomość nad potokiem Niwka w Białej przy Augasse 60 (była to działka na lewym brzegu Niwki,w okolicach dzisiejszego skrzyżowania ulic Stojałowskiego i Broniewskiego, dawniej potok Niwka nazywano również Auka od niemieckiej nazwy rzeki Aubach.W tym czasie rzeka płynęła wzdłuż obecnej ulicy Stojałowskiego.W 1916 roku koryto rzeki pokryto betonową jezdnią od skrzyżowania z ul.Ratuszową do ujścia Niwki do Białki, latach 70 XX wieku wybudowano jezdnię nad niezabudowanym odcinkiem rzeki Niwka od kościoła Opatrzności Bożej do skrzyżowania z ul. Ratuszową). Na wspomnianej wyżej posesji zbudował K.T.Schwabe ludwisarnię i odlewnię metali .Firma nosiła imię właściciela tj Karl Schwabe i produkowała dzwony kościelne oraz świeczniki,lichtarze i inne elementy metalowe z stopów miedzi cyny i cynku. Karl Traugott Schwabe zmarł w Białej 19.01.1873 roku a jego małżonka Augusta w 1888 roku oboje pochowani są na bialskim cmentarzu.Ludwisarnię i odlewnię metali przy Augasse 60 przejmuje najstarszy syn Karl Gustav Schwabe ur.18.10.1850 roku w Białej. Produkowano wtedy na skalę masową dzwony kościelne i świeczniki inne wyroby metalowe znane i kupowane w całej monarchii austro-węgierskiej, a potem w odrodzonej Polsce.Karl Gustav Schwabe ożenił się w 1881 roku z bielszczanką Emmą Emilia Butner. Mieli 5 dzieci:1882-1939 Margarette ,żona porucznika armii austryjackiej Josefa Lahoty;1883-Karl Traugott , inżynier współwłaściciel ludwisarni; 1885 Gertrud,żona urzędnika bankowego w Bielsku Oskara Proske;1889-Oskar Georg , współwłaściciel ludwisarni;1894-Helene , żona mistrza budowlanego z Bielska Adolfa Lukawskiego.
W 1907 roku K.G.Schwabe nabył sąsiednią zabudowaną posesję i rozwinął produkcję, jako siłę napędową zastosował silnik spalinowy do napędu wentylatorów i innych urządzeń odlewni.Karl Gustav Schwabe był również radnym gminy Biała zajmując się głównie rzemiosłem i przemysłem.
Wiernym ewangelikiem parafii w Białej oraz jej filantropem i hojnym darczyńcą.W 1881 roku zawieszono na wieży kościoła ewangelickiego w Białej trzy dzwony odlane przez firmę Karl Schwabe, nie dotrwały one do czasów współczesnych,w 1915 roku władze austriackie zarekwirowały je na cele wojenne.Karl, Gustaw Schwabe zmarł 31.12.1931 roku i został pochowany w grobie rodzinnym na bialskim cmentarzu, obok pochowana jest jego małżonka Emma, która zmarła o 7 miesięcy wcześniej 14.05.1931 roku. Po śmierci Karla Gustawa Schwabe , współwłaścicielami firmy byli jego synowie Karl,Treugott i Oskar,Georg. Firma Karl Schwabe przetrwała do 1945 roku i została znacjonalizowana,dzisiaj niema po niej śladu, zaś ostatni jej właściciele bracia Karl,Traugot i Oskar , Georg po 1945 roku opuścili Białą.
Rodzina Schwabe posiada swoje miejsce wiecznego spoczynku na cmentarzu ewangelickim w Bielsku.
Adolf Schwabe młodszy brat K.G Schwabe urodził się w 1852 roku, był wykształconym inżynierem mechanikiem.Ożenił się z Else.Marią Gulcher ur.w 1867 roku w Białej , córką małżeństwa Oskara Gulchera i Hermine Charlotte Sennewaldt (córka burmistrza Bielska) , jej ojciec O.J.Gulcher był właścicilem fabryki sukna w Białej Gulcher&Sternickel. Po ożenku wraz teściem Oskarem Gulcherem założył firmę budowy maszyn i elektromotorów (silników elektrycznych) Gulcher&Schwabe mieściła się ona w okolicach dzisiejszego D.H.Klimczok i początkowo produkowała krosna tkackie.W 1900 roku Georg Schwabe uruchomił nowy zakład w Bielsku na terenie Dolnego Przedmieścia ,gdzie za sąsiadów miał fabrykę braci Deutch (Lenko) i papiernię Fijałkowskiego (obecnie ulica Grażyńskiego). Powstała wtedy Fabryka Maszyn Tkackich i Elektromotorów. Firma była znana z znakomitych krosien tkackich i elektromotorów. Sam G.A.Schwabe był autorem kilku patentów z dziedziny konstrukcji krosien,które mocno zrewolucjonizowały proces tkania nie tylko tkanin gładkich i jednokolorowych ale także wielobarwnych. Była to prawdziwa rewolucja , od tej pory jeden tkacz mógł obsługiwać kilka krosien.W fabryce produkowano również motory elektryczne, które coraz częściej były instalowane w bielskich i bialskich fabrykach do napędu maszyn produkcyjnych. Produkowano również dynama do oświetlania hal fabrycznych oraz lampy łukowe do oświetlania ulic miejskich. To dzięki firmie Gulcher&Schwabe miasto Biała miała elektryczne lampy uliczne.W kościele ewangelickim w Białej firma Gulscher&Schwabe w 1903 roku wykonała instalację elektryczną i oświetleniową (tablica rozdzielcza zlokalizowana w zakrystii kościoła dotrwała do 2007 roku tj. do wymiany jej przez pana Skrzelę na nowoczesną)
Sam G.A.Schwabe z rodziną zamieszkał w Bielsku w okazałej kamienicy godnej potentata przemysłowego przy Franz Josef Strasse (obecnie 3 Maja i Dąbrowskiego),którą wybudował wg projektu znanego bielskiego projektanta i budowniczego Karla Korna, w 1895 roku.Trzypiętrowa okazała kamienica jest zamieszkała do dzisiaj i urzeka piękna architekturą i wystrojem zewnętrznym, szkoda,że władze miasta tak mało dbają o jej piękny XIX wygląd.
Georg F.Schwabe zmarł w Bielsku i pochowany jest na cmentarzu ewangelickim./źr.

http://www.biala.luteranie.pl/?page_id=355