Ulica Nadrzeczna

Powli Chełm się rozjaśnia. To już drugie ujęcie panoramy z ulicą Hrubieszowską.. Przypisuję.

to identyczne ujęcie, jak to z pocztówki datowanej na 1899-1910 ( wykonane najprawdopodobniej z balkonu na poddaszu kamienicy przy Lubelskiej 78, lecz nie są to identyczne fotografie, bo różnią się przechodniami, więc obstawiam, że zostały wykonane przez tego samego fotografa, tego samego dnia o tej samej porze, lecz w odstępie najwyżej kilku minut, gdyż cienie są jeszcze takie same - i obstawiam rok ok. 1910, gdyż po 1910 już więcej murowanych kamienic pojawiło się przy Narutowicza i na przedmieściu okszowskim przy Brzeskiej (Sienkiewicza), Świętoduskiej (I-Maja, Pierackiego, dziś Mickiewicza) i Obłońskiej, których na tej fotografii jeszcze nie ma - poza dachami Rosyjskiego Seminarium Nauczycielskiego (obecnie Sąd Rejonowy przy placu Kościuszki 3) przed cerkwią Jana Teologa, widać tylko murowaną kamienicę przy Kopernika 23 albo 25.

pardon, korekta - powyższy komentarz był do podobnej fotografii, jaka tu była pod nr 151529, bo ta aktualna wyżej jest już identyczna z tą pod adresem:

robocza korekta okresu z 1910-1918 na 1900-1910 - to identyczne fotografie - - wg BC WBP data wydania pocztówki przed 1910 r.

do Wiesław Smyk: Tu akurat zaciemniłem rozpoznawanie Chełma. Dopiero Wojtek (wksia) rozjaśnił ten temat. To także ulica Lubelska przed skrzyżowaniem z ulicą Armii Krajowej. Dom po lewej stoi do dziś pod współczesnym adresem Nadrzeczna 4 .

Bardzo cenne zdjęcie i pomocne w identyfikacjach. Droga po prawej to obecna ul. Hrubieszowska.

to prawie identyczna fotografia, jak ta z pocztówki datowanej na 1899-1910 ( - zbiegi ich perspektyw wskazują, że obydwie zostały wykonane najprawdopodobniej z balkonu na poddaszu kamienicy przy Lubelskiej 78, ale ta fotografia jest jednak wcześniejsza, gdyż tu jeszcze nie ma murowanej kamienicy przy Kopernika 23 albo 25, którą już widać na tej drugiej - nadal też nie wiem czy ten szczyt przy Lubelskiej, który widać na wielu fotografiach z początku XX w. to połówka Lubelskiej 70, którą wybudowano wcześniej niż sam narożnik, czy też Lubelska 64 (bo ta ma 4 kondygnacje, a tu jest tylko 3) ?

robocza korekta okresu z 1900-1910 na 1900-1908 - wygląda na najwcześniejszą fotografię w podobnym ujęciu z początku XX w. w obecnej kolekcji.

do Wiesław Smyk: @kuba13 - nie jest wykluczone, że obecną ulicę Lubelską kiedyś dawno nazywano Hrubieszowską, choć ja na takie przekazy historyczne nie trafiłem, ale w latach 1900-1910, to już raczej Hrubieszowską jej nie nazywano, może jeszcze nie ulicą tylko drogą Lubelską, gdyż ten obszar był w tamtym czasie jeszcze sporo poza miastem, albo też drogą Lublińską, bo taka nazwa też chyba jeszcze w tamtym okresie funkcjonowała, bo tu to jesteśmy, gdzie dziś w miejscu tego stawu jest skrzyżowanie Lubelskiej z Armii Krajowej, czyli rondo przed Kameną, a ten mostek na pierwszym planie, to chyba protoplasta Nadrzecznej ;)

do wksia: Zgadzam się w całej rozciągłości. I przypisuję gdzie trzeba.

do wksia: ... a co ciekawsze, potwierdzeniem teorii Wojtka jest to współczesne zdjęcie . Ten dom po lewej, za drzewem stoi nadal i nosi numer Nadrzeczna 4. Dlatego jeszcze raz przekonuję się, że warto fotografować nawet największą i niepozorną szkaradę bo może to się okazać cennym źródłem porównań.

