Sąd Rejonowy

Lokalizacja: Chełmno, Stare Miasto, ul. Toruńska 3, u zbiegu z ul. 22 Stycznia.

Datowanie: 4. ćw. XVII w., 3. ćw. XIX w.
Technika, materiał: Budynek murowany z cegły, tynkowany.

Po opuszczeniu około połowy XVI w. Chełmna przez Zgromadzenie Braci Wspólnego Życia, którym powierzono pieczę nad Akademią Chełmińską, i którzy również prowadzili parafię, przez dłuższy czas w mieście nie było zgromadzenia mogącego podjąć się tych zadań. Sytuacja zmieniła się dopiero w 1676 r., wraz z osadzeniem tutaj przez biskupa Jana Małachowskiego Zgromadzenia Księży Misjonarzy. Od początku zaczęli oni prowadzić seminarium duchowne i objęli zarząd nad kościołem parafialnym Wniebowzięcia NMP, a pod koniec XVII w. powierzono im prowadzenie Akademii Chełmińskiej. Uruchomili oni również działającą przez krótki czas drukarnię, z której korzystali profesorowie Akademii. Wkrótce po 1676 r. wzniesiono na potrzeby seminarium budynek przy obecnej ul. Toruńskiej 3. O ich późniejszej działalności nie ma zbyt wielu wiadomości. W czasie okupacji miasta przez wojska szwedzkie, latem 1705 r. w budynku tym mieszkał generał króla szwedzkiego Karola XII, Magnus Stenbock wraz z rodziną i całym dworem. Jeszcze przez jakiś czas po I rozbiorze Księża Misjonarze działali w Chełmnie, ale w 1822 r. dokonano kasaty zgromadzenia. Budynek dawnego seminarium został przejęty na potrzeby sądu, i do 3. ćwierci XIX w. zaadaptowany na nowe potrzeby.
Pozostałości gotyckich piwnic świadczą, że w tym miejscu wcześniej znajdowała się kamienice średniowieczne. Obecny budynek wzniesiono wkrótce po 1676 r. w stylu barokowym. Po kasacie Zgromadzenia zabudowania zaadaptowano na sąd, przekształcając wnętrza i elewacje w stylu późnego klasycyzmu, a północną część klasztoru rozebrano. Obecnie jest to spory gmach, o trzynastoosiowej fasadzie, z cokołem w przyziemiu i boniowanych elewacjach. We wnętrzu zachowała się część barokowych pomieszczeń sklepionych kolebkowo z lunetami i krzyżowo.

http://www.icimss.edu.pl/custo...ent&task=view&id=108&Itemid=42