Cmentarz wojenny nr 53

Cmentarz nr 53 zlokalizowany jest na terenie nie istniejącej wsi Czarne, bezpośrednio przy drodze prowadzącej z Radocyny do Krzywej i Jasionki, przy zielonym szlaku wytyczonym przez Nadleśnictwo Gorlice, obok niedawno odnowionego cmentarza parafialnego.
Cmentarz kryje mogiły 27 austriaków z 87 pułku piechoty oraz 372 żołnierzy z rosyjskiego 192 pułku piechoty.
Zaprojektowany został przez Dusana Jurkovica
Tuż za bramką wejściową na betonowej podmurówce duży krzyż centralny z inskrypcją:

"Byliśmy owocem - staliśmy się nasieniem
Które wyda tysięczny plon"

Obiekt zaprojektowany na planie prostokąta z trapezowym występem w linii ogrodzenia. Ogrodzenie tylko od frontu cmentarza z drewnianych bali nakrytych dwuspadowo daszkiem z gontów, ujętych kamiennymi słupkami. Pierwotnie z pozostałych stron cmentarz był ogrodzony sztachetami, dziś ogrodzenia już nie ma (prócz frontowego). Wejście na cmentarz poprzez bramkę. Na nagrobkach ułożonych w układzie rzędowym, duże drewniane, jedno- i dwuramienne krzyże nakryte drewnianymi daszkami.

Cmentarz w Czarnem sąsiadował z cerkwią i cmentarzem parafialnym. Cmentarz ostał się do dnia dzisiejszego i został niedawno uporządkowany, zinwentaryzowany i odnowiony, natomiast cerkiew jeszcze tu do 1993 niszczała kiedy to ją rozebrano i przekazano do renowacji. Dziś jest udostępniona zwiedzającym w Sądeckim Muzeum Etnograficznym w Nowy Sączu. Z drugiej strony cmentarza znajduje się mogiła żołnierzy niemieckich poległych podczas bitwy o Przełęcz Dukielską. Jeszcze do niedawna ta zbiorowa mogiła nie była w żaden sposób oznaczona, dziś na miejscu spoczynku żołnierzy niemieckich znajduje się drewniany krzyż z wyrytą na nim informacją.

Ku pamięci i przestrodze potomnych, spoczywa pod tym krzyżem kilkuset żołnierzy Wermachtu, wszyscy zginęli w okrutnej i zapomnianej bitwie o karpackie przełęcze, która końcem roku 1944 pochłonęła ponad 130 tysięcy istnień ludzkich.

Światło i szum lasu
Grają nad świeżym grobem
Śmiertelnej ciszy przysłuchują się miłosierne gwiazdy Boże.....

Źródło: http://www.beskid-niski.pl/index.php?pos=/obiekty&ID=24