†

Krzyż pokutny

Krzyż pokutny z Pastwisk. Obiekt zaginiony. Według legendy za czasów ksiecia Mieszka Cieszyńskiego postanowiono wytyczyć granicę pomiędzy Pastwiskami należącymi wówczas do Cieszyna i Kalembicami. W tym celu wypuszczono z lochów jakiegoś więźnia i kazano mu nieść krzyż z kamienia. Tam dokąd krzyż zaniesie miała sięgać granica. Więźniowi obiecano zaś wolność. Olbrzymi wysiłek a być może też złe warunki odsiadki przyczyniły się do wycieńczenia więźnia, kóry po upadku miał skonać. Krzyż postawiony na jego mogile odtąd miał stanowić granicę między Pastwiskami i Kalembicami. 

Prawdopodobnie historia krzyża ma faktycznie średniowieczny rodowód, lecz został on postawiony na miejscu zbrodni i należał do tzw krzyży pokutnych. Możliwe, że dotyczył jakiegoś sporu granicznego zakończonego śmiercią i dlatego ustawiono go na granicy Pastwisk i Kalembic. Krzyże takie stawiano w średniowieczu a nawet i później jako zadośćuczynienie i wyraz pokuty po domówieniu się z rodziną ofiary i najczęściej po wypłaceniu odszkodowania.

Jak podają różne źródła w 1979 r. lub jeszcze w 1981 r. krzyż leżał w przydrożnym rowie naprzeciwko szkoły i miał ubite jedno z ramion. Po tym okresie już niktgo nie widział. Po jakimś czasie podjęto poszukiwania krzyża z Pastwisk. Podobno wtedy jeden z mieszkańców wskazał miejsce w potoku granicznym, w którym krzyż się znajduje. Wyciągnięty i oczyszczony okazał się innym krzyżem, który obecnie stoi na posesji przy ulicy Majowej w Kalembicach.