Prochownia Kobylany

Prochownia w Kobylanach (spotyka się oznaczenie tego dzieła, jako Kobylany II lub Prochownia "O-K") została zbudowana w ostatniej fazie rozbudowy Twierdzy Brzeskiej tj. tuż przed wybuchem I wojny światowej. Obiekt był położony tuż za linią głównej obrony, na zapleczu pobliskich fortów K oraz O. Magazyn wchodził w skład tzw. linii wsparcia i zopatrywał m.in. pobliskie forty w Kobylanach i Koroszczynie.

Konstrukcja. Prochownia w Kobylanach wykonana została z żelbetu. Ściany niekonstrukcyjne stanowi natomiast mur ceglany. Pomieszczenia kazamat sklepione sklepieniem kolebkowym o przekroju koszowym. Grubość ścian i stropów – 0,8m – 1,6m. Pozostałe elementy konstrukcji dzieła stanowiły wały ziemne. Prochownię zaprojektowano na rzucie prostokąta. Na osi głównej dostawiona jest kaponiera szyjowa – półkolista, zaopatrzona w siedem strzelnic antyrykoszetowych. Zadanie tego obiektu bojowego to obrona tylnej półstrefy magazynu. Kaponiera dwukondygnacyjna, siedmioosiowa. Z zewnątrz. Na fasadzie kaponiery kondygnacje rozdzielone zostały gzymsem w formie pasów wyrobionych w tynku. Kondygnacja górna gładka, bez otworów. Kondygnacja dolna rozczłonkowana prostokątnymi strzelnicami ozdobionymi dekoracyjnym obramowaniem architektonicznym o motywie wschodnim. Bryła całego obiektu zróżnicowana; cześć zasadnicza – wyższa, prostopadłościenna (ze sfrezowanymi narożnikami); kaponiera szyjowa – niższa, cylindryczna.

Układ fasady magazynu-prochowni symetryczny. Fasada gładka z dwoma prostokątnymi otworami w przyziemiu. Po obu stronach osi głównej obiektu znajdują się wejścia osłonięte dwiema symetrycznymi przelotniami. Każda z przelotni zaopatrzona w trzy strzelnice Wnętrze. Układ wnętrza również symetryczny. Wnętrze jednotraktowe z poprzeczną ścianą. Występuje tu charakterystyczny wąski korytarz obiegający dookoła całość urządzenia, posiadający otwory okienne do każdej lokalności. Wspomniany korytarz stanowi element wentylacji magazynu a dodatkowo (rozdzielając mury) spełnia funkcje antywstrząsową chroniąc zawartość magazynu. Kazamaty magazynu chronione nasypem ziemnym. Prochownia KobylanyNa zewnątrz. Na stropie magazynu prawdopodobnie występował ziemny wał artyleryjski (tzw. wał górny). Całość założenia chroniona dookoła ziemnym wałem ze stanowiskami ogniowymi dla piechoty i wodną fosą. Na przedpolu – zgodnie z założeniami budowy rosyjskich pozycji polowych – chroniące od czoła i z boków zapory z drutu kolczastego i najprawdopodobniej także pole minowe. Obiekt prawdopodobnie uzbrojony w kilka ciężkich karabinów maszynowych oraz indywidualną broń strzelecką obrońców. Obecność górnego wału artyleryjskiego (jeśli taki rzeczywiście istniał) sugeruje, iż mogły tu być zainstalowane działa przeciwszturmowe.

W obiekcie funkcjonował do niedawna bar. Ziemne nasypy wykorzystywane są natomiast zimą jako "stok narciarski". Zaadaptowanie prochowni na na bar na pewno uchroniło ten obiekt przed dalszym zniszczeniem, co jest bez wątpienia dużym plusem, biorąc pod uwagę rewitalizację tego typu zabytków w rejonie. Niemniej jednak, brak właściwego nadzoru ze strony służb konserwatorskich przy pracach remontowo-budowlanych może spowodować, że niektóre poczynione zmiany mogą być niodwracalne. W ostatnim zainteresowanie obiektem wykazała gmina Terespol, do której należy prochowania w Kobylanach. Budowlę odnowiono i planowane jest jej wykorzystanie w charakterze muzeum

Źródło: www.twierdza.org