W 1868 r. Hermann Löhnert zakłada w Bydgoszczy, zwanej wówczas Brombergiem, firmę remontującą maszyny rolnicze. Firma rozrasta się, zaczyna produkować wg własnych, opatentowanych pomysłów młyny kulowe dla przemysłu surowców mineralnych - wytwarzających np. sztuczne nawozy. W latach 1910 -1913 nazwanych „złotym wiekiem” firmy, która już jako spółka akcyjna buduje na terenie, który dotrwał naszych czasów, dużą fabrykę z odlewnią żeliwa, halami obróbki mechanicznej i montażu, kuźnią z kotlarnią, kotłownię oraz budynkiem administracyjnym. Fabryka z tradycyjną nazwą „Kugelfallmühle von Hermann Löhnert Brpmberg” zatrudniała już przeszło 800 osób.
Po odzyskaniu niepodległości fabryka kontynuuje produkcje, jednak w czasach kryzysu upada, by koniec, końców w 1939 r. powstać jako Pomorska Fabryka Maszyn sp. z o.o., której celem jest dzierżawienie i eksploatowanie nieruchomości oraz maszyn i urządzeń fabrycznych upadłej firmy. W czasie drugiej wojny światowej produkcję przestawiono na potrzeby wojska (wytwarzano np. sekcje do łodzi podwodnych, windy, kotwice, odlewy żeliwne). Fabryka zostaje bardzo doinwestowana.
Po wyzwoleniu, po przejęciu zakładów od Armii Radzieckiej i ich nacjonalizacji, wznowiono produkcję, a w latach „zimnej wojny” fabryka zostaje unowocześniona: postawiono nowe hale obróbki mechanicznej i montażu. Zamontowano nowoczesną, jak na tamte czasy, odlewnię żeliwa z kompleksem niezbędnych oddziałów towarzyszących: formiernię, suszarnię, modelarnię i składy materiałów odlewniczych. W hali obróbki mechanicznej pojawiły się najnowocześniejsze obrabiarki z USA, Francji i Szwajcarii, zlikwidowano napęd grupowy maszyn. Fabryka przybiera nazwę: Pomorskie Zakłady Budowy Maszyn.
Profil produkcji z kolejnymi dekadami koncentrował się na dostawach dla przemysłu mineralnego, zaprzestano budowy urządzeń dla cukrowni. Zakłady zyskały decydujące znaczenie w dostawach dla przemysłu cementowego - odbiorcami były cementownie w Chełmie, Wierzbicy, Działoszynie, a późniejszym czasie "Kujawy” (zbudowane całkowicie według projektu PZBM), a także Górażdże, Ożarów, Rudniki i inne.
Produkcję zapewniła priorytetowa inwestycja rządowa, w ramach której zbudowano Wydział Konstrukcji Ciężkich z Oddziałem Obróbki Mechanicznej i Kotlarni Ciężkiej z Laboratoriami”: Radiograficznym i Izotopowym, Magazynem Centralnym, Stacją Zgazowania Tlenu Ciekłego, Acetylenownię, Magazyn Paliw, Farb i Lakierów, Prototypownię, estakady produkcyjne i magazynowe. O zakładach mówi się „fabryka fabryk”.
Hale były wyposażone w sprawnie działające ustroje przeciwhałasowe, a topialnię odlewni wyposażono w piec indukcyjny, skutecznie zmniejszający uciążliwość dla środowiska. Tę inwestycję w latach 90. w części dofinansował Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska.
Kolejną nazwą zakładów jest: Zakładów Budowy Maszyn "Zremb-Makrum".
W 1991 r. zakłady pozbawione mecenatu państwa z roku na rok upadają, nowożytna historia fabryki jest zagmatwana, w jej opisach używane są eufemizmy, brak konkretów.
W końcu 2012 bydgoską fabrykę zburzono (pod nazwą „Makrum” trwa jednak produkcja w innych zakładach na terenie Polski, będących własnością spółki), a szerokie plany utworzenia na jej miejscu galerii handlowej - największego centrum handlowo-rozrywkowego w Bydgoszczy o łącznej powierzchni najmu 60 000 m² – póki co, spełzły na niczym.
Na razie miejsce pracy siedmiu pokoleń bydgoszczan jest niezagospodarowanym klepiskiem.
Festung, 11.04. 2012
więcej  |
