"Centrum pod jednym dachem"

Publiczna Szkoła Powszechna (Ludowa) nr 1 została oddana do użytku w 1902 r. Budynek, o pierwotnym numerze 143, stanął w centrum Ustronia na parceli przy rynku, zakupionej przez Wydział Gminny w Ustroniu. Placówka ta została wzniesiona z powodu stałego wzrostu ilości dzieci oraz niewystarczalności poprzedniego budynku szkolnego, znajdującego się w sąsiedztwie kościoła rzymskokatolickiego pw. św. Klemensa: . Jej uroczyste poświęcenie nastąpiło 2 grudnia 1902 r. Pierwotnie była to szkoła trzyklasowa - w roku szkolnym 1902/1903 uczęszczało do niej w sumie 435 dzieci. Na przestrzeni lat obiekt spełniał różne funkcje. Oprócz szkoły mieścił się tutaj szpital wojskowy (I wojna światowa), schronisko młodzieżowe (lata 70. i 80. XX wieku), Filia Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Cieszynie (1988-2002), a od 2003 r. w zakupionym przez Miasto Ustroń obiekcie mieści się Miejska Biblioteka Publiczna im. Jana Wantuły. Od 2011 r. opisywana nieruchomość nosi nazwę „Centrum pod jednym dachem”. Oprócz wspomnianej biblioteki znalazła tam swoje miejsce m.in. redakcja „Gazety Ustrońskiej” oraz siedziba Stowarzyszenia „Można Inaczej”.
W czasie II wojny światowej obiekt posiadał adres: Hirschgraben 5, a obecnie: Rynek 4.
W 2011 r. budynek przeszedł gruntowny remont, modernizację i rewitalizację, nie zatracając przy tym swojego pierwotnego wyglądu.
Obiekt wzniesiony w stylu eklektycznym, na planie prostokąta, dziewięcioosiowy, dwukondygnacyjny. Prezentuje typ wolnostojącej, dziewiętnastowiecznej kamienicy, z elewacją główną zwróconą na wschód. Wyróżnia się piękną, bogato zdobioną, dekoracyjną fasadą (tzw. „kostiumem francuskim”), zachowującą wszystkie pierwotne detale architektoniczne.
Strefa parteru boniowana w tynku. Drzwi zakończone nadświetlem i spięte kluczem, podobnie jak wszystkie okna na parterze.
W części piętrowej elewacja licowana czerwoną cegłą, na osi środkowej boniowana w tynku. Okna ujęte w profilowane obramienia, zamknięte fragmentami gzymsów, tworzących trójkątne i półowalne naczółki, wypełnione motywami dekoracyjnymi. Płyciny podokienne zdobi galeryjka z tralkami. Poszczególne kondygnacje oddziela profilowany gzyms.
Gzyms wieńczący wsparty na kroksztynach. Dach dwuspadowy, pierwotnie kryty dachówką (obecnie blachą). Część dachowa wzbogacona ozdobnym tympanonem, w który wkomponowano zegar wieżowy.
Pozostałe elewacje budynku – tynkowane na gładko.
W latach 60. XX w. na zapleczu tzw. starej szkoły dobudowano mniejszy obiekt, który połączono z już istniejącym.
Również od 2011 r. największą atrakcją obiektu jest mural o powierzchni 500 m², znajdujący się od strony północnej i zachodniej (ul. Andrzeja Brody), zajmujący siedem ścian, przedstawiający wnętrze biblioteki. Jest to jedno z największych malowideł ściennych w Polsce. Przez kilka tygodni pracowało nad nim sześcioro artystów z całej Polski. [Tekst: vstrone]

Budynek powstał w roku 1902, początkowo jako szkoła publiczna, później jako schronisko młodzieżowe następnie filia Liceum im. M. Kopernika (do 2002r.) Od 2003 roku w budynku zagościła Biblioteka Miejska oraz inne instytucje. Ciekawostką są murale od strony ul. A. Brody "ukazujące" wnętrze biblioteki.

http://www.biblioteka.ustron.pl/onas.html