do wksia: I tu ten opis pasuje idealnie
"...którą biskup Susza nazywa wielką ulicą chełmską (Lubelska) idącą ku młynowi, a która była kiedyś bagnista, lecz już Susza wspomina tylko o bagnie co było kiedyś. My o tym przekonaliśmy się w roku bieżącym. Podczas wykopywania rur wodociągowych, wykopano tutaj kilka warst drewnianej jezdni, ułożonej z bali, które z biegiem czasu się zapadały, a na nie kładziono nowe warstwy. Młyn stał jeszcze w końcu XIX wieku w tym miejscu gdzie dziś park miejski, który częścią dalszą od ulicy zajmuje miejsce starodawnego cmentarza. (stoi tam jeszcze krzyż). Po lewej stronie grobli był staw, na terenie którego w roku bieżącym Zarząd Miejski założył dalszą część parku miejskiego." - "Chełm przeszłość i pamiątki" nakładem i czcionkami drukarni "Zwierciadło". Chełm - 1936. Opracował Kazimierz Czernicki.

1016 rok? - Bardzo stara pocztówka:)

oczywisty błąd daty - ale też trudno tu stwierdzić, czy tak "na sucho" urządzono Park Miejski już w 1916, gdyż to tereny podmokłe, zalewane przez Uherkę corocznie w tamtym czasie, a jeśli dać wiarę datom tych fotografii i to trochę trudno uwierzyć, by mokradła i staw nagle stały się parkiem z roku na rok bez wieloletniej melioracji, no ale w tamtych czasach działano o wiele sprawniej niż dziś :)

do Rafał Chmielowiec: No, na wschodzie Polski, wszystko jest bardzo stare ;)

do Rafał Chmielowiec: No już dobra ... Łączę przyjemne z pożytecznym. Degustuję browarnię Lidla.

do wksia: Rok 1916 to datowanie tej pocztówki podane przez WBP. Więc chyba należy założyć, że jest to stan właśnie w 1916 r. lub wcześniej (bo zdjęcie do pocztówki musiało być zrobione z oczywistych względów wcześniej). Jeszcze nie natknąłem się na informację z dokładną datą założenia parku. Pisze się ogólnie, że pierwsze prace wykonywano na pczątku XX w.

do Wiesław Smyk: :) ok, sielsko to wygląda, prawie romantycznie, lecz ten rejon ulegał permanentnym zmianom, gdyż wody Uherki zasilały pobliski młyn, a więc cały czas zmieniano system rowów i stawów, i po każdej powodzi coś zmieniano, w ten sposób też wielokrotnie zmieniano przebieg koryta samej Uherki w tym rejonie, praktycznie aż po lata 30. XX w. - park wysechł ostatecznie dopiero po kolejnej melioracji z lat 60-tych, a ostatnią wodę w miejskim stawie, z tego co wiem, widziano na tam początku lat 70-tych ;)

do wksia: "...którą biskup Susza nazywa wielką ulicą chełmską (Lubelska) idącą ku młynowi, a która była kiedyś bagnista, lecz już Susza wspomina tylko o bagnie co było kiedyś. My o tym przekonaliśmy się w roku bieżącym. Podczas wykopywania rur wodociągowych, wykopano tutaj kilka warst drewnianej jezdni, ułożonej z bali, które z biegiem czasu się zapadały, a na nie kładziono nowe warstwy. Młyn stał jeszcze w końcu XIX wieku w tym miejscu gdzie dziś park miejski, który częścią dalszą od ulicy zajmuje miejsce starodawnego cmentarza. (stoi tam jeszcze krzyż). Po lewej stronie grobli był staw, na terenie którego w roku bieżącym Zarząd Miejski założył dalszą część parku miejskiego." - "Chełm przeszłość i pamiątki" nakładem i czcionkami drukarni "Zwierciadło". Chełm - 1936. Opracował Kazimierz Czernicki.

do Wiesław Smyk: no właśnie - i na starszych fotografiach Lubelska w tym miejscu ma wyraźnie charakter drogi przez mokradła zbudowanej ręką człowieka ;)

Podmiana, zmiana źródła i poprawa datowania