Obraz Czarna Madonna - wizerunek Bogarodzicy (Matki Boskiej Częstochowskiej) - został namalowany przy użyciu techniki temperowej, na płótnie naklejonym na trzy sklejone deski lipowe, o wymiarach 122,2 x 82,2 cm. Razem z oprawą ma wymiary 137,0 x 97,2 cm. Ciemna kolorystyka to efekt utleniania się warstwy werniksu (naturalna lub syntetyczna twarda żywica w olejku lotnym, alkoholu lub innym rozpuszczalniku). Od XVIII w., obraz jest ozdabiany "sukniami". Najstarsze – diamentowa i rubinowa pochodzą z XVII w. Od 1656 roku Czarna Madonna i Dzieciątko mają na głowach korony w nawiązaniu do tytułu Matki Bożej Królowej Polski. Dodatkową ozdobą obrazu jest srebrna zasłona z 1675 r.
Tło oraz aureole wokół głów Maryi i Jezusa tworzą złote blachy, które ofiarował król Władysław Jagiełło. Aureola Matki Bożej ma 56 promieni, co odpowiada latom, które przeżyła na Ziemi, natomiast na aureoli Jezusa widnieją 33 promienie – odpowiednik 33 lat życia. Obraz pierwotnie przysłaniały firanki, a od 1723, srebrna zasuwa, z dekoracją, odnoszącą się do Niepokalanego Poczęcia.
Historia obrazu sięga XIV w. Jego autorem jest nieznany włoski malarz. Najstarszy istniejący dokument dotyczący tego dzieła, to piętnastowieczna legenda. „Przenosiny tablicy Błogosławionej Maryi Dziewicy, którą święty Łukasz wymalował własnymi rękami”. Według niej obraz nie pochodzi z XIV w., ale z okresu początków Chrześcijaństwa, a namalował go św. Łukasz Ewangelista na deskach stołu pochodzącego z domu Maryi w Jerozolimie.
Zanim Czarna Madonna trafiła do Polski, cesarz Konstantyn Wielki sprowadził Ją do Konstantynopola. Tam też zasłynęła wieloma łaskami. Następnie trafiła na Ruś wskutek działań księcia Lwa Halickiego.
Na Jasną Górę to niezwykłe dzieło trafiło za sprawą księcia Władysława Opolczyka. Miało to miejsce 31 sierpnia 1384.
16 kwietnia 1430, obraz Czarna Madonna został sprofanowany i zniszczony. Złodzieje wyrwali go z ołtarza, pocięli mieczem i porzucili w okolicy kościoła św. Barbary. Po tym incydencie obraz trafił do krakowskiego ratusza. Król Władysław Jagiełło oddał go w ręce ruskich malarzy i zlecił jego naprawę. Renowacja trwała dwa lata. Malarze pozostawili rany zadane Czarnej Madonnie w czasie ataku oraz deski na których namalowano wizetunek Matki Bożej.
W 1655, został przeniesiony na Śląsk, ponieważ obawiano się, że może zostać zniszczony lub ukradziony przez zbliżające się szwedzkie wojska.
W 1682, z okazji 300-lecia Jasnej Góry, został ponownie odnowiony, a na jego odwrocie przyklejono malowidło, które przedstawia historię obrazu w kilkunastu scenach.
W 1705, Paulin Makary Sztyftowski przemalował płaszcz i suknię Maryi oraz Dzieciątka. Do płaszcza Maryi wbił 28 mosiężnych gwiazdek.
W czasie II wojny światowej Czarna Madonna była ukrywana. Po zakończeniu wojny dziełem kompleksowo zajął się prof. Rudolf Kozłowski. Zbadał je za pomocą promieni rentgenowskich oraz wykorzystując kryteria mikropaleontologiczne i mineralogiczne.
W 2012, miała miejsce kolejna próba zniszczenia obrazu za pomocą żarówek wypełnionych czarną farbą. Wizerunek ochroniła pancerna szyba.
.
