†

Dom Johanna Tetli

Dom przypisany był do dzielnicy Kamieniec z numerem konskrypcyjnym 45. Budynek był własnością rodziny Tetlów i był częścią składową XIX wiecznego dworku, który rozkładał się na przestrzeni obecnego rynku czeskocieszyńskiego. Widoczny jest na mapie katastralnej kamieńca z 1836 r. pod zbiorczym numerem 43, na który składały się 4 murowane lub kamienne obiekty oraz studnia. Niektóre źródła podają, iż został wzniesiony w 1830 r. Od połowy XIX w. właścicielem był Johann Tetla, który zmarł 15 października 1904 r. W 1906 r. realność w drodze spadku otrzymała Johanna Tetla (szacowana wartość 180 tys. k.). W 1888 r. w prasie lokalnej pojawiło się ogłoszenie o wynajmu umeblowanego pokoju dla jednego lub dwóch swobodnych mężczyzn. 23 listopada 1917 r., a więc jeszcze przed podziałem miasta Cieszyna, ówczesne władze austriackie odkupiły (za 160 000 koron) parcelę z dwoma ogrodami, na których stały zabudowania Tetlów (dom mieszkalny, szopy, stajnia i stodoła). Parcele Tetlów sięgały aż pod dworzec kolejowy - m.in. budynek Macierzy Szkolnej stanął na gruntach Tetly. Mapa:

http://slaskie.fotopolska.eu/22562,foto.html

sugeruje, iż ową przestrzeń planowano w przyszłości przeznaczyć na rynek (project platz). W 1928 r. działki, na których miał powstać ratusz, zostały podarowane miastu przez panią Tetla, wdowę po Henryku Tetli. W zamian miała otrzymywać dożywotnią rentę w wysokości 1400 kcz. Sprawy przyznania renty były omawiane na posiedzeniach rady miasta pod koniec 1926 r. i długo na ten temat debatowano. Pojawiały się głosy sprzeciwiające się przyznaniu renty. Umowa o sprzedaży z 1917 r. obejmowała klauzulę, iż działki mogą zostać wykorzystany tylko pod zabudowę szkoły lub ulicę. Natomiast dom wraz z budynkami gospodarczymi miały pozostać aż do śmierci właścicielki. Jednak po podziale miasta zmieniono warunki kontraktu, gdyż chciano na zakupionych działkach zbudować m.in. Ratusz. W 1926 r. miasto było nadal dłużne pani Tetlowej 55 tys. koron z pierwotnych 160 tys., dlatego władze miasta zaproponowały rentę Tetlowej w wysokości najpierw 1600, ale po dyskusji na posiedzeniu władz miasta ostatecznie zdecydowano się na kwotę 1400 koron, przy czym renta ta miała obniżyć dług miasta wobec Tetlowej na 27 tysięcy z pierwotnych 55 tysięcy. Władze miasta uważały, iż pomimo dużej sumy zyskało miasto ogromne połacie za śmiesznie niską sumę. Przed rozpoczęciem wznoszenia ratusza, zostały rozebrane przez budowniczego Antonego Wicherka niemalże wszystkie budynki gospodarcze. Ostał tylko dom mieszkalny Johanny Tetli i jeden budynek gospodarczy. Po śmierci pani Tetli 20 marca 1932 r. wyburzono resztę. Rozbiórkę przeprowadził pan Mrózek z Kocobędza, który wygrał w publicznym przetargu ogłoszonym przez ówczesnego burmistrza Józefa Kożdonia. Decyzja o wyburzeniu spotkała się z sprzeciwem wielu osób, którzy żądali, by dom nie został zburzony, ponieważ był on pamiątką tradycyjnego budownictwa w pierwszej połowie XIX w. Podobne obiekty w Cieszynie:

http://slaskie.fotopolska.eu/41779,obiekt.html

http://slaskie.fotopolska.eu/46777,obiekt.html

http://slaskie.fotopolska.eu/28216,obiekt.html

. Gdyby budynek nie wyburzono mógłby służyć za muzeum - patrz Wisła.
Johanna Tetla zmarła w szpitalu elżbietanek w Cieszynie. Jej śmierć dotknęła mieszkańców Czeskiego Cieszyna. Była największym darczyńcą w powstałym mieście. Miała podarować miastu duże połacie przed dworcem kolejowym, placu ratuszowym oraz w miejscu, gdzie zbudowano czeską szkołę handlową przy ul. Hohenegera. Gdyby nie jej bezinteresowność to nadal pola przed dworcem byłyby polami ziemniaczanymi. Bez niej miasto nie mogłoby się rozwinąć w taką postać jak obecnie. I byłoby nadal kaleką w wyniku podziału miasta. Na nekrologu miała napisane: ciocia i kuzynka, która zmarła po krótkiej chorobie. Pogrzeb odbył się we wtorek 22 marca o godz. 15 z kostnicy Elżbietanek do grobowca rodzinnego na ewangelicki cmentarz. Po śmierci przystąpiono do rozbiórki i niwelacji terenu, który nie był idealnie równy. Jak pisano w Silesii w marcu 1932 r. w tym okresie dom ten należał do grona nielicznych już budynków, którego historia się XVIII wieku. Godnym uwagi wnioskiem do wieku tego domu jest wycięcie w belce dawno wyburzonej stodoły należącej do tego domu, gdzie był wyryty rok 1752.
Tetlowie

https://fotopolska.eu/Golebia_4_Cieszyn?map_z=